PM Modi: પીએમ મોદીની નૉર્ડિક નેતાઓ સાથે મુલાકાત: ગ્રીન એનર્જી, AI અને વ્યાપારિક કરારો પર વૈશ્વિક મંથન
વૈશ્વિક મંચ પર ભારતના વધતા પ્રભાવ વચ્ચે, પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ મંગળવારે નૉર્ડિક દેશોના ટોચના નેતાઓ સાથે એક ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક યોજી હતી. આ બેઠક બાદ પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે લોકશાહી, કાયદાનું શાસન (રૂલ ઓફ લો) અને બહુપક્ષવાદ (મલ્ટીલેટરલિઝમ) પ્રત્યેની પરસ્પર પ્રતિબદ્ધતા ભારત અને નૉર્ડિક દેશોને કુદરતી અને સ્વાભાવિક ભાગીદાર બનાવે છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે ટેક્નોલોજી, ઇનોવેશન અને સસ્ટेनेબિલિટી (ટકાઉ વિકાસ) જેવી સમાન પ્રાથમિકતાઓ બંને પક્ષોના સંબંધોને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જઈ રહી છે અને પરસ્પર સહયોગ માટે નવા અવસરોનું સર્જન કરી રહી છે.
વ્યાપારિક કરારો અને આર્થિક સહયોગની નવી દિશા
પ્રધાનમંત્રીએ માહિતી આપી હતી કે વર્ષ 2025થી નોર્વે, આઇસલેન્ડ અને અન્ય ઈએફટીએ (EFTA – યુરોપિયન ફ્રી ટ્રેડ એસોસિએશન) દેશો સાથે ‘ટ્રેડ એન્ડ ઈકોનોમિક પાર્ટનરશિપ એગ્રીમેન્ટ’ (TEPA) સંપૂર્ણપણે અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો છે. આ ઐતિહાસિક કરારે બંને ક્ષેત્રો વચ્ચેના આર્થિક અને વ્યાપારી સહયોગને એક નવી અને મજબૂત દિશા આપી છે.
આ ઉપરાંત, તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો કે તાજેતરમાં ભારત અને યુરોપિયન દેશો વચ્ચે મુક્ત વ્યાપાર કરાર (FTA) પણ સકારાત્મક દિશામાં આગળ વધ્યો છે, જેમાં ડેનમાર્ક, ફિનલેન્ડ અને સ્વીડન જેવા અગ્રણી નૉર્ડિક દેશો મહત્વના ભાગીદાર છે. આ કરાર આગામી સમયમાં વેપાર, વિદેશી રોકાણ (FDI) અને ટેકનિકલ આદાન-પ્રદાનને વધુ મજબૂત કરવા માટે એક સીમાચિહ્નરૂપ પગલું સાબિત થશે. પીએમ મોદીએ આશા વ્યક્ત કરી હતી કે આ મહત્વાકાંક્ષી વ્યાપારિક કરારોના માધ્યમથી ભારત અને નૉર્ડિક દેશોના સંબંધોમાં એક નવા “સુવર્ણ યુગ” ની શરૂઆત થવા જઈ રહી છે.
વૈશ્વિક શાંતિ, મુત્સદ્દીગીરી અને સ્થિરતા પર ભાર
વર્તમાન સમયમાં ચાલી રહેલા વૈશ્વિક તણાવ, ભૌગોલિક-રાજકીય સંઘર્ષો અને અસ્થિરતાના વાતાવરણ વચ્ચે પીએમ મોદીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારત અને નૉર્ડિક દેશો સાથે મળીને નિયમ-આધારિત વૈશ્વિક વ્યવસ્થા (Rules-based global order) ને વધુ મજબૂત કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ રહેશે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ હોય કે પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઈસ્ટ) ની વર્તમાન કટોકટી, ભારતે હંમેશા સંવાદ, કૂટનીતિ અને શાંતિપૂર્ણ માધ્યમો દ્વારા જ સંઘર્ષોના વહેલા ઉકેલની હિમાયત કરી છે અને ભવિષ્યમાં પણ આ પ્રયાસોને સમર્થન આપતું રહેશે.
