મેટા પર કેન્દ્રની મોટી કાર્યવાહી: પીએમ મોદીની પોસ્ટ હટાવવા અને CSAM મુદ્દે ગ્લોબલ ટીમને સમન્સ
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા મેટા (Meta) કંપની વિરુદ્ધ કડક વલણ અપનાવવામાં આવ્યું છે અને તેની ગ્લોબલ ટીમને સમન્સ મોકલવામાં આવ્યું છે. આઈટી સેક્રેટરી એસ. કૃષ્ણન મુજબ, સરકાર મેટાની વૈશ્વિક ટીમ સાથે ચાઈલ્ડ સેક્સ્યુઅલ એબ્યુઝ મટિરિયલ (CSAM) ના નિપટારાથી લઈને મહત્વપૂર્ણ અકાઉન્ટ્સ પર કરવામાં આવતી ગલત કાર્યવાહી અંગે ચર્ચા કરશે.
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા મેટા (Meta) કંપની વિરુદ્ધ કડક વલણ અપનાવવામાં આવ્યું છે અને તેની ગ્લોબલ ટીમને સમન્સ મોકલવામાં આવ્યું છે. આઈટી સેક્રેટરી એસ. કૃષ્ણન મુજબ, સરકાર મેટાની વૈશ્વિક ટીમ સાથે ચાઈલ્ડ સેક્સ્યુઅલ એબ્યુઝ મટિરિયલ (CSAM) ના નિપટારાથી લઈને મહત્વપૂર્ણ અકાઉન્ટ્સ પર કરવામાં આવતી ગલત કાર્યવાહી અંગે ચર્ચા કરશે.
ગત દિવસોમાં પીએમ નરેન્દ્ર મોદીની ફેસબુક પોઈન્ટ/પોસ્ટને મેટા દ્વારા અસ્થાયી રૂપે હટાવવામાં આવી હતી, જેના પછી આ વિવાદ વધુ ઘેરો બન્યો છે.
મેટા પર કેન્દ્ર સરકારની કડક કાર્યવાહી: ગ્લોબલ ટીમને સમન્સ
કેન્દ્ર સરકારે સોશિયલ મીડિયા ક્ષેત્રની દિગ્ગજ કંપની મેટા (Meta) સામે આકરું વલણ અપનાવતા તેની વૈશ્વિક ટીમને ભારત બોલાવી સમન્સ પાઠવ્યું છે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) ના સચિવ એસ. કૃષ્ણન દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, સરકાર મેટાની ગ્લોબલ ટીમ સમક્ષ પ્લેટફોર્મ પરથી બાળ જાતીય શોષણ સામગ્રી (CSAM) ને હટાવવામાં થતી બેદરકારી અને દેશના અગ્રણી ડિજિટલ અકાઉન્ટ્સ પર અયોગ્ય કે ખોટી રીતની સેન્સરશિપ કે કાર્યવાહી કરવા જેવા ગંભીર મુદ્દાઓ ઉઠાવશે.
તાજેતરમાં જ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા ફેસબુક પર કરવામાં આવેલી એક મહત્વપૂર્ણ પોસ્ટને મેટાની સિસ્ટમ દ્વારા અચાનક અને અસ્થાયી રૂપે હટાવી દેવામાં આવી હતી. આ ઘટના બાદ ભારત સરકારમાં ભારે અસંતોષ વ્યાપી ગયો હતો. શરૂઆતમાં મેટા ઈન્ડિયાના અધિકારીઓને બોલાવીને ખુલાસો માંગવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ તેમના તરફથી મળેલો જવાબ અપર્યાપ્ત અને અસંતોષકારક જણાતા હવે અમેરિકા સ્થિત મેટાની મુખ્ય ગ્લોબલ ટીમને સીધા જવાબ આપવા માટે દિલ્હી બોલાવવામાં આવી છે.
