Cancer Medicine Price Cut: દવાઓના ટ્રેડ માર્જિન પર 30% કેપ, ₹2,500 કરોડની બચતનો અંદાજ
કેન્સરની સારવાર પાછળ થતો મોટો ખર્ચ દર્દીઓ અને તેમના પરિવારો માટે લાંબા સમયથી ચિંતાનો વિષય રહ્યો છે. આવી સ્થિતિ વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારે નોન-શેડ્યુલ્ડ એન્ટી-કૅન્સર દવાઓના ભાવને લઈને મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. સરકાર દ્વારા આવી દવાઓના ટ્રેડ માર્જિન પર 30 ટકાની મર્યાદા નક્કી કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હોવાનું જણાવાયું છે. દવા બનાવતી કંપનીથી લઈને ડિસ્ટ્રિબ્યુટર અને રિટેલર સુધીના વિવિધ તબક્કે ઉમેરાતા માર્જિનને નિયંત્રિત કરવાનો આ પ્રયાસ છે. અહેવાલો અનુસાર, નિર્ણયના અમલ બાદ કેટલીક દવાઓની મહત્તમ છૂટક કિંમતમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થઈ શકે છે.
બ્રાન્ડેડ દવાઓ પણ નિયમમાં આવશે
સરકાર દ્વારા કરવામાં આવેલા આ નિર્ણયનો વ્યાપ માત્ર કોઈ ચોક્કસ પ્રકારની કેન્સરની દવા પૂરતો મર્યાદિત નથી. તેના હેઠળ બ્રાન્ડેડ અને જેનરિક બંને પ્રકારની નોન-શેડ્યુલ્ડ એન્ટી-કૅન્સર દવાઓ આવરી લેવામાં આવશે. ભારતમાં ઉત્પાદિત દવાઓ ઉપરાંત આયાત કરવામાં આવતી દવાઓ પર પણ આ નિયમ લાગુ થવાનો છે. પેટન્ટ ધરાવતી અને પેટન્ટ વગરની દવાઓને પણ આ વ્યવસ્થાના દાયરામાં રાખવામાં આવી છે. સરકારનો મુખ્ય હેતુ દવાઓના વેચાણ અને વિતરણ દરમિયાન જોડાતા અતિશય ટ્રેડ માર્જિનને ઘટાડવાનો છે, જેથી જીવનરક્ષક દવાઓ દર્દીઓ માટે વધુ પોસાય તેવી બની શકે.
દર્દીઓને વાર્ષિક મોટી બચત
સરકારના સત્તાવાર અંદાજ મુજબ, આ નિર્ણયથી દેશના કેન્સર દર્દીઓને દર વર્ષે આશરે ₹2,500 કરોડની બચત થઈ શકે છે. ખાસ કરીને એવા દર્દીઓ માટે આ નિર્ણય મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે જેમને લાંબા સમય સુધી મોંઘી કેન્સરની દવાઓ લેવાની જરૂર પડે છે. કેન્સરની સારવાર ઘણી વખત લાંબી ચાલતી હોય છે અને તેમાં સર્જરી, કીમોથેરાપી, રેડિયેશન તેમજ નિયમિત દવાઓનો ખર્ચ સામેલ થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં દવાઓની MRP ઘટે તો દર્દીઓએ પોતાના ખિસ્સામાંથી કરવો પડતો ખર્ચ પણ ઓછો થવાની આશા છે.
સરકારે અગાઉ પણ પગલું ભર્યું
નોન-શેડ્યુલ્ડ એન્ટી-કૅન્સર દવાઓના ટ્રેડ માર્જિનને નિયંત્રિત કરવાની દિશામાં સરકાર અગાઉ પણ પગલું લઈ ચૂકી છે. ફેબ્રુઆરી 2019માં NPPAએ 42 નોન-શેડ્યુલ્ડ એન્ટી-કૅન્સર દવાઓ માટે 30 ટકા ટ્રેડ માર્જિનની મર્યાદા નક્કી કરી હતી. સરકારી આંકડા અનુસાર, ત્યારબાદ આશરે 526 બ્રાન્ડની દવાઓના ભાવમાં લગભગ 50 ટકા સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. હવે સરકાર આ જ પ્રકારની વ્યવસ્થાને વધુ વ્યાપક બનાવવાની દિશામાં આગળ વધી રહી છે અને તમામ નોન-શેડ્યુલ્ડ એન્ટી-કૅન્સર દવાઓને તેના દાયરામાં લાવવાનો નિર્ણય કર્યો છે.
Scheduled અને Non-Scheduledમાં તફાવત
Scheduled દવાઓ એવી દવાઓ છે જે Drugs (Prices Control) Order એટલે કે DPCOની Schedule-Iમાં સામેલ હોય છે અને તેમના માટે સરકાર અથવા NPPA દ્વારા સીલિંગ પ્રાઇસ નક્કી કરી શકાય છે. માર્ચ 2026 સુધી NPPA દ્વારા 131 શેડ્યુલ્ડ એન્ટી-કૅન્સર દવાઓના સીલિંગ પ્રાઇસ નક્કી કરવામાં આવ્યા હોવાનું જણાવાયું છે. બીજી તરફ, Non-Scheduled દવાઓ Schedule-Iમાં સામેલ હોતી નથી. તેમ છતાં તેમની કિંમતો સંપૂર્ણપણે અનિયંત્રિત નથી. હાલની વ્યવસ્થા હેઠળ ઉત્પાદક અગાઉના 12 મહિનાની MRPની સરખામણીમાં આવી દવાની કિંમતમાં 10 ટકાથી વધુ વધારો કરી શકતો નથી.
