GDPR હેઠળ ઇતિહાસનો બીજો સૌથી મોટો દંડ: ડચ ઓથોરિટીએ ઉબર સામે લીધા કડક પગલાં
ડચ ડેટા પ્રોટેક્શન ઓથોરિટી (DPA) એ વિશ્વની જાણીતી રાઇડ-હેલિંગ કંપની ઉબર (Uber) પર ૮૨૫ મિલિયન યુરો (આશરે $૯૬૬ મિલિયન અથવા રૂ. ૮,૧૦૦ કરોડ) નો ભારે દંડ ફટકાર્યો છે. કંપની સામે આ કડક કાર્યવાહી કોઈ માનવ સમીક્ષા કે તપાસ વિના માત્ર કમ્પ્યુટર અલ્ગોરિધમનો ઉપયોગ કરીને ડ્રાઇવરોના એકાઉન્ટ સસ્પેન્ડ અને બ્લોક કરવા બદલ કરવામાં આવી છે. યુરોપના યુરોપિયન ડેટા પ્રોટેક્શન રેગ્યુલેશન (GDPR) ના કડક નિયમો હેઠળ કરવામાં આવેલો આ દંડ ઇતિહાસનો બીજો સૌથી મોટો દંડ માનવામાં આવે છે. આ પહેલાં વર્ષ ૨૦૨૩ માં ડેટા ટ્રાન્સફરના નિયમોના ઉલ્લંઘન બદલ મેટા (Meta) કંપની પર ૧.૨ બિલિયન યુરોનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો.
ઉબર સામે શું છે મુખ્ય આરોપો?
રેગ્યુલેટરની તપાસ અનુસાર, ઉબરે વર્ષ ૨૦૧૮ થી ૨૦૨૨ ના સમયગાળા દરમિયાન પોતાના પ્લેટફોર્મ પરથી ડ્રાઇવરોના એકાઉન્ટ બંધ કરવા માટે સંપૂર્ણપણે ઓટોમેટેડ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કર્યો હતો. GDPR ના નિયમો મુજબ, જ્યારે કોઈ ટેકનોલોજીકલ નિર્ણય વ્યક્તિની રોજીરોટી કે આજીવિકા પર સીધી અસર પાડતો હોય, ત્યારે તેમાં માનવ સમીક્ષા (Human Review) હોવી ફરજિયાત છે.
ઉબરનું સોફ્ટવેર ગ્રાહકો દ્વારા આપવામાં આવેલા નબળા રેટિંગ અથવા માત્ર છેતરપિંડીની શંકાના આધારે ડ્રાઇવરોના એકાઉન્ટ આપોઆપ બ્લોક કરી દેતું હતું. આ સમગ્ર પ્રક્રિયા દરમિયાન ડ્રાઇવરોને એ વાતની જાણ પણ કરવામાં આવતી નહોતી કે તેમના એકાઉન્ટ કમ્પ્યુટર અલ્ગોરિધમ દ્વારા બંધ કરવામાં આવ્યા છે. ડચ ઓથોરિટી અનુસાર, આ બાબત ડ્રાઇવરોના મૂળભૂત અધિકારોનું સ્પષ્ટ ઉલ્લંઘન છે.
આ સમગ્ર મામલાની શરૂઆત ફ્રાન્સના ઉબર ડ્રાઇવરો દ્વારા કરવામાં આવેલી ફરિયાદોથી થઈ હતી. ઉબરનું યુરોપિયન હેડક્વાર્ટર નેધરલેન્ડ્સના એમસ્ટરડમ ખાતે આવેલું હોવાથી ડચ રેગ્યુલેટરે આ કેસની સંપૂર્ણ તપાસ કરીને આ ઐતિહાસિક ચુકાદો સંભળાવ્યો છે.
ઉબરનો બચાવ અને અપીલ કરવાની જાહેરાત
દંડના આ નિર્ણય સામે ઉબરે આકરી પ્રતિક્રિયા આપી છે અને તેને ગેરવાજબી ગણાવ્યો છે. કંપનીએ આ ચુકાદા સામે અદાલતમાં અપીલ કરવાની જાહેરાત કરી છે. ઉબરના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે, “અમે આ નિર્ણય અને જરૂરિયાત કરતા વધુ પડતા ભારે દંડ સાથે બિલકુલ સહમત નથી.”
કંપનીનો દાવો છે કે તે કોઈપણ ડ્રાઇવરનું એકાઉન્ટ માનવીય હસ્તક્ષેપ વિના કાયમી ધોરણે બંધ કરતી નથી. ઉબરની નીતિઓ અનુસાર, દરેક કેસમાં માનવ અધિકારી દ્વારા સમીક્ષા કરવામાં આવે છે અને સસ્પેન્ડ થયેલા ડ્રાઇવરોને નિર્ણય સામે વિરોધ નોંધાવવાની અને અપીલ કરવાની પૂરતી તક આપવામાં આવે છે. ઉબર આ દંડ સામે કાનૂની લડાઈ ચાલુ રાખશે.
