ડીજીટલ રક્ષાબંધન: ૧૦ મિનિટની ક્વિક-કોમર્સ ડિલિવરીથી ગિફ્ટિંગ બજારમાં આવ્યો નવો મોટો ટ્રેન્ડ
રક્ષાબંધનના પવિત્ર પર્વ પર આ વખતે ભારતીય બજારમાં એક મોટો ડીજીટલ અને તકનીકી બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. અગાઉના સમયમાં બહેનો તહેવારના અઠવાડિયા પહેલાંથી બજારોમાં ખરીદી માટે જતી અથવા દૂર રહેતા ભાઈને કુરિયર કે ટપાલ દ્વારા રાખડી મોકલતી હતી. પરંતુ હવે આ પરંપરા ’10-મિનિટ ડિલિવરી એપ્સ’ (Quick Commerce) અને સ્માર્ટ ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ્સ દ્વારા બદલાઈ ગઈ છે. ટેકનોલોજીએ માત્ર ખરીદીની શૈલી જ નથી બદલી, પરંતુ લોકોની ગિફ્ટિંગ પસંદગીઓને પણ સંપૂર્ણપણે અપગ્રેડ કરી દીધી છે.
આ વર્ષે રક્ષાબંધન પર દેશભરના ગિફ્ટિંગ માર્કેટમાં ઈ-કોમર્સ (અમેઝોન, ફ્લિપકાર્ટ) થી લઈને ક્વિક-કોમર્સ (બ્લિન્કિટ, ઝેપ્ટો, સ્વિગી ઈન્સ્ટામાર્ટ) નો દબદબો સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહ્યો છે. જ્યાં પહેલાં ખરીદીનું આયોજન દિવસો અગાઉ થતું હતું, ત્યાં હવે ‘લાસ્ટ મિનિટ બુકિંગ’ અને ‘ઈન્સ્ટન્ટ ડિલિવરી’ નો નવો ટ્રેન્ડ સેટ થયો છે.
આ રક્ષાબંધને સૌથી વધુ વેચાયેલી ટોપ-4 પ્રોડક્ટ્સ
સ્માર્ટ ગેજેટ્સ અને ટેક એક્સેસરીઝ: પરંપરાગત કપડાં કે પર્સના બદલે આ વખતે સ્માર્ટવોચ, વાયરલેસ ઈયરબડ્સ, પાવર બેંક અને બ્લૂટૂથ સ્પીકર્સ યુવાનોની પહેલી પસંદ બન્યા છે.
ઈકો-ફ્રેન્ડલી અને ‘સીડ રાખડીઓ’: સાધારણ રેશમી દોરાના બદલે પર્યાવરણ-અનુકૂળ રાખડીઓ ટ્રેન્ડ કરી રહી છે, જેમાં છોડના બીજ (Seeds) જડવામાં આવે છે. તહેવાર પૂરો થયા પછી તેને કુંડામાં વાવી શકાય છે.
ગૌરમેટ ચોકલેટ્સ અને પ્રીમિયમ ડ્રાય-ફ્રૂટ હેમ્પર્સ: ભેળસેળ વાળી મિઠાઈઓના ડર અને ઓછી શેલ્ફ-લાઈફના કારણે ગ્રાહકો આર્ટિસનલ ચોકલેટ્સ, રોસ્ટેડ નટ્સ અને ઓર્ગેનિક સ્નેક્સ હેમ્પર્સ તરફ વળ્યા છે. આ કેટેગરીમાં 40% થી વધુનો ઉછાળો આવ્યો છે.
સિલ્વર કોઈન્સ અને ડીજીટલ ગોલ્ડ: શગુન તરીકે કવરમાં રોકડ આપવાને બદલે લોકો ચાંદીના સિક્કા, કસ્ટમાઈઝ્ડ સિલ્વર જ્વેલરી અને UPI એપ્સ દ્વારા ડીજીટલ ગોલ્ડ ગિફ્ટ કરી રહ્યા છે.
ખરીદીનો બદલાતો મિઝાજ: ક્વિક-કોમર્સ વિરુદ્ધ પરંપરાગત ઈ-કોમર્સ
| પરિમાણ | પરંપરાગત ઈ-કોમર્સ | ક્વિક-કોમર્સ (Quick Commerce) |
| ખરીદીનો સમય | તહેવારના 5 થી 10 દિવસ પહેલાં | તહેવારના દિવસે કે 24 કલાક પહેલાં |
| મુખ્ય પ્રોડક્ટ્સ | મોંઘા ગેજેટ્સ, બ્રાન્ડેડ કપડાં | રાખડી, તાજી મિઠાઈઓ, પૂજા થાળી, હેમ્પર્સ |
| ડિલિવરી સમય | 1 થી 3 દિવસ | 10 થી 15 મિનિટ |
| ગ્રાહકની માનસિકતા | પ્લાન્ડ (આયોજિત) શોપિંગ | ઈન્સ્ટન્ટ અને ઈમરજન્સી બાઈંગ |
ટેકનોલોજીએ ગિફ્ટિંગ માર્કેટમાં આણેલી નવી ક્રાંતિ
વિદેશ કે દેશના અન્ય શહેરોમાં રહેતા ભાઈ-બહેનો હવે ભારતીય ક્વિક-કોમર્સ એપ્સના માધ્યમથી સીધા જ પોતાના ઘરના સરનામે 10 મિનિટમાં રોલી-અક્ષત સાથે રાખડી અને મિઠાઈ પહોંચાડી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત, પસંદગી અંગેની દ્વિધાથી બચવા માટે ડીજીટલ ગિફ્ટ વાઉચર્સ સીધા જ વોટ્સએપ કે ઈમેલ પર મોકલવાનો ક્રેઝ વધ્યો છે. ઈ-કોમર્સ સાઈટ્સ પર AI (આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ) દ્વારા જનરેટ કરાયેલા કસ્ટમાઈઝ્ડ ફોટો ફ્રેમ્સ અને પર્સનલાઈઝ્ડ લેધર એક્સેસરીઝની માંગ પણ ખૂબ જ ઝડપથી વધી છે.
રક્ષાબંધન પર ₹30,000 કરોડના વેપારનો અંદાજ
વેપારી સંગઠન ‘કેટ’ (CAIT) ના સેક્રેટરી જનરલ પ્રવીણ ખંડેલવાલના જણાવ્યા અનુસાર, આ વર્ષે રક્ષાબંધનના તહેવાર દરમિયાન સમગ્ર દેશમાં આશરે ₹30,000 કરોડનો આર્થિક કારોબાર થવાનો અંદાજ છે. માત્ર દિલ્હી બજારમાં જ ₹4,000 કરોડનો વેપાર થવાની શક્યતા છે. આ ઐતિહાસિક આંકડામાં રાખડીઓ, તાજી મિઠાઈઓ, સુકો મેવો, ઈલેક્ટ્રોનિક ઉપહારો, ગાર્મેન્ટ્સ, ડેકોરેટિવ આઈટમ્સ અને પૂજા સામગ્રીના બમ્પર વેચાણનો સમાવેશ થાય છે. ટેકનોલોજીના સપોર્ટથી આ તહેવાર ભારતીય અર્થતંત્ર માટે બૂસ્ટર સાબિત થયો છે.
