ડિજિટલ સુરક્ષા: ગૂગલ એકાઉન્ટ અને પર્સનલ ડેટા સુરક્ષિત રાખવાની 5 સોનાની ચાવીઓ, જાણો સંપૂર્ણ વિગત
આજના ડિજિટલ યુગમાં ગૂગલ એકાઉન્ટ (Google Account) માત્ર ઈમેઈલ મોકલવા કે મેળવવા પૂરતું સીમિત નથી રહ્યું. આપણું એક જ ગૂગલ એકાઉન્ટ ગૂગલ ફોટોઝ (Google Photos), ગૂગલ ડ્રાઈવ (Google Drive), યુટ્યુબ (YouTube), કોન્ટેક્ટ્સ અને અન્ય ઘણી મહત્વપૂર્ણ સેવાઓ સાથે સીધું જોડાયેલું હોય છે. આવી સ્થિતિમાં, જો તમારા ગૂગલ એકાઉન્ટની સુરક્ષા નબળી હોય, તો તમારી અંગત તસવીરો, અંગત દસ્તાવેજો અને મહત્વપૂર્ણ ડેટા લીક થવાનું જોખમ રહે છે. સદ્ભાગ્યે, કેટલીક મહત્વપૂર્ણ સિક્યુરિટી સેટિંગ્સ બદલીને તમે તમારા ગૂગલ એકાઉન્ટને હેકર્સ અને સાયબર ફ્રોડથી સુરક્ષિત બનાવી શકો છો.
1. 2-સ્ટેપ વેરિફિકેશન (2-Step Verification) એક્ટિવ કરો
ગૂગલ એકાઉન્ટને સાયબર હુમલાઓથી બચાવવા માટે ‘2-સ્ટેપ વેરિફિકેશન’ એ સૌથી મજબૂત સુરક્ષા કવચ છે. આ સેટિંગ ઓન કર્યા પછી, કોઈ વ્યક્તિ પાસે તમારો પાસવર્ડ હોય તો પણ તે સીધો લોગિન કરી શકશે નહીં. લોગિન કરતી વખતે તમારા રજિસ્ટર્ડ ફોન નંબર પર ઓટીપી (OTP) અથવા ગૂગલ પ્રોમ્પ્ટ જેવા વધારાના સુરક્ષા કોડની જરૂર પડે છે. આ વધારાનું લેયર તમારા એકાઉન્ટને અનધિકૃત એક્સેસથી સંપૂર્ણપણે મુક્ત રાખે છે.
2. નિયમિતપણે સિક્યુરિટી ચેકઅપ (Security Checkup) કરો
ગૂગલમાં ‘Security Checkup’ નામનું એક ઉત્તમ ફિચર આપેલું હોય છે. તેની મદદથી તમે એકાઉન્ટની સુરક્ષાનું રિયલ-ટાઇમ સ્કેનિંગ કરી શકો છો. આ ચેકઅપ દ્વારા જાણી શકાય છે કે:
તમારું એકાઉન્ટ અત્યારે કયા-કયા ઉપકરણો (Devices) પર લોગિન છે.
કઈ થર્ડ-પાર્ટી એપ્સ તમારા ડેટાનો ઉપયોગ કરી રહી છે.
એકાઉન્ટમાં કોઈ શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિ થઈ છે કે નહીં.
જો તમને યાદીમાં કોઈ અજાણ્યું કે નકામું ડિવાઈસ દેખાય, તો તેને તરત જ સાઈન આઉટ કરી દેવું હિતાવહ છે.
3. મજબૂત અને અનોખો પાસવર્ડ પસંદ કરો
ઘણા લોકો વર્ષો સુધી એક જ પાસવર્ડ રાખે છે અથવા અલગ-અલગ વેબસાઈટ પર એક જ સરખો પાસવર્ડ વાપરે છે. જો કોઈ એક સાઈટ પરથી ડેટા લીક થાય, તો હેકર્સ તે પાસવર્ડનો ઉપયોગ કરીને તમારું ગૂગલ એકાઉન્ટ પણ હેક કરી શકે છે. તેથી, સરળતાથી અંદાજ ન લગાવી શકાય તેવો પાસવર્ડ સેટ કરો, જેમાં અક્ષરો, અંકો અને સ્પેશિયલ કેરેક્ટર્સનો સમાવેશ થતો હોય. સમય-સમય પર પાસવર્ડ બદલવાની ટેવ પાડો.
4. થર્ડ-પાર્ટી એપ્સની પરમિશન (Access) ચકાસો
અમે અવારનવાર નવી ગેમ્સ, વેબસાઈટ્સ કે એપ્સમાં ઝડપથી સાઈન-ઈન કરવા માટે ‘Sign in with Google’ પરમિશન આપી દઈએ છીએ અને પછી તેને ભૂલી જઈએ છીએ. સમયાંતરે એકાઉન્ટ સેટિંગ્સમાં જઈને ચકાસો કે કઈ એપ્સ પાસે તમારા એકાઉન્ટનો એક્સેસ છે. જે એપનો હવે ઉપયોગ કરતા નથી, તેની એક્સેસ પરમિશન તરત જ રદ (Revoke) કરી દો, જેથી તમારો ડેટા સુરક્ષિત રહે.
5. રીકવરી ફોન નંબર અને ઈમેઈલ અપડેટ રાખો
કોઈપણ કારણોસર જો તમે પાસવર્ડ ભૂલી જાવ અથવા એકાઉન્ટ લોક થઈ જાય, તો રીકવરી ફોન નંબર (Recovery Phone) અને રીકવરી ઈમેઈલ (Recovery Email) જ તમારા એકાઉન્ટને પુનઃપ્રાપ્ત કરવામાં મદદ કરે છે. તેથી, ચકાસી લો કે તમારા એકાઉન્ટમાં આપેલો રીકવરી નંબર ચાલુ છે અને ઈમેઈલ એડ્રેસ એવું છે જેનો તમે નિયમિત ઉપયોગ કરો છો.
