Petrol-Diesel Rate: ઈંધણના ભાવનો ભડકો: શું ૧૦ રૂપિયા સુધી પહોંચશે પેટ્રોલ-ડીઝલનો ભાવ વધારો?

Petrol-Diesel Rate: ભારતીય અર્થતંત્ર પર મોંઘવારીનું ગ્રહણ: ઈંધણના ભાવ વધારાની ગંભીર અસરો

છેલ્લા કેટલાક સમયથી વૈશ્વિક સ્તરે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) ના બંધ થવાની આશંકાઓને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઈલ માર્કેટમાં ભારે અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. આ વૈશ્વિક ઘટનાક્રમની સીધી અસર ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ પર પડી છે. ૨૫ મેના રોજ થયેલી વધારા બાદ, ૩ જૂન ૨૦૨૬ના રોજ દેશભરમાં ઈંધણના ભાવ સ્થિર રહ્યા છે, પરંતુ સતત વધતા ભાવોએ સામાન્ય જનતા અને ઉદ્યોગોની ચિંતામાં વધારો કર્યો છે.

ભાવોની સ્થિતિ (૩ જૂન, ૨૦૨૬)

દેશના મુખ્ય શહેરોમાં ઈંધણના ભાવ નીચે મુજબ છે:

મોંઘવારીનું જોખમ અને CRISIL નો અહેવાલ

CRISIL ના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, ઈંધણના ભાવમાં થયેલો આ વધારો ભારતીય અર્થતંત્ર માટે ગંભીર પડકાર બની શકે છે. ૧૫ મેથી અત્યાર સુધીમાં ઈંધણના ભાવમાં પ્રતિ લિટર અંદાજે ૭.૫ રૂપિયાનો વધારો થયો છે. તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ તેમનું નુકસાન ઘટાડવા માટે સતત ભાવ વધારો કરી રહી છે. અહેવાલમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે જો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઊંચા રહેશે, તો કુલ ભાવ વધારો ૧૦ રૂપિયા પ્રતિ લિટર સુધી પહોંચી શકે છે.

આ વધારો માત્ર વાહનચાલકોના ખિસ્સા પર જ બોજ નથી નાખતો, પરંતુ સમગ્ર અર્થતંત્રમાં મોંઘવારી ફેલાવે છે. CRISIL ના અનુમાન મુજબ, ૭.૫ રૂપિયાનો ભાવ વધારો કન્ઝ્યુમર પ્રાઈસ ઈન્ડેક્સ (CPI) માં ૩૬ બેસિસ પોઈન્ટ્સ (bps) નો વધારો કરી શકે છે, જે જો ૧૦ રૂપિયા સુધી પહોંચે તો ૪૮ bps સુધી પહોંચવાની શક્યતા છે.

પરિવહન અને લોજિસ્ટિક્સ પર દબાણ

ભારતનું અર્થતંત્ર મુખ્યત્વે માર્ગ પરિવહન પર નિર્ભર છે. દેશની લગભગ ૭૧% માલસામાનની હેરફેર રોડ દ્વારા થાય છે, અને આ પરિવહન ખર્ચમાં ઈંધણનો હિસ્સો લગભગ ૪૨% જેટલો ઊંચો છે. જ્યારે ઈંધણ મોંઘું થાય છે, ત્યારે ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને મેન્યુફેક્ચરિંગનો ખર્ચ વધી જાય છે, જેની સીધી અસર ખાદ્યપદાર્થો અને જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓના ભાવ પર પડે છે. આ પ્રકારની ‘કોર મોંઘવારી’ લાંબા ગાળે સામાન્ય નાગરિકોની ખરીદશક્તિને અસર કરે છે.