Donald Trump: પરમાણુ મુક્ત ઈરાન અને વૈશ્વિક ઉર્જા સુરક્ષા: શાંતિની નવી આશા
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવપૂર્ણ સંબંધોમાં એક નવો વળાંક જોવા મળી રહ્યો છે. અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં આપેલા નિવેદનથી વૈશ્વિક રાજકારણમાં ગરમાવો આવ્યો છે. વ્હાઇટ હાઉસમાં પત્રકારો સાથે વાત કરતા ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો છે કે ઈરાન સાથેની શાંતિ વાટાઘાટો અંતિમ તબક્કામાં છે અને આ સપ્તાહના અંત સુધીમાં કોઈ સત્તાવાર કરાર (ડિલ) પર હસ્તાક્ષર થઈ શકે છે.
પરમાણુ હથિયારો પર અંકુશ: પ્રાથમિકતા
આ સમગ્ર વાટાઘાટોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને રોકવાનો છે. ટ્રમ્પનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે ઈરાન ક્યારેય પરમાણુ શક્તિ ન બનવું જોઈએ. તેમના જણાવ્યા મુજબ, ઈરાને હકારાત્મક સંકેત આપતા ખાતરી આપી છે કે તેઓ પરમાણુ બોમ્બ બનાવશે નહીં, વિકસાવશે નહીં કે તેની ખરીદી પણ કરશે નહીં. જો આ શરતો પર ઈરાન મક્કમ રહે છે, તો તે આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે એક મોટી સિદ્ધિ ગણાશે.
‘હૉર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ અને ઉર્જા સુરક્ષા
આ કરારનો સૌથી મહત્વનો ભાગ ‘હૉર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ (Strait of Hormuz) છે. આ સામુદ્રધુની દુનિયાના સૌથી મહત્વના ઉર્જા સપ્લાય રૂટ્સમાંની એક છે. વિશ્વનો મોટો હિસ્સો ક્રૂડ ઓઈલ અને એલએનજી (LNG) અહીંથી પસાર થાય છે. જો ઈરાન સાથે એમઓયુ (MoU) પર હસ્તાક્ષર થાય છે, તો આ રૂટ તરત જ મુક્ત કરી દેવામાં આવશે. ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે અમેરિકન નૌકાદળે આ વિસ્તારમાંથી શંકાસ્પદ માઈન્સ (બારૂદી સુરંગો) દૂર કરવાનું કામ પૂર્ણ કરી લીધું છે. ભારત માટે આ સમાચાર અત્યંત મહત્વના છે, કારણ કે ભારતની મોટાભાગની ઉર્જા આયાત આ માર્ગ પર નિર્ભર છે.
યુદ્ધ કે શાંતિ: ટ્રમ્પનું વલણ
સંવાદમાં ટ્રમ્પે તેમની લાક્ષણિક શૈલીમાં કડક વલણ પણ દર્શાવ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે, જો ઈરાન ઈચ્છે તો અમે તેને ગણતરીના અઠવાડિયામાં સૈન્ય કાર્યવાહી દ્વારા નષ્ટ કરી શકીએ છીએ, પરંતુ તેમનો પ્રથમ પ્રયાસ શાંતિપૂર્ણ માર્ગ શોધવાનો છે. તેઓ રક્તપાત વગર અને લોકોની જાનહાનિ ટાળીને જો સમાન પરિણામ મેળવી શકે, તો તેઓ રાજદ્વારી સમાધાનને જ પ્રાધાન્ય આપશે.
