2000 Notes: બજારમાં માત્ર ₹5,451 કરોડની ₹2000ની નોટો બાકી, જાણો કેવી રીતે બદલી શકાશે તમારી નોટ
ભારતીય રિઝર્વ બેંકે શુક્રવારે એક મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરતા જણાવ્યું છે કે, બજારમાં પ્રચલિત ₹2000ના મૂલ્યની 98.47 ટકા નોટો બેંકિંગ સિસ્ટમમાં પાછી આવી ગઈ છે. જ્યારે આ નોટોને પાછી ખેંચવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ હતી ત્યારે બજારમાં તેનું પ્રમાણ ઘણું વધારે હતું, જે હવે નહિવત્ રહી ગયું છે.
આંકડાકીય વિશ્લેષણ: ₹3.56 લાખ કરોડથી ₹5,451 કરોડ સુધીની સફર
RBIના ડેટા અનુસાર, જ્યારે 19 મે 2023ના રોજ ₹2000ની નોટોને ચલણમાંથી પાછી ખેંચવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી, ત્યારે બજારમાં આ નોટોનું કુલ મૂલ્ય ₹3.56 લાખ કરોડ હતું. હવે, તાજેતરના આંકડા મુજબ 30 એપ્રિલ 2026 સુધીમાં આ રકમ ઘટીને માત્ર ₹5,451 કરોડ રહી ગઈ છે. આનો અર્થ એ છે કે બજારમાં રહેલી કુલ નોટોમાંથી 98.47 ટકા નોટો સફળતાપૂર્વક પરત આવી ગઈ છે.
જો તમારી પાસે હજુ પણ ₹2000ની નોટો હોય તો શું કરવું?
RBI એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભલે મોટાભાગની નોટો પરત આવી ગઈ હોય, પરંતુ બાકી રહેલી નોટો બદલવાની કે જમા કરવાની સુવિધા હજુ પણ ચાલુ છે.
RBI પ્રાદેશિક કચેરીઓ: દેશભરમાં આવેલી રિઝર્વ બેંકની 19 પ્રાદેશિક કચેરીઓમાં તમે સીધા જઈને આ નોટો બદલી શકો છો અથવા તમારા ખાતામાં જમા કરાવી શકો છો.
ટપાલ સેવા (India Post): જો તમે RBI ઓફિસ સુધી પહોંચી શકતા નથી, તો તમે કોઈપણ પોસ્ટ ઓફિસ દ્વારા તમારી ₹2000ની નોટો વીમાકૃત પોસ્ટ (Insured Post) દ્વારા RBIની પ્રાદેશિક કચેરીને મોકલી શકો છો. આ રકમ સીધી તમારા બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવશે.
ઓનલાઇન જમા સુવિધા: ઓક્ટોબર 2023 થી, RBI આ નોટોને સીધી બેંક ખાતામાં જમા કરવાની સુવિધા પણ આપી રહી છે.
શું ₹2000ની નોટ હજુ ‘લીગલ ટેન્ડર’ છે?
ઘણા લોકોના મનમાં આ સવાલ હોય છે કે શું આ નોટ હવે કાગળનો ટુકડો બની ગઈ છે? તો જવાબ છે – ના. રિઝર્વ બેંકે ફરી એકવાર પુષ્ટિ કરી છે કે ₹2000ની નોટો હજુ પણ ‘કાનૂની માન્યતા’ (Legal Tender) ધરાવે છે. જોકે, તેને સામાન્ય વ્યવહાર અને ચલણમાંથી ધીમે-ધીમે બહાર કરવામાં આવી રહી છે, જેથી કરીને ભવિષ્યમાં કોઈ અગવડતા ન પડે.
