Petrol-Dieselથી લઈને ઘરખર્ચ સુધી મોંઘવારીનો માર? RBI વધારી શકે છે વ્યાજદર!
દેશમાં મોંઘવારીને લઈને સામાન્ય લોકોની ચિંતા વધી રહી છે. ખાવા-પીવાની વસ્તુઓ, પેટ્રોલ-ડીઝલ અને રોજિંદા વપરાશની ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં વધારો થવાની આશંકા છે. રેટિંગ એજન્સી ઇન્ડિયા રેટિંગ્સ એન્ડ રિસર્ચના અંદાજ પ્રમાણે, ઓક્ટોબર 2026માં જથ્થાબંધ મોંઘવારી 12 ટકાને પાર કરી શકે છે, જ્યારે છૂટક મોંઘવારી પણ છ ટકાથી ઉપર પહોંચી શકે છે. જો આવું થાય, તો ઘરનું માસિક બજેટ સંભાળવું પરિવારો માટે વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે.
જથ્થાબંધ મોંઘવારીમાં મોટો ઉછાળો
ઇન્ડિયા રેટિંગ્સના અહેવાલ અનુસાર, જથ્થાબંધ ભાવ સૂચકાંક એટલે કે WPI આધારિત મોંઘવારી પર આગામી મહિનાઓમાં પણ દબાણ રહી શકે છે. સપ્ટેમ્બર 2026માં જથ્થાબંધ મોંઘવારી વધીને 11.39 ટકા થઈ હતી, જે વર્તમાન શ્રેણીનું સૌથી ઊંચું સ્તર છે. તેની સરખામણીમાં ઓગસ્ટ મહિનામાં આ દર 9.92 ટકા હતો. એટલે કે માત્ર એક મહિનામાં મોંઘવારીમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. પ્રતિકૂળ બેઝ ઇફેક્ટને કારણે ફેબ્રુઆરી 2027 સુધી પણ મોંઘવારી ઊંચી રહેવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે.
છૂટક મોંઘવારી પણ છ ટકાની સપાટી વટાવી શકે
સામાન્ય ગ્રાહકો માટે પણ રાહત મળવાની આશા હાલ ઓછી દેખાઈ રહી છે. સપ્ટેમ્બર 2026માં છૂટક મોંઘવારી વધીને 5.54 ટકા થઈ હતી, જે છેલ્લા 23 મહિનાનું સર્વોચ્ચ સ્તર છે. ઓગસ્ટમાં આ આંકડો 4.83 ટકા નોંધાયો હતો. ઇન્ડિયા રેટિંગ્સના મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રી દેવેન્દ્ર કુમાર પંતના જણાવ્યા અનુસાર, ઓક્ટોબરમાં છૂટક મોંઘવારી છ ટકાને પાર કરી શકે છે. ખાદ્યપદાર્થો અને અન્ય જરૂરી વસ્તુઓના ભાવમાં વધારો થાય, તો મધ્યમ વર્ગ અને ઓછી આવક ધરાવતા પરિવારો પર તેની સીધી અસર પડી શકે છે.
મોંઘા ક્રૂડ ઓઇલ અને નબળા રૂપિયા પાછળનાં કારણો
મોંઘવારી વધવા પાછળ ઊર્જાના ભાવ, હવામાનમાં ફેરફાર અને પ્રતિકૂળ બેઝ ઇફેક્ટ જેવા પરિબળો જવાબદાર માનવામાં આવે છે. ખાસ કરીને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવ વધે, તો પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો અને પરિવહનનો ખર્ચ વધી શકે છે. બીજી તરફ, ભારતીય રૂપિયો નબળો પડવાથી આયાતી ચીજવસ્તુઓ મોંઘી થઈ શકે છે. સરકારના ટેક્સ અને ઇંધણના ભાવમાં ફેરફાર પણ છૂટક મોંઘવારીને અસર કરે છે. જોકે, પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલો તણાવ ઓછો થાય, તો ભાવવધારાનું દબાણ અપેક્ષા કરતાં ઓછું રહી શકે છે.
RBIના વ્યાજદર વધારાથી EMI મોંઘી થવાની શક્યતા
મોંઘવારીને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે ભારતીય રિઝર્વ બેંક એટલે કે RBI વ્યાજદરમાં વધારો કરવાનો નિર્ણય લઈ શકે છે. ઇન્ડિયા રેટિંગ્સના અંદાજ મુજબ, નીતિગત વ્યાજદરમાં 50થી 75 બેસિસ પોઇન્ટ સુધીનો વધારો શક્ય છે. અહેવાલમાં જણાવ્યા પ્રમાણે, RBIએ અગાઉ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઇન્ટનો વધારો કરીને તેને 5.50 ટકા કર્યો હતો. વ્યાજદર વધે તો હોમ લોન, કાર લોન અને અન્ય ધિરાણ મોંઘાં બની શકે છે. પરિણામે, નવી લોન લેનારા તેમજ ફ્લોટિંગ રેટ પર લોન ધરાવતા કેટલાક ગ્રાહકોની EMI વધી શકે છે.
આગળ શું થશે અને સામાન્ય લોકોએ શું ધ્યાન રાખવું?
આગામી મહિનાઓમાં મોંઘવારી કેટલી વધશે, તે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ, રૂપિયાની સ્થિતિ, હવામાન અને આંતરરાષ્ટ્રીય પરિસ્થિતિ પર નિર્ભર રહેશે. જો જથ્થાબંધ અને છૂટક મોંઘવારી લાંબા સમય સુધી ઊંચી રહે, તો ઘરખર્ચથી લઈને વ્યવસાયના ખર્ચ સુધી વ્યાપક અસર થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં પરિવારે બિનજરૂરી ખર્ચ ઘટાડવો, માસિક બજેટનું આયોજન કરવું અને લોનના વ્યાજદરની શરતો તપાસવી ઉપયોગી રહેશે. જોકે, ઓક્ટોબરના આંકડા અને RBIના આગામી નિર્ણયો આવ્યા પછી જ પરિસ્થિતિની વધુ સ્પષ્ટ તસવીર મળશે.
