RBI: ભારતીય ચલણમાં મોટો સુધારો: આરબીઆઈના માસ્ટરસ્ટ્રોકથી રૂપિયો રિકવર થયો, ફોરેક્સ રિઝર્વમાં પણ થયો વધારો
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના તણાવ તેમજ યુદ્ધની સ્થિતિને કારણે ભારતીય રૂપિયામાં સતત મોટો ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો હતો, જેની સીધી અસર દેશના અર્થતંત્ર પર પડી રહી હતી. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ રૂપિયાને મજબૂતી આપવા માટે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને સરાહનીય કદમ ઉઠાવ્યું છે. આરબીઆઈએ વિદેશી મુદ્રા બજારમાં અબજો ડોલર વેચીને ભારતીય ચલણના મૂલ્યને કડાકાથી બચાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
RBI એ ડોલર વેચીને રૂપિયાને કડાકાથી બચાવ્યો
પ્રાપ્ત અહેવાલો અનુસાર, રિઝર્વ બેંકે શુક્રવાર, 24 જુલાઈના રોજ રૂપિયાના મૂલ્યમાં થઈ રહેલા સતત ધોવાણને રોકવા માટે બજારમાં અંદાજે 7 અબજ ડોલર નું વેચાણ કર્યું હતું. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં આ પ્રથમ વખત બન્યું છે જ્યારે આરબીઆઈએ ચલણ બજારમાં આટલી મોટી સીધી હસ્તક્ષેપ (Direct Intervention) કરી હોય.
આ સરપ્રાઇઝ એક્શન બાદ પણ આગામી બે ટ્રેડિંગ સેશનમાં સેન્ટ્રલ બેંકે ડોલરનું વેચાણ ચાલુ રાખ્યું હતું, જેથી બજારમાં રૂપિયા માટે જરૂરી સપોર્ટ જાળવી શકાય.
રૂપિયાના મૂલ્યમાં જોવા મળ્યો સુધારો
આરબીઆઈના આ સમયસરના પગલાંથી ભારતીય રૂપિયાને મોટો સપોર્ટ મળ્યો છે અને તે પોતાના અત્યાર સુધીના સૌથી નીચલા સ્તરથી ઉપર આવ્યો છે. ગુરુવારે ટ્રેડિંગ દરમિયાન રૂપિયો પ્રતિ યુએસ ડોલર સામે 95.7437 ના સ્તર પર કારોબાર કરી રહ્યો હતો, જે તેના ઓલ-ટાઇમ લો લેવલથી લગભગ 1.3 ટકા જેટલો સુધારો દર્શાવે છે.
ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતો અને ઈમ્પોર્ટ પર દબાણ
ચાલુ મહિનાની શરૂઆતમાં વૈશ્વિક બજારમાં કાચા તેલ (Crude Oil) ની કિંમતોમાં અચાનક ઉછાળો આવ્યો હતો. ભારત તેની જરૂરિયાતનું મોટો ભાગનું તેલ આયાત કરતું હોવાથી તેના પર નાણાકીય દબાણ ખૂબ વધી ગયું હતું.
ડોલરની માંગ વધવાને કારણે રૂપિયો નબળો પડી રહ્યો હતો, જેને નિયંત્રણમાં લાવવા માટે આરબીઆઈએ ફોરેક્સ માર્કેટમાં ડોલરનો સપ્લાય વધાર્યો. આ પગલું સ્પષ્ટ કરે છે કે કેન્દ્રીય બેંક રૂપિયાને વધુ તૂટવા દેવા માટે બિલકુલ તૈયાર નથી.
ભારતીય વિદેશી મુદ્રા ભંડાર (Forex Reserve) માં વધારો
આરબીઆઈએ વિદેશી રોકાણ અને ડોલરનો પ્રવાહ વધારવા માટે અગાઉ પણ અનેક નીતિગત પગલાં લીધાં હતાં. આરબીઆઈ ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાના જણાવ્યા મુજબ, આ પગલાંઓને કારણે દેશની બેંકોએ અંદાજે 32 અબજ ડોલર ની રકમ એકઠી કરી છે.
કુલ ફોરેક્સ રિઝર્વ: 17 જુલાઈ સુધીમાં ભારતનો વિદેશી મુદ્રા ભંડાર 676.2 અબજ ડોલર પર પહોંચ્યો હતો.
તાજેતરનો વધારો: છેલ્લા ત્રણ અઠવાડિયામાં જ તેમાં 9 અબજ ડોલરથી વધુનો નોંધપાત્ર ઉમેરો થયો છે.