CSAM મુદ્દે ઇન્સ્ટાગ્રામ અને મેટા સામે તપાસનો ગંભીર વિષય
ન્યૂઝ એજન્સી પીટીઆઈ (PTI) ના અહેવાલ અનુસાર, આઈટી સચિવે ચાઈલ્ડ સેક્સ્યુઅલ એબ્યુઝ મટિરિયલ (CSAM) ના ફેલાવા પર ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે મેટા જેવી અગ્રણી ટેકનોલોજી કંપનીઓએ પોતાની ટેકનિકલ સિસ્ટમ્સને એવી રીતે સજ્જ કરવી જોઈએ જેથી આ પ્રકારની ગેરકાયદેસર અને અશ્લીલ સામગ્રી તેમના પ્લેટફોર્મ પર પ્રસારિત ન થઈ શકે.
હાલમાં ઇન્સ્ટાગ્રામ (Instagram) પર વિજ્ઞાપનો અને સર્ચ માધ્યમો દ્વારા બાળ જાતીય શોષણ ધરાવતી સામગ્રીના પ્રચાર-પ્રસારના વિષયે મેટા સખત તપાસના દાયરામાં આવી ગયું છે. સરકારનું માનવું છે કે અલ્ગોરિધમ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નો દાવો કરતી કંપનીઓ જ્યારે વડાપ્રધાનના અકાઉન્ટ પર તાત્કાલિક એક્શન લઈ શકે છે, તો આવી ગુનાહિત સામગ્રી રોકવામાં કેમ નિષ્ફળ નીવડે છે.
આઈટી સેક્રેટરી એસ. કૃષ્ણનનું વલણ:
“મેટા જેવી મોટી ટેક કંપનીઓની જવાબદારી છે કે તેમની ડિજિટલ સિસ્ટમ્સ યોગ્ય અને નિયમાનુસાર કામ કરે. દેશના કાયદા અને બાળ સુરક્ષા સામે કોઈપણ પ્રકારની બેદરકારી ચલાવી લેવામાં આવશે નહીં.”
પીએમ મોદીની પોસ્ટ હટાવાતા સંસદીય સમિતિની લાલ આંખ
આ સિવાય, કમ્યુનિકેશન અને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી અંગેની સંસદીય સ્થાયી સમિતિ (Parliamentary Standing Committee) પણ આ બાબતે અત્યંત સખત થઈ છે. ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) ના સાંસદ નિશિકાંત દુબેની અધ્યક્ષતા હેઠળની આ કમિટીએ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ફેસબુક વિડિયો/પોસ્ટને અચાનક બ્લોક કરવા અંગે ગંભીર ચિંતા અને નારાજગી વ્યક્ત કરી છે.
આ સંસદીય પેનલે માત્ર મેટા જ નહીં, પરંતુ ગૂગલ (Google), યુટ્યુબ (YouTube), સ્નેપચેટ (Snapchat) અને એક્સ (X – અગાઉનું ટ્વિટર) ના પ્રતિનિધિઓને પણ સમન્સ પાઠવીને હાજર રહેવા આદેશ આપ્યો છે. આ સાથે ગૃહ મંત્રાલય (MHA) અને આઈટી મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓને પણ બોલાવીને આખી ઘટના અને પ્લેટફોર્મ્સની કાર્યપ્રણાલી પર વિગતવાર અહેવાલ આપવા જણાવાયું છે.
ભવિષ્યમાં નિયમો વધુ સખત બનવાના સંકેત
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ બાદ સરકાર સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ માટેના આઈટી રૂલ્સ (IT Rules) અને આઈટી એક્ટના નિયમોમાં વધુ કડક સુધારા કરવા પર વિચાર કરી રહી છે. જો મેટા અને અન્ય વિદેશી ટેક કંપનીઓ ભારતના કાયદા, વપરાશકર્તાઓની સુરક્ષા અને દેશના અગ્રણી નેતાઓના અકાઉન્ટ્સની સુરક્ષા અંગે યોગ્ય ખુલાસો નહીં આપી શકે, તો તેમના પર ભારે દંડ અને અન્ય કાનૂની કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