દ્વિપક્ષીય બેઠકો: ઊર્જા, ટેક્નોલોજી અને બ્લુ ઇકોનોમી
ઓસ્લોમાં આયોજિત આ ભારત-નૉર્ડિક શિખર સંમેલન પૂર્વે પ્રધાનમંત્રી મોદીએ આઇસલેન્ડ, ફિનલેન્ડ અને ડેનમાર્કના વડાપ્રધાનો સાથે અલગ-અલગ દ્વિપક્ષીય બેઠકો યોજી હતી:
આઇસલેન્ડ: આઇસલેન્ડના પ્રધાનમંત્રી ક્રિસ્ટરન ફ્રોસ્ટડોટિર સાથેની મુલાકાતમાં પીએમ મોદીએ ક્લીન એનર્જી (સ્વચ્છ ઊર્જા), મત્સ્યઉદ્યોગ, જીઓથર્મલ (ભૂ-તાપીય) ઊર્જા, કાર્બન કેપ્ચર અને સ્ટોરેજ જેવા આધુનિક ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવા પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે આઇસલેન્ડની “બ્લુ ઇકોનોમી” (સમુદ્રી અર્થતંત્ર) ની ક્ષમતાઓની પ્રશંસા કરી હતી.
ફિનલેન્ડ: ફિનલેન્ડના પ્રધાનમંત્રી પેટરી ઓર્પો સાથેની બેઠકમાં ડિજિટલાઇઝેશન, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), 5G અને 6G નેટવર્ક, ક્વોન્ટમ ટેક્નોલોજી, રિન્યુએબલ એનર્જી અને સર્ક્યુલર ઇકોનોમી જેવા ભવિષ્યલક્ષી ક્ષેત્રો પર વ્યાપક ચર્ચા થઈ હતી. શિક્ષણ અને સંશોધન ક્ષેત્રે પણ સંબંધો મજબૂત કરવા સંમતિ સણાઈ હતી.
ડેનમાર્ક: ડેનમાર્કના પ્રધાનમંત્રી મેટે ફ્રેડરિક્સન સાથે ગ્રીન સ્ટ્રેટેજિક પાર્ટનરશિપ અંતર્ગત પર્યાવરણ અને ગ્રીન હાઇડ્રોજન જેવા વિષયો પર ચર્ચા આગળ વધારવામાં આવી હતી.
શિખર સંમેલનનું મહત્વ અને નૉર્ડિક દેશોની તાકાત
ઓસ્લો (નોર્વે) માં યોજાયેલું આ સંમેલન વર્ષ 2018 (સ્ટોકહોમ) અને વર્ષ 2022 (કોપનહેગન) માં યોજાયેલા અગાઉના સફળ શિખર સંમેલનોની સાતત્યતા દર્શાવે છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગ્રીન એનર્જી, સ્પેસ (અવકાશ), સંરક્ષણ, આર્કટિક ક્ષેત્રમાં સહયોગ અને ટકાઉ વિકાસ જેવા વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રોમાં ભાગીદારીને નવું માળખું આપવાનો છે.
ભૌગોલિક રીતે નૉર્ડિક દેશો ઉત્તરી યુરોપ અને ઉત્તર એટલાન્ટિક ક્ષેત્રમાં આવેલા છે. આ દેશો ભલે વસ્તીમાં નાના હોય, પરંતુ તેમની સંયુક્ત અર્થવ્યવસ્થા $1.9 ટ્રિલિયન ડોલરથી વધુની છે. આ દેશો ગ્રીન ટેક્નોલોજી, માનવ વિકાસ અને ઇનોવેશનના વૈશ્વિક ધોરણોમાં વિશ્વમાં મોખરાનું સ્થાન ધરાવે છે, જે ભારતના ઝડપી વિકાસ માટે અત્યંત પૂરક સાબિત થઈ શકે છે.
