Donald Trump: અમેરિકા-ઈરાન તણાવ: સૈન્ય કાર્યવાહી કે શાંતિ કરાર? જાણો ટ્રમ્પનું મોટું નિવેદન
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલું તણાવપૂર્ણ વાતાવરણ હવે શાંતિપૂર્ણ વળાંક લે તેવી શક્યતાઓ દેખાઈ રહી છે. અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યા છે કે તેઓ સૈન્ય કાર્યવાહી કરવાને બદલે રાજદ્વારી વાટાઘાટો અને સમજૂતીને વધુ પ્રાથમિકતા આપશે. જોકે, આ દરમિયાન પણ તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઈરાનને કોઈપણ સંજોગોમાં પરમાણુ હથિયાર મેળવવા દેવામાં આવશે નહીં.
“હું નિર્દોષ લોકોનો જીવ લેવા નથી માંગતો” – ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ
વ્હાઇટ હાઉસ ખાતેથી આયોજિત એક મહત્વપૂર્ણ વાતચીત દરમિયાન ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સામેના સૈન્ય સંઘર્ષ અંગે પોતાની નીતિ સ્પષ્ટ કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા ઈરાન પર સતત દબાણ બનાવી રહ્યું છે, પરંતુ તેઓ હિંસાના બદલે સમજૂતીના પક્ષમાં છે.
ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે અમેરિકી સેના બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછીના સૌથી મોટા અને વિનાશક હુમલા માટે તૈયાર હતી. પરંતુ ઈરાન તરફથી સંવાદ સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. ટ્રમ્પે ભારપૂર્વક કહ્યું કે, “હું લોકોનો જીવ લેવા નથી માંગતો. સમજૂતી કરવી એ જ સૌથી યોગ્ય રસ્તો છે.” આ સાથે જ તેમણે પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે ઈરાન પાસે પરમાણુ શસ્ત્રો હોઈ શકે નહીં અને આ બાબતે અમેરિકા કોઈ સમાધાન કરશે નહીં.
#WATCH | On Iran, US President Donald Trump says, “We are knocking them… I would rather make a deal because I do not want to kill people. We were set for the biggest attack of since World War 2… They called me and said please don’t do it, let us talk. Then they said we never… pic.twitter.com/57ZV4PSwLT
— ANI (@ANI) August 5, 2026
યુદ્ધનો ભારે આર્થિક અને સૈન્ય બોજ
લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા આ સૈન્ય સંઘર્ષને કારણે અમેરિકા અને ઈરાન બંને દેશોને ભારે આર્થિક અને ભૌતિક નુકસાન સહન કરવું પડ્યું છે. અમેરિકાએ ઈરાનના અનેક મહત્વપૂર્ણ સૈન્ય અને વ્યૂહાત્મક ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવીને તબાહ કર્યા છે.
પરંતુ આ લશ્કરી સૈન્ય અભિયાનો ચલાવવા માટે અમેરિકાને પણ કરોડો ડોલરનો જંગી ખર્ચ કરવો પડી રહ્યો છે. ‘અલ જઝીરા’ના એક રિપોર્ટ અનુસાર, સતત વધતા આર્થિક બોજ અને વૈશ્વિક દબાણને કારણે ટ્રમ્પ પ્રશાસન હવે આ યુદ્ધનો વહેલી તકે અંત લાવવા માંગે છે. બંને દેશો માટે આ સંઘર્ષ લાંબા ગાળે વધુ નુકસાનકારક સાબિત થઈ રહ્યો છે.
હોર્મુઝની સમુદ્રી ધૂંધ અને ઈરાનની કડક ચેતવણી
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે જો કોઈ શાંતિ કરાર થાય છે, તો તેનાથી સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ (Hormuz Strait) પર વ્યાપેલો ભારે તણાવ ઓછો થઈ શકે છે. આ જળમાર્ગ વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલના પરિવહન માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
જોકે, વાટાઘાટોના અહેવાલો વચ્ચે પણ ઈરાનનો આક્રમક વલણ જોવા મળ્યો છે. ઈરાનના એક વરિષ્ઠ સૈન્ય અધિકારીએ ચેતવણી આપતાં જણાવ્યું છે કે જો અમેરિકા હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં ઈરાની જહાજોની નાકાબંધી ચાલુ રાખશે, તો તેઓ શાંત બેસશે નહીં. ઈરાને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો તેમના જહાજોને મુક્તપણે પસાર થવા દેવામાં નહીં આવે, તો તે અમેરિકી જહાજોને સીધા નિશાન બનાવશે.
રાજદ્વારી ઉકેલ અને ભવિષ્યની શક્યતાઓ
હાલની પરિસ્થિતિ જોતાં સ્પષ્ટ થાય છે કે બંને દેશો યુદ્ધના મેદાનમાંથી બહાર નીકળીને વાટાઘાટોના ટેબલ પર આવવા મજબૂર બન્યા છે. પરંતુ શાંતિ સ્થાપવા માટે બંને દેશોનું એકસમાન શરતો પર સંમત થવું જરૂરી છે.
અમેરિકા માટે ઈરાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ અટકાવવો એ પ્રાથમિકતા છે, જ્યારે ઈરાન પોતાના આર્થિક પ્રતિબંધો હટાવવા અને સમુદ્રી વેપારની સ્વતંત્રતા ઈચ્છે છે. જો બંને પક્ષો કૂટનીતિનો યોગ્ય ઉપયોગ કરશે, તો મધ્ય પૂર્વમાં વ્યાપેલી અસ્થિરતા દૂર થઈ શકે છે અને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પરનો મોટો ખતરો ટળી શકે છે.
