ઘરના Wi-Fiની સિક્યુરિટી મજબૂત બનાવો: WPSથી Remote Access સુધી આ સેટિંગ્સ બંધ કરો
આજના સમયમાં ઘરના Wi-Fi રાઉટર સાથે માત્ર મોબાઇલ અને લેપટોપ જ નહીં, પરંતુ સ્માર્ટ ટીવી, સિક્યુરિટી કેમેરા, સ્માર્ટ બલ્બ અને અનેક IoT ડિવાઇસ જોડાયેલા હોય છે. એટલે જો રાઉટરની સિક્યુરિટી નબળી હોય, તો જોખમ માત્ર ઇન્ટરનેટ કનેક્શન પૂરતું રહેતું નથી.
હેકર્સને નબળા રાઉટર અથવા ખોટી સેટિંગ્સનો ફાયદો મળે તો નેટવર્ક સાથે જોડાયેલા અન્ય ડિવાઇસ પણ જોખમમાં આવી શકે છે. જોકે, કેટલીક સરળ સેટિંગ્સ બદલીને ઘરનું Wi-Fi નેટવર્ક ઘણું સુરક્ષિત બનાવી શકાય છે.
સૌથી પહેલા રાઉટરનું એડમિન પેનલ ખોલો
સેટિંગ્સ બદલવા માટે સૌથી પહેલા રાઉટરના એડમિન પેનલમાં લોગિન કરવું પડશે. સામાન્ય રીતે બ્રાઉઝરમાં 192.168.1.1 અથવા 192.168.0.1 લખવાથી રાઉટરનું લોગિન પેજ ખુલી શકે છે.
જો આ બંનેમાંથી કોઈ એડ્રેસ કામ ન કરે, તો Windows કમ્પ્યુટરમાં Command Prompt ખોલીને ipconfig કમાન્ડ ચલાવી શકાય છે. તેમાં Default Gateway સામે દેખાતો IP એડ્રેસ રાઉટરનું એડમિન એડ્રેસ હોઈ શકે છે.
અહીં એક મહત્વની વાત યાદ રાખો—રાઉટરના એડમિન પેનલનો પાસવર્ડ અને Wi-Fi સાથે કનેક્ટ થવાનો પાસવર્ડ અલગ હોઈ શકે છે.
Default પાસવર્ડ અને Wi-Fi નામ બદલો
જો રાઉટરનો એડમિન યુઝરનેમ અને પાસવર્ડ હજુ પણ કંપની દ્વારા આપવામાં આવેલો Default છે, તો તેને તરત બદલી નાખવો જોઈએ. આ ઉપરાંત Wi-Fi એટલે કે SSIDનું નામ અને તેનો પાસવર્ડ પણ નવો રાખવો વધુ સુરક્ષિત છે.
SSIDમાં રાઉટરનું મોડલ, કંપનીનું નામ અથવા એવી માહિતી ન રાખવી સારી, જેનાથી બહારની વ્યક્તિ તમારા રાઉટરને સરળતાથી ઓળખી શકે.
Wi-Fi Securityમાં WPA3-Personal ઉપલબ્ધ હોય તો તેને પસંદ કરો. જો ઘરના કેટલાક જૂના ડિવાઇસ WPA3ને સપોર્ટ કરતા ન હોય, તો WPA2/WPA3 Mixed Mode વિકલ્પ ઉપયોગી બની શકે છે.
મહેમાનો માટે અલગ Guest Network રાખો
ઘરે આવતા મહેમાનોને Main Wi-Fiનો પાસવર્ડ આપવાને બદલે Guest Networkનો ઉપયોગ કરવો વધુ સુરક્ષિત છે. આ રીતે મહેમાનોના ફોન અથવા લેપટોપને તમારા મુખ્ય નેટવર્કથી અલગ રાખી શકાય છે.
Guest Networkનો ઉપયોગ સ્માર્ટ બલ્બ, સ્માર્ટ પ્લગ, કેમેરા જેવા IoT ડિવાઇસ માટે પણ કરી શકાય છે. કોઈ IoT ડિવાઇસમાં સિક્યુરિટી સમસ્યા સર્જાય તો Main Network સુધી તેની પહોંચ મર્યાદિત રાખવામાં મદદ મળી શકે છે.
WPSની જરૂર ન હોય તો બંધ કરો
WPS એટલે Wi-Fi Protected Setup. તેનો હેતુ લાંબો Wi-Fi પાસવર્ડ નાખ્યા વગર ડિવાઇસને નેટવર્ક સાથે જોડવાનો છે. પરંતુ ખાસ કરીને PIN આધારિત WPS સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ નબળું માનવામાં આવે છે.
જો તમે WPSનો ઉપયોગ કરતા નથી, તો રાઉટરની સેટિંગ્સમાં જઈને તેને Disable કરી દેવું સારું. આજકાલ Wi-Fi શેર કરવા માટે QR Code જેવી સરળ રીતો પણ ઉપલબ્ધ છે.
Remote Managementને પણ Disable કરો
કેટલાક રાઉટરમાં ઇન્ટરનેટ દ્વારા ઘરની બહારથી પણ રાઉટરનું એડમિન પેનલ ખોલવાની સુવિધા હોય છે. આ સુવિધા કેટલાક લોકો માટે ઉપયોગી હોઈ શકે છે, પરંતુ તેની જરૂર ન હોય તો તેને ચાલુ રાખવાથી રાઉટરનું મેનેજમેન્ટ ઇન્ટરફેસ ઇન્ટરનેટ પર વધુ એક્સપોઝ થઈ શકે છે.
તેથી Remote Management અથવા Web Access from WANની જરૂર ન હોય તો તેને બંધ રાખો. તેવી જ રીતે Telnet અથવા SSH જેવી સેવાઓનો ઉપયોગ ન કરતા હોવ તો તેને પણ Disable રાખવી વધુ યોગ્ય છે.
Firmware Update ક્યારેય અવગણશો નહીં
છેલ્લું અને સૌથી મહત્વનું પગલું છે રાઉટરનું Firmware Update ચેક કરવું. રાઉટરની સેટિંગ્સમાં જઈને Firmware Update વિભાગમાં તપાસો કે નવું અપડેટ ઉપલબ્ધ છે કે નહીં.
જો Auto Firmware Updateનો વિકલ્પ મળે, તો તેને ચાલુ રાખી શકાય છે. નવા Firmwareમાં ઘણી વખત સુરક્ષા સંબંધિત ખામીઓના સુધારા સામેલ હોય છે.
પરંતુ જો તમારું રાઉટર ખૂબ જૂનું થઈ ગયું હોય અને કંપની હવે તેના માટે Security Updates આપતી ન હોય, તો માત્ર સેટિંગ્સ બદલવાથી પૂરતી સુરક્ષા નહીં મળે. આવા End-of-Life રાઉટરને બદલવો વધુ સુરક્ષિત વિકલ્પ બની શકે છે.
નાની સાવચેતી, મોટો ફાયદો
ઘરના Wi-Fiની સુરક્ષા માટે કોઈ એક સેટિંગ પૂરતી નથી. મજબૂત પાસવર્ડ, WPA3, Guest Network, WPS અને Remote Management જેવી સેટિંગ્સની યોગ્ય ગોઠવણી સાથે Firmwareને અપડેટ રાખવું જરૂરી છે.
