ઈનકમ ટેક્સ રિફંડ મેળવવામાં કેમ થઈ રહ્યો છે વિલંબ? જાણો અટકેલા નાણાં મેળવવાની રીત
નાણાકીય વર્ષ માટે ઈનકમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ફાઈલ કરવાની છેલ્લી તારીખ પૂરી થઈ ગઈ છે અને દેશભરના લાખો કરદાતાઓએ સમયસર પોતાનું રિટર્ન સબમિટ કરી દીધું છે. ITR ફાઈલ કર્યા બાદ હવે દરેક ટેક્સપેયર પોતાના રિફંડની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. ઘણા કરદાતાઓના બેંક એકાઉન્ટમાં પૈસા જમા પણ થઈ ગયા હશે, પરંતુ જો તમારું રિફંડ હજુ સુધી નથી આવ્યું તો તેને ભૂલથી પણ નજરઅંદાજ કરશો નહીં.
ઘણી વખત નાની-નાની ભૂલોના કારણે ટેક્સ રિફંડ અટકી જાય છે અથવા તેમાં વિલંબ થાય છે. ચાલો જાણીએ કે ઈનકમ ટેક્સ રિફંડ ન આવવા પાછળ કયા મુખ્ય કારણો હોઈ શકે છે અને તેને કેવી રીતે સુધારી શકાય.
૧. રિટર્નની માહિતીમાં વિસંગતતા (Mismatch in Details)
જો તમારી સેલેરી, ટીડીએસ (TDS) અથવા અન્ય આવકની આપેલી માહિતીમાં અને ઈનકમ ટેક્સ ડિપાર્ટમેન્ટના રેકોર્ડમાં કોઈ પણ પ્રકારનો તફાવત જોવા મળશે, તો તમારું રિટર્ન ઊંડાણપૂર્વકની તપાસ (Scrutiny) માટે મોકલી દેવામાં આવે છે. Form 26AS અથવા AIS (Annual Information Statement) માં દેખાતી રકમ અને તમે દર્શાવેલી રકમમાં તફાવત હોય ત્યારે ડિપાર્ટમેન્ટ પ્રોસેસિંગ રોકી દે છે, જેના કારણે રિફંડ આવવામાં ઘણો સમય લાગે છે.
૨. Bank Account ઈ-વેરિફાઈ અથવા સાચું ન હોવું
રિફંડ નિષ્ફળ (Refund Failure) થવાનું એક મોટું કારણ બેંક એકાઉન્ટની ખોટી વિગતો છે.
જો તમે ITR ફોર્મમાં IFSC કોડ કે બેંક એકાઉન્ટ નંબર લખવામાં સહેજ પણ ભૂલ કરી હશે, તો ઈનકમ ટેક્સ વિભાગ પૈસા ટ્રાન્સફર કરી શકશે નહીં.
આ સિવાય, તમારું બેંક એકાઉન્ટ ઈનકમ ટેક્સ પોર્ટલ પર Pre-validated (પ્રી-વેલિડેટેડ) હોવું અત્યંત જરૂરી છે. જો એકાઉન્ટ વેલિડેટ નહીં હોય તો રિફંડ અટકી જશે.
૩. PAN કાર્ડ અને બેંક એકાઉન્ટ લિંક ન હોવું
જો તમારું પૅન કાર્ડ (PAN Card) બેંક એકાઉન્ટ સાથે લિંક નથી, તો આ પણ રિફંડ ન આવવાનું એક મુખ્ય કારણ હોઈ શકે છે. સરકારી નિયમો મુજબ, ટેક્સ રિફંડ માત્ર એ જ એકાઉન્ટમાં જમા થાય છે જે પૅન સાથે સીધું જોડાયેલું હોય. તેથી જો આ કામ બાકી હોય, તો તરત જ તમારી બેંક શાખાનો સંપર્ક કરીને પૅન લિંક કરાવી લેવું જોઈએ.
૪. શું તમે ITR e-Verify કર્યું છે કે નહીં?
ઘણા કરદાતાઓ એવું માને છે કે માત્ર ITR સબમિટ કરી દેવાથી કામ પૂરું થઈ ગયું અને રિફંડ આવી જશે, પરંતુ આ માન્યતા તદ્દન ખોટી છે.
ITR ફાઈલ કર્યા પછી તેને ૩૦ દિવસની અંદર e-Verify કરવું ફરજિયાત હોય છે.
જ્યાં સુધી તમે આધાર OTP, નેટ બેંકિંગ કે EVC દ્વારા રિટર્ન વેરિફાઈ નથી કરતા, ત્યાં સુધી ઈનકમ ટેક્સ વિભાગ તમારા રિટર્નનું પ્રોસેસિંગ શરૂ જ કરતું નથી.
વેરિફિકેશન પૂર્ણ થયા બાદ જ રિફંડની પ્રક્રિયા આગળ વધે છે.
૫. PAN અને બેંક એકાઉન્ટના નામે ભૂલ
જો તમારા પૅન કાર્ડ પર રહેલું નામ અને બેંક એકાઉન્ટમાં રહેલા નામના સ્પેલિંગમાં કોઈ તફાવત હશે, તો બેંક ઓટોમેટિક સિસ્ટમ આ ટ્રાન્ઝેક્શનને રિજેક્ટ કરી દે છે. ઈનકમ ટેક્સ વિભાગ સુરક્ષાના કારણોસર માત્ર એ જ ખાતામાં નાણાં મોકલે છે જેમાં તમામ વિગતો શતપ્રતિશત સાચી અને સમાન હોય.
રિફંડ સ્ટેટસ કેવી રીતે ચેક કરવું?
જો તમારું રિફંડ અટકેલું છે, તો તમે ઈનકમ ટેક્સ ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ (incometax.gov.in) પર લોગઈન કરીને ‘Refund/Reissue Status’ ચેક કરી શકો છો. જો કોઈ ભૂલના કારણે રિફંડ ફેલ થયું હશે, તો ત્યાં કારણ દર્શાવવામાં આવ્યું હશે. ભૂલ સુધારીને તમે પોર્ટલ પરથી જ ‘Refund Reissue Request’ મોકલી શકો છો, જેથી અટકેલા પૈસા ઝડપથી તમારા ખાતામાં આવી જાય.
