નિવૃત્તિ પર દેશપ્રેમનું અનોખું ઉદાહરણ: MPના જજ GPFના ₹1 કરોડ પીએમ કેયર્સ ફંડમાં આપશે, દંપતી કરશે દેહદાન
મધ્ય પ્રદેશ હાઇકોર્ટના ન્યાયાધીશ અવનીન્દ્ર કુમાર સિંહની નિવૃત્તિ માત્ર એક ન્યાયિક કારકિર્દીનો અંત નથી, પરંતુ માનવતા, ત્યાગ અને રાષ્ટ્રસેવાનું એક પ્રેરણાદાયી ઉદાહરણ છે. ૧૭ સપ્ટેમ્બરના રોજ યોજાયેલા પોતાના વિદાય સમારંભમાં તેમણે બે અતિ મહત્વપૂર્ણ અને ઉમદા નિર્ણયોની જાહેરાત કરીને સમગ્ર દેશનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. જીવનભર ન્યાયના સિંહાસન પર બેસીને કાયદાનું પાલન કરાવનાર આ ન્યાયાધીશે નિવૃત્તિ પછી પણ સમાજ પ્રત્યેની પોતાની જવાબદારી અનોખી રીતે નિભાવવાનો સંકલ્પ લીધો છે.
જીપીએફની સંપૂર્ણ રકમ પીએમ કેયર્સ ફંડમાં દાન
જસ્ટિસ સિંહે જાહેર કર્યું કે પોતાના સર્વિસ પિરિયડ દરમિયાન જમા થયેલી જનરલ પ્રોવિડન્ટ ફંડ (GPF)ની તમામ રકમ તેઓ ‘પીએમ કેયર્સ ફંડ’ (PM CARES Fund)માં દાન કરશે. વિવિધ રિપોર્ટ અનુસાર આ રકમ આશરે ₹૧.૦૧ કરોડથી ₹૧.૧ કરોડ જેટલી થાય છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે જેવી આ રકમ તેમને પ્રાપ્ત થશે, તે તરત જ રાષ્ટ્ર નિર્માણના કાર્યો માટે દેશને સમર્પિત કરી દેવામાં આવશે. જીવનભરની કમાણી અને નિવૃત્તિ પછીના આર્થિક આધાર સમાન આટલી મોટી રકમ રાષ્ટ્ર હિતમાં દાન કરી દેવી એ દેશપ્રેમનું અદ્ભુત દ્રષ્ટાંત છે.
પતિ-પત્ની દ્વારા દેહદાનનો મહાસંકલ્પ
ન્યાયાધીશ સિંહે માત્ર નાણાકીય દાન જ નહીં, પરંતુ માનવતા માટે પોતાના શરીરનું દાન કરવાનો પણ મહાન નિર્ણય લીધો છે. તેમણે અને તેમના પત્ની ઈન્દિરા સિંહે મૃત્યુ પછી પોતાના શરીર મેડિકલ શિક્ષણ અને વૈજ્ઞાનિક સંશોધનો માટે દાન કરવાનો સંકલ્પ લીધો છે. નિવૃત્તિના બે દિવસ પહેલાં જ તેમણે એક સરકારી મેડિકલ કોલેજ મારફતે આ અંગેની કાનૂની અને પ્રક્રિયાગત નોંધણી કરાવી લીધી હતી. નોંધનીય છે કે, જીપીએફની રકમ દાન કરવા અને દેહદાન કરવા પાછળ તેમના પત્નીનો વિચાર અને પૂર્ણ સહયોગ રહ્યો છે, જે દંપતીની ઉચ્ચ વિચારસરણી દર્શાવે છે.
સમાજસેવા એ જ સાચી પૂજા
પોતાના સંબોધનમાં જસ્ટિસ સિંહે જણાવ્યું હતું કે સમાજ પ્રત્યેની જવાબદારી માત્ર ધાર્મિક પૂજા-પાઠ કે પ્રાર્થના સુધી સીમિત ન હોવી જોઈએ. જો ઈશ્વરે આપણને કોઈ યોગ્યતા આપી હોય, તો માનવતા અને સમાજ ઉત્થાન માટે આપણી ક્ષમતા મુજબ યોગદાન આપવું એ જ સાચી સેવા છે. તેમણે ઉમેર્યું કે નિવૃત્તિ એ જીવનનો અંત નથી પરંતુ સેવાના એક નવા અધ્યાયની શરૂઆત છે. ભવિષ્યમાં પણ તેઓ વિવિધ સામાજિક મંચો દ્વારા ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદ લોકો માટે સતત કાર્યરત રહેશે.
સંઘર્ષથી સફળતા સુધીની સફર
પોતાની લાગણીસભર વિદાય સ્પીચમાં તેમણે બાળપણના કઠિન દિવસોને યાદ કર્યા હતા. ખૂબ નાની ઉંમરે માતાનું છત્ર ગુમાવ્યા બાદ તેમની માસીએ તેમને પોતાના પુત્રની જેમ ઉછેરીને મોટા કર્યા હતા. માસી પાસેથી મળેલા સંસ્કારોને યાદ કરતાં તેમણે કહ્યું કે જીવનમાં સફળતા મેળવવા માટે કોઈ શોર્ટકટ હોતો નથી. સખત પરિશ્રમ અને પ્રામાણિક પ્રયાસો વગર મળેલી સફળતા ક્યારેય લાંબો સમય ટકી શકતી નથી.
૩૬ વર્ષની અનુકરણીય ન્યાયિક કારકિર્દી
જસ્ટિસ અવનીન્દ્ર કુમાર સિંહે ૩૧ મે ૧૯૯૦ના રોજ સિવિલ જજ ગ્રેડ-૨ તરીકે પોતાની ન્યાયિક યાત્રા શરૂ કરી હતી. તેમણે મધ્ય પ્રદેશના વિવિધ જિલ્લાઓમાં ન્યાયિક જવાબદારીઓ ખૂબ નિષ્ઠાપૂર્વક નિભાવી હતી.
૨૦૧૮માં તેઓ છતરપુરના જિલ્લા અને સત્ર ન્યાયાધીશ બન્યા.
૨૦૨૨માં ધાર ખાતે પ્રધાન જિલ્લા અને સત્ર ન્યાયાધીશ તરીકે સેવાઓ આપી.
૧ મે ૨૦૨૩ના રોજ તેમણે મધ્ય પ્રદેશ હાઇકોર્ટના જજ તરીકે શપથ લીધા.
અંદાજે ૩૬ વર્ષની લાંબી અને બેડાઘ ન્યાયિક કારકિર્દી બાદ ૧૭ સપ્ટેમ્બરના રોજ તેઓ હાઇકોર્ટમાંથી નિવૃત્ત થયા. તેમણે પોતાના આ લાંબા પ્રવાસમાં માર્ગદર્શન આપનાર વરિષ્ઠ ન્યાયાધીશો, ગુરુઓ, કોર્ટ સ્ટાફ અને વહીવટી અધિકારીઓનો હૃદયપૂર્વક આભાર માન્યો હતો. જસ્ટિસ સિંહનો આ ત્યાગ અને રાષ્ટ્રપ્રેમ ભવિષ્યની પેઢીઓ માટે હંમેશા પ્રેરણાસ્રોત બની રહેશે.
