ક્રેડિટ સ્કોર અચાનક ઘટી ગયો? ક્રેડિટ રિપોર્ટમાં રહેલી ભૂલો સુધારીને સ્કોર વધારવાની ટિપ્સ
આજના આધુનિક સમયમાં ક્રેડિટ સ્કોર (Credit Score) આપણી નાણાકીય સ્થિતિ અને શાખનું એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ પાસું બની ગયું છે. તે 300 થી 900 ની વચ્ચેની 3 અંકોની એક સંખ્યા છે, જે તમારી લોન ચૂકવવાની ક્ષમતા દર્શાવે છે. ભારતમાં TransUnion CIBIL, Experian, Equifax અને CRIF High Mark માન્યતા પ્રાપ્ત ક્રેડિટ બ્યુરો કંપનીઓ આ સ્કોર તૈયાર કરે છે.
સામાન્ય રીતે 750 કે તેથી વધુનો સ્કોર ઉત્તમ માનવામાં આવે છે, જ્યારે 650 કે તેથી ઓછો સ્કોર નબળો ગણાય છે. તમારો ક્રેડિટ સ્કોર એ નક્કી કરે છે કે તમને ભવિષ્યમાં લોન કેટલી સરળતાથી મળશે, વ્યાજદર કેટલો લાગશે અને બેંક તમને કઈ શરતો પર નાણાં ધીરશે. ઘણીવાર તમારી કોઈ ભૂલ ન હોવા છતાં ક્રેડિટ રિપોર્ટમાં ખોટી માહિતી નોંધાઈ જાય છે, જે સ્કોર ઘટાડી શકે છે. તેથી સમયાંતરે રિપોર્ટ ચકાસવો જરૂરી છે.
ક્રેડિટ રિપોર્ટ સુધારવા માટેના 5 મહત્વપૂર્ણ પગલાં
1. ક્રેડિટ રિપોર્ટ નિયમિતપણે ચેક કરો માત્ર નવી લોન કે ક્રેડિટ કાર્ડ લેતી વખતે જ નહીં, પરંતુ નિયમિત અંતરાલે તમારી ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી ચકાસવાની ટેવ પાડો. રિપોર્ટમાં તમારું નામ, પતો, લોન એકાઉન્ટ નંબર, બાકી નીકળતી રકમ, ચૂકવણીની વિગત અને તાજેતરમાં થયેલી ક્રેડિટ ઈન્ક્વાયરી ધ્યાનથી જુઓ. જો કોઈ અજાણ્યા વ્યવહારો દેખાય, તો તરત જ તપાસ કરો.
2. અજાણ્યા લોન એકાઉન્ટ્સ પર નજર રાખો જો તમારા રિપોર્ટમાં એવો કોઈ પર્સનલ લોન, કાર લોન કે ક્રેડિટ કાર્ડ એકાઉન્ટ દર્શાવવામાં આવી રહ્યું હોય જે તમે ક્યારેય લીધું જ નથી, તો તેને બિલકુલ અગ્રાહ્ય ન ગણો. આ બેંકની રિપોર્ટિંગ ભૂલ અથવા નાણાકીય ફ્રોડ (સાઈબર ફ્રોડ) નો સંકેત હોઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં સંબંધિત બેંક અને ક્રેડિટ બ્યુરોને તુરંત લેખિત ફરિયાદ કરો.
3. પેમેન્ટ હિસ્ટ્રી અને બેંક સ્ટેટમેન્ટ સરખાવો ઘણી વખત તમે સમયસર EMI કે ક્રેડિટ કાર્ડનું બિલ ચૂકવ્યું હોવા છતાં, ટેકનિકલ ખામીના કારણે રિપોર્ટમાં ‘Late Payment’ કે ‘Overdue’ દેખાડે છે. તમારી ક્રેડિટ રિપોર્ટની પેમેન્ટ હિસ્ટ્રીને બેંક સ્ટેટમેન્ટ અને રસીદો સાથે સરખાવો. કોઈ વિસંગતતા જણાય તો પુરાવા સાથે સુધારા માટે અરજી કરો.
4. બંધ થયેલી લોન અને ડુપ્લિકેટ એન્ટ્રી ચકાસો જો તમે કોઈ લોન પૂરેપૂરી ચૂકવી દીધી હોય, તો રિપોર્ટમાં તેનું સ્ટેટસ ‘Closed’ હોવું જોઈએ. તેમાં ‘Active’ કે ‘Settled’ જેવી ખોટી માહિતી ન હોવી જોઈએ. આ ઉપરાંત, એક જ લોનની એન્ટ્રી બે વાર (Duplicate Entry) થઈ છે કે નહીં તે પણ ચકાસી લો, કારણ કે આનાથી તમારું કુલ દેવું વધારે દેખાય છે.
5. ભૂલ જણાય તો ડિસ્પ્યુટ (Dispute) રેકોર્ડ કરો રિપોર્ટમાં ભૂલ મળ્યા પછી, તેને લગતા તમામ દસ્તાવેજો એકઠા કરો અને ક્રેડિટ બ્યુરોની સત્તાવાર વેબસાઈટ પર જઈને ઓનલાઈન ડિસ્પ્યુટ રેઝ (Dispute Raise) કરો. ફરિયાદ કર્યા પછી તેના સ્ટેટસનું સતત ટ્રેકિંગ કરો. બ્યુરો દ્વારા ભૂલ સુધારી લીધા બાદ અપડેટ થયેલો નવો ક્રેડિટ રિપોર્ટ ફરીથી ડાઉનલોડ કરીને ચકાસી લો.
