તાંબાની અછત વધવાના સંકેત! નવી ખાણો તૈયાર થતાં લાગે છે 16 વર્ષથી વધુ સમય, શું મોંઘવારી વધશે?
છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં સોનાના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, જેના કારણે સામાન્ય ગ્રાહકો માટે સોનું ખરીદવું વધુ ખર્ચાળ બન્યું છે. હવે બીજી એક ધાતુ તાંબાની સપ્લાય અને ભવિષ્યના ભાવ અંગે પણ ચર્ચા વધી રહી છે. Goldman Sachsના અહેવાલ અનુસાર, તાંબાની ખાણો વિકસાવવામાં લાગતો લાંબો સમય અને ઉત્પાદન સંબંધિત મુશ્કેલીઓ ભવિષ્યમાં બજાર પર અસર કરી શકે છે. જોકે, ભાવ કેટલા વધશે તે નિશ્ચિત નથી.
તાંબાની ખાણ તૈયાર કરવામાં લાગે છે 16 વર્ષથી વધુ સમય
Goldman Sachsના વિશ્લેષણ મુજબ, તાંબાની નવી ખાણ શોધવાથી લઈને ત્યાંથી પ્રથમ ઉત્પાદન શરૂ કરવા સુધીની પ્રક્રિયામાં સરેરાશ 16 વર્ષથી પણ વધુ સમય લાગી શકે છે. આ લાંબી સમયમર્યાદાને કારણે બજારમાં તાંબાની માંગ વધે ત્યારે સપ્લાય ઝડપથી વધારવી મુશ્કેલ બને છે. જો જૂની ખાણોમાંથી ઉત્પાદન ઘટે અને નવી ખાણો સમયસર શરૂ ન થાય, તો ભવિષ્યમાં તાંબાની ઉપલબ્ધતા પર દબાણ વધવાની શક્યતા છે.
તાંબાની અછત પાછળ કયા કારણો જવાબદાર છે?
અહેવાલમાં તાંબાની સપ્લાયમાં સંભવિત ઘટાડાને માત્ર ટૂંકા ગાળાની બજારની સ્થિતિ નહીં, પરંતુ લાંબા ગાળાની માળખાકીય સમસ્યા તરીકે જોવામાં આવ્યો છે. ખાણોની શોધ, મંજૂરી, બાંધકામ અને ઉત્પાદન શરૂ કરવાની પ્રક્રિયા જટિલ છે. આ ઉપરાંત, નવી ખાણો વિકસાવવા માટે મોટા રોકાણની જરૂર પડે છે. તેથી માત્ર તાંબાના ભાવ વધવાથી જ ઉત્પાદન તરત વધી જશે એવું જરૂરી નથી. આ પરિબળો ભવિષ્યના બજારને અસર કરી શકે છે.
1990ના દાયકાથી મોટી ખાણોની શોધમાં ઘટાડો
Goldman Sachsના અહેવાલ મુજબ, 1990ના દાયકાથી તાંબાની મોટી નવી ખાણોની શોધમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. બીજી તરફ, ઘણી ખાણોમાંથી મળતા અયસ્કની ગુણવત્તા એટલે કે ગ્રેડ પણ ઘટ્યો છે. ખાસ કરીને દક્ષિણ અમેરિકાના કેટલાક ખાણકામ વિસ્તારોમાં આ પડકાર નોંધપાત્ર છે. અયસ્કમાં તાંબાનું પ્રમાણ ઓછું હોય ત્યારે સમાન જથ્થાનું તાંબું મેળવવા માટે વધુ ખનન અને પ્રોસેસિંગ કરવું પડે છે, જે ખર્ચ વધારી શકે છે.
નવી ખાણો માટે ખર્ચ વધવાથી સપ્લાય પર અસર થઈ શકે છે
તાંબાના નવા પ્રોજેક્ટ્સ હવે ઘણી વખત દૂરના અને મુશ્કેલ વિસ્તારોમાં વિકસાવવા પડે છે. આવા વિસ્તારોમાં રસ્તા, વીજળી, પાણી અને અન્ય માળખાકીય સુવિધાઓ ઊભી કરવી ખર્ચાળ બની શકે છે. સાથે જ ખાણોના સંચાલન અને બાંધકામનો ખર્ચ પણ વધી શકે છે. પરિણામે, નવા પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ કરવામાં વિલંબ થાય અથવા રોકાણ અપેક્ષા કરતાં ઓછું રહે તો બજારમાં તાંબાની સપ્લાય વધારવી વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે.
તાંબાના ભાવ વધશે તો સામાન્ય લોકો પર શું અસર પડશે?
તાંબાનો ઉપયોગ વીજળીના વાયર, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, બાંધકામ, વાહનો અને નવીનીકરણીય ઊર્જાનાં સાધનોમાં વ્યાપક રીતે થાય છે. જો લાંબા ગાળે તેની સપ્લાય માંગ કરતાં ઓછી રહે અને અન્ય પરિબળો પણ ભાવને ટેકો આપે, તો તાંબાની કિંમતો પર ઉપરની તરફ દબાણ આવી શકે છે. તેની અસર ઉદ્યોગોના ઉત્પાદન ખર્ચ પર પણ પડી શકે છે. જોકે, વૈશ્વિક અર્થતંત્ર, ચીનની માંગ, ડોલરનું મૂલ્ય અને બજારની સ્થિતિ પણ ભાવ નક્કી કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. તેથી તાંબાના ભાવ ચોક્કસ વધશે એવું માનવાને બદલે બજારના વલણ અને વિશ્વસનીય અહેવાલો પર નજર રાખવી જરૂરી છે.
