Vitamin D Deficiency: શું તમે પણ વગર કારણે ઉદાસ રહો છો? હોઈ શકે છે વિટામિન ડીની અછત; જાણો નિષ્ણાતોનો મત
વિટામિન ડીની ઉણપ કોઈ ચેતવણી આપીને આવતી નથી, પરંતુ તે ધીરે ધીરે તમારા શરીરને અંદરથી પોલું કરી શકે છે. શરૂઆતમાં આપણને માત્ર હળવો થાક લાગે છે અથવા મૂડ ખરાબ રહે છે, જેને આપણે કામનું દબાણ કે તણાવ માની લઈએ છીએ. પરંતુ, વાસ્તવમાં આ શરીરના તે સંકેતો છે જે સૂચવે છે કે તમારા શરીરમાં ‘સનશાઈન વિટામિન’ ની ભારે અછત છે.
વિટામિન ડી: માત્ર વિટામિન નહીં, પણ હોર્મોન છે
ફંક્શનલ ન્યુટ્રિશનિસ્ટ મુગ્ધા પ્રધાન (CEO, iThrive) ના જણાવ્યા અનુસાર, વિટામિન ડી માત્ર એક સામાન્ય પોષક તત્વ નથી, પણ તે શરીરમાં એક હોર્મોનની જેમ કામ કરે છે. તે હાડકાંથી લઈને માનસિક સ્વાસ્થ્ય સુધીની અનેક પ્રક્રિયાઓને નિયંત્રિત કરે છે. જ્યારે તેનું સ્તર ઘટે છે, ત્યારે આખું શરીર પ્રભાવિત થાય છે.
કયા લક્ષણોને નજરઅંદાજ ન કરવા જોઈએ?
સતત થાક અને નબળાઈ: જો તમે ૮ કલાકની પૂરતી ઊંઘ લીધા પછી પણ સવારે થાકેલા જાગો છો, તો તે વિટામિન ડીની ઉણપ હોઈ શકે છે. તે કોષોમાં ઉર્જા બનાવવાની પ્રક્રિયાને ધીમી કરી દે છે, જેના કારણે શરીર હંમેશા ‘લો બેટરી’ મોડમાં રહે છે.
વારંવાર બીમાર પડવું: વિટામિન ડી તમારી રોગપ્રતિકારક શક્તિ (Immunity) નો રક્ષક છે. જો તમને વારંવાર શરદી, ઉધરસ કે અન્ય ઈન્ફેક્શન થઈ જતા હોય અને સાજા થવામાં વધુ સમય લાગતો હોય, તો સમજી લેવું કે તમારી ઈમ્યુનિટી નબળી પડી રહી છે.
મૂડમાં અચાનક ફેરફાર અને ઉદાસી: શું તમે પણ વગર કારણે ચિડાઈ જાઓ છો? સંશોધનો કહે છે કે વિટામિન ડી મગજના તે રસાયણોને અસર કરે છે જે આપણને ખુશ રાખે છે. તેની અછતથી ડિપ્રેશન અને એન્ઝાયટી જેવી સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે.
સ્નાયુઓ અને હાડકાંમાં દુખાવો: કમરની જકડન, ઘૂંટણનો દુખાવો અથવા સ્નાયુઓમાં સતત હળવી કળતર થવી એ આ ઉણપના મુખ્ય લક્ષણો છે. લાંબા ગાળે આનાથી હાડકાં બરડ થઈ શકે છે.
આધુનિક જીવનશૈલી: મુખ્ય વિલન
આજની ‘ઇન્ડોર લાઇફસ્ટાઇલ’ આ સમસ્યા માટે સૌથી વધુ જવાબદાર છે. એસી ઓફિસમાં કામ કરવું, સૂર્યપ્રકાશનો અભાવ, પ્રદૂષણ અને સનસ્ક્રીનનો વધુ પડતો ઉપયોગ શરીરને કુદરતી વિટામિન ડી મેળવતા અટકાવે છે. મુગ્ધા પ્રધાન સૂચવે છે કે જો તમને ઉપર મુજબના લક્ષણો દેખાય, તો વિલંબ કર્યા વગર બ્લડ ટેસ્ટ કરાવવો જોઈએ.
બચાવના સરળ ઉપાયો
સૂર્યસ્નાન: દરરોજ સવારે અથવા સાંજે ૧૫ થી ૨૦ મિનિટ કુમળા તડકામાં બેસવું જોઈએ. આ વિટામિન ડીનો સૌથી સસ્તો અને શ્રેષ્ઠ સ્ત્રોત છે.
આહાર: ઈંડાની જરદી, મશરૂમ, ફેટી ફિશ અને ફોર્ટિફાઈડ ફૂડને ડાયટમાં સામેલ કરો.
સપ્લીમેન્ટ્સ: જો ઉણપ વધુ હોય, તો ડોક્ટરની સલાહ મુજબ વિટામિન ડીના સેશે કે કેપ્સ્યુલ્સ લઈ શકાય છે. પણ ધ્યાન રાખવું કે ડોક્ટરની મંજૂરી વગર જાતે દવા ન લેવી, કારણ કે વિટામિન ડીની અતિશયતા (Toxicity) પણ નુકસાનકારક હોઈ શકે છે.
