ઇંધણના ભાવમાં રાહત યથાવત: દિલ્હી, મુંબઈ સહિત દેશના પ્રમુખ શહેરોમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના દર સ્થિર
ભારતમાં દરરોજ સવારે ૬ વાગ્યે સરકારી તેલ કંપનીઓ દ્વારા પેટ્રોલ અને ડીઝલના દરોની સમીક્ષા કરવામાં આવે છે અને નવા ભાવો જાહેર કરવામાં આવે છે. જો તમે તમારી ગાડીની ટાંકી ફુલ કરાવવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો પેટ્રોલ અને ડીઝલના આજના તાજા ભાવ જાણી લેવા ખૂબ જ જરૂરી છે. ૩ સપ્ટેમ્બરના રોજ દેશમાં ઇંધણના ભાવમાં કોઈ મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો નથી. એટલે કે આજે પણ ગઈકાલના ભાવે જ પેટ્રોલ અને ડીઝલનું વેચાણ થઈ રહ્યું છે અને લોકોને ભાવવધારામાંથી રાહત મળી છે.
દેશના પ્રમુખ શહેરોમાં પેટ્રોલના ભાવ
દેશના અલગ-અલગ રાજ્યોમાં સ્થાનિક ટેક્સ અને વેટ (VAT)ના કારણે પેટ્રોલના દરોમાં તફાવત જોવા મળે છે. દેશના મુખ્ય શહેરોમાં પ્રતિ લીટર પેટ્રોલની કિંમત નીચે મુજબ છે:
દિલ્હી: ૧૦૨.૧૨ રૂપિયા
મુંબઈ: ૧૧૧.૩૧ રૂપિયા
કોલકાતા: ૧૧૩.૫૧ રૂપિયા
ચેન્નાઈ: ૧૦૭.૭૮ રૂપિયા
હૈદરાબાદ: ૧૧૫.૬૯ રૂપિયા
પટના: ૧૧૩.૩૫ રૂપિયા
પોર્ટ બ્લેયર: ૮૮.૬૬ રૂપિયા
રાયપુર: ૧૦૮.૩૦ રૂપિયા
ઉદયપુર: ૧૧૨.૯૫ રૂપિયા
દેશના પ્રમુખ શહેરોમાં ડીઝલના ભાવ
પેટ્રોલની જેમ જ ડીઝલના દરો પણ સ્થિર રહ્યા છે. દેશના જાણીતા શહેરોમાં પ્રતિ લીટર ડીઝલના દર આ મુજબ નોંધાયા છે:
દિલ્હી: ૯૫.૨૦ રૂપિયા
મુંબઈ: ૯૭.૯૭ રૂપિયા
કોલકાતા: ૯૯.૮૨ રૂપિયા
ચેન્નાઈ: ૯૯.૫૬ રૂપિયા
હૈદરાબાદ: ૧૦૩.૮૨ રૂપિયા
પટના: ૯૯.૩૬ રૂપિયા
પોર્ટ બ્લેયર: ૮૪.૫૬ રૂપિયા
રાયપુર: ૧૦૧.૩૨ રૂપિયા
ઉદયપુર: ૯૮.૫૦ રૂપિયા
પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધવા પાછળના મુખ્ય કારણો
હાલમાં તો ઇંધણના ભાવ સ્થિર છે, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય અને ઘરેલું સ્તરે કેવા પરિબળો ભાવ વધારા માટે જવાબદાર બને છે તે જાણવું જરૂરી છે:
૧. કચ્ચા તેલની આંતરરાષ્ટ્રીય કિંમત: ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું લગભગ ૮૫% ક્રૂડ ઓઇલ (કચ્ચું તેલ) વિદેશોમાંથી આયાત કરે છે. ગ્લોબલ માર્કેટમાં જ્યારે પણ ક્રૂડ ઓઇલ મોંઘું થાય છે, ત્યારે ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના દર વધી જાય છે.
૨. સરકારી ટેક્સ અને વેટ (VAT): પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો પર કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા એક્સાઇઝ ડ્યુટી અને રાજ્ય સરકારો દ્વારા વેટ (Value Added Tax) લાદવામાં આવે છે. આ ટેક્સના કારણે ઇંધણની મૂળ કિંમત કરતાં ગ્રાહકો સુધી પહોંચતા ભાવ બમણા થઈ જાય છે.
૩. રૂપિયા અને ડોલરનો વિનિમય દર: વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવા માટે યુએસ ડોલર ચૂકવવો પડે છે. જો અમેરિકી ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયો નબળો પડે, તો ભારત માટે આયાત મોંઘી બને છે, જેની સીધી અસર પેટ્રોલ-ડીઝલના સસ્તાં કે મોંઘા થવા પર પડે છે.
