મહિલાઓમાં વારંવાર બ્લીડિંગ કેમ થાય છે? જાણો પીરિયડ્સની અનિયમિતતાનાં કારણો અને ઉપાયો
ઘણી મહિલાઓને એક જ મહિનામાં બે વાર પીરિયડ્સ આવે ત્યારે ચિંતા થવા લાગે છે. જોકે, દરેક વખતે આ કોઈ ગંભીર સમસ્યાનો સંકેત હોતો નથી. માસિક ચક્રની લંબાઈ, બ્લીડિંગનું પ્રમાણ અને અન્ય લક્ષણો પરિસ્થિતિને સમજવામાં મદદ કરે છે. વારંવાર ટૂંકા અંતરે પીરિયડ્સ આવવાને પોલીમેનોરિયા કહેવામાં આવે છે. યોગ્ય કારણ જાણવું જરૂરી છે.
સ્ટ્રેસ અને હોર્મોનલ ફેરફારથી પણ થઈ શકે છે બ્લીડિંગ
તણાવ, ઊંઘની અનિયમિતતા, લાંબી મુસાફરી, જેટલેગ, વજનમાં અચાનક ફેરફાર અને વધુ પડતી કસરત શરીરના હોર્મોન્સને અસર કરી શકે છે. તેના કારણે માસિક ચક્રમાં ફેરફાર જોવા મળી શકે છે. કેટલીક મહિલાઓમાં ઓવ્યુલેશન દરમિયાન પણ થોડું સ્પોટિંગ થાય છે. તેથી દરેક વખતે થતી હળવી બ્લીડિંગને બીજો પીરિયડ માનવો યોગ્ય નથી.

ટૂંકા માસિક ચક્રને કારણે એક મહિનામાં બે વાર પીરિયડ્સ
સામાન્ય રીતે પુખ્ત વયની મહિલાઓમાં માસિક ચક્ર લગભગ 21થી 35 દિવસનું હોઈ શકે છે. જો કોઈ મહિલાનું ચક્ર 21 કે 24 દિવસનું હોય, તો 31 દિવસના મહિનામાં બે વાર પીરિયડ્સ આવી શકે છે. ઇમરજન્સી કોન્ટ્રાસેપ્ટિવ ગોળીઓ અને અન્ય હોર્મોનલ દવાઓ પણ અનિયમિત બ્લીડિંગનું કારણ બની શકે છે. વારંવાર આવું થાય તો તપાસ કરાવવી જોઈએ.
કઈ સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓથી અનિયમિત બ્લીડિંગ થઈ શકે છે?
થાઇરોઇડ હોર્મોનમાં ફેરફાર, પ્રોલેક્ટિનનું અસંતુલન અને પીસીઓએસ જેવી સ્થિતિઓ માસિક ચક્રને અનિયમિત બનાવી શકે છે. ગર્ભાશયમાં ફાઇબ્રોઇડ, પોલિપ્સ અથવા એડિનોમાયોસિસ હોવાને કારણે પણ વારંવાર બ્લીડિંગ થઈ શકે છે. 40થી 45 વર્ષની ઉંમરની આસપાસ પેરીમેનોપોઝ દરમિયાન પણ ચક્રમાં ફેરફાર થઈ શકે છે. ગર્ભાવસ્થાની શરૂઆતમાં થતી બ્લીડિંગને પીરિયડ્સ સમજી લેવાની શક્યતા પણ રહે છે.

કયા લક્ષણો દેખાય તો તરત ડૉક્ટરની સલાહ લેવી?
જો બ્લીડિંગ ખૂબ વધારે હોય, સાત દિવસથી વધુ ચાલે, મોટા લોહીના ગઠ્ઠા નીકળે અથવા વારંવાર બે પીરિયડ્સ વચ્ચે બ્લીડિંગ થાય, તો ગાયનેકોલોજિસ્ટનો સંપર્ક કરો. દુર્ગંધવાળો સ્રાવ, તીવ્ર દુખાવો અથવા શારીરિક સંબંધ પછી બ્લીડિંગ થાય તો પણ તપાસ જરૂરી છે. ગર્ભાવસ્થા ટેસ્ટ પોઝિટિવ આવ્યા પછી બ્લીડિંગ થાય, ખાસ કરીને પેટમાં દુખાવો કે ચક્કર સાથે, તો તાત્કાલિક તબીબી મદદ મેળવો.
પીરિયડ્સનું ચક્ર નિયમિત રાખવા શું ધ્યાન રાખવું?
જો બીજી વાર થતી બ્લીડિંગ માત્ર હળવી સ્પોટિંગ હોય અને અન્ય કોઈ લક્ષણ ન હોય, તો તેની નોંધ રાખવી મદદરૂપ થઈ શકે છે. જોકે, વારંવાર થતી બ્લીડિંગને અવગણવી નહીં. માસિક ચક્રની તારીખો, બ્લીડિંગનું પ્રમાણ અને દુખાવાની માહિતી નોંધો. પોતાની રીતે હોર્મોનલ દવાઓ ન લો. જો સતત ત્રણ ચક્ર સુધી અનિયમિતતા રહે અથવા ચિંતા થાય, તો ડૉક્ટરની સલાહ લો.
