Bank Fraud Alert: બેન્કનો ડેટા લીક થાય તો ખાતામાંથી પૈસા ઉપડી શકે? જાણો ગ્રાહકોએ તરત શું કરવું
આજના ડિજિટલ યુગમાં બેન્ક ખાતાની સુરક્ષા દરેક ગ્રાહક માટે અત્યંત જરૂરી બની ગઈ છે. તાજેતરમાં સ્ટેટ બેન્ક ઑફ ઇન્ડિયા એટલે કે SBIના કેટલાક ગ્રાહકોની અંગત માહિતી ડાર્ક વેબ પર દેખાઈ હોવાનો મામલો સામે આવ્યો છે. બેન્કની પ્રાથમિક તપાસમાં આશરે 3,897 ગ્રાહકોના રેકોર્ડમાં વ્યક્તિગત માહિતી મળી હોવાની વાત સામે આવી છે, જેની તપાસ ચાલી રહી છે.
કઈ માહિતી લીક થઈ અને ગ્રાહકોએ શું સમજવું?
અહેવાલો અનુસાર, સામે આવેલી માહિતીમાં ગ્રાહકોનાં નામ, મોબાઇલ નંબર, ઈમેલ એડ્રેસ અને રહેઠાણનાં સરનામાં જેવી વિગતો સામેલ હોવાનું જણાવાયું છે. જોકે, આનો અર્થ એવો નથી કે દરેક ગ્રાહકનો ATM PIN, UPI PIN અથવા નેટ બેન્કિંગ પાસવર્ડ પણ લીક થયો છે. ગ્રાહકોએ ગભરાવાને બદલે સાવચેતી રાખવી અને બેન્ક તરફથી મળતી સત્તાવાર સૂચનાઓ પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.
ડેટા લીક થાય તો પાસવર્ડ બદલવો જરૂરી છે?
જો માત્ર નામ, મોબાઇલ નંબર અને ઈમેલ જેવી માહિતી લીક થઈ હોય, તો દરેક વખતે ATM PIN કે બેન્કિંગ પાસવર્ડ બદલવો જરૂરી નથી. પરંતુ સાયબર ઠગ આ વિગતોનો ઉપયોગ કરીને બેન્ક અધિકારી હોવાનો ઢોંગ કરી શકે છે. તેઓ KYC અપડેટ, ખાતું બંધ થવાની ચેતવણી અથવા કાર્ડ બ્લોક થવાનું બહાનું આપીને OTP, PIN કે પાસવર્ડ મેળવવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.
UPI PIN અને ATM કાર્ડની સુરક્ષા કેવી રીતે રાખવી?
જો તમને શંકા હોય કે તમારો UPI PIN કોઈ અન્ય વ્યક્તિ જાણી ગયો છે, તો તેને તરત બદલો. અજાણ્યા વ્યક્તિની સૂચના પર UPI એપમાં કોઈ વ્યવહાર ન કરો. જો ATM કાર્ડ ખોવાઈ ગયું હોય, PIN કોઈએ જોઈ લીધો હોય અથવા અજાણ્યો વ્યવહાર દેખાય, તો તરત બેન્કનો સંપર્ક કરીને કાર્ડ બ્લોક કરાવો. તમારો PIN કે OTP કોઈની સાથે શેર કરશો નહીં.
નેટ બેન્કિંગ પાસવર્ડ ક્યારે બદલવો જોઈએ?
જો તમારો નેટ બેન્કિંગ પાસવર્ડ નબળો હોય, અન્ય વેબસાઇટ અથવા એકાઉન્ટમાં પણ એ જ પાસવર્ડ વાપરતા હો અથવા પાસવર્ડ લીક થયો હોવાની શંકા હોય, તો તેને તરત બદલી નાખવો યોગ્ય છે. મજબૂત અને અનન્ય પાસવર્ડ રાખો તથા ઉપલબ્ધ હોય ત્યાં વધારાની સુરક્ષા સુવિધાઓ સક્રિય કરો. કોઈ અજાણી લિંક પર ક્લિક કરીને બેન્કિંગ વિગતો દાખલ કરવાનું ટાળો અને માત્ર સત્તાવાર બેન્કિંગ એપનો ઉપયોગ કરો.
ખાતામાંથી પૈસા કપાય તો તરત શું કરવું?
જો તમારા ખાતામાંથી તમારી મંજૂરી વગર પૈસા કપાઈ જાય, તો તાત્કાલિક બેન્કને જાણ કરીને ફરિયાદ નોંધાવો. વ્યવહારની વિગતો, SMS અને ફરિયાદ નંબર સાચવી રાખો. સાયબર નાણાકીય છેતરપિંડીની ફરિયાદ માટે ભારતની હેલ્પલાઇન 1930 પર સંપર્ક કરો અથવા સત્તાવાર વેબસાઇટ cybercrime.gov.in પર ફરિયાદ નોંધાવો. જેટલી વહેલી જાણ કરશો, તેટલી વહેલી કાર્યવાહી માટે તક મળી શકે છે. મિત્રો, યાદ રાખો કે માત્ર ડેટા લીક થવાથી ખાતામાંથી પૈસા નીકળી જ જાય એવું નથી, પરંતુ સતર્કતા અત્યંત જરૂરી છે.
