રેઝરપેના $6 બિલિયનના આઈપીઓ પર બજારની નજર
ભારતીય ફિનટેક યુનિકોર્ન રેઝરપે (Razorpay) આગામી થોડા અઠવાડિયામાં ખાનગી રીતે (Confidential) પોતાનો આઈપીઓ (IPO) ફાઇલ કરવાની યોજના બનાવી રહી છે. અહેવાલો મુજબ, આ ડિજિટલ પેમેન્ટ કંપની માર્કેટમાંથી આશરે 600 થી 700 મિલિયન ડોલર એકત્ર કરવાનું લક્ષ્ય રાખી રહી છે. કંપનીની સંભવિત વેલ્યુએશન 5 થી 6 અબજ ડોલરની આસપાસ આંકવામાં આવી રહી છે, જે ચાર વર્ષ પહેલાંની તેની ટોચની 7.5 અબજ ડોલરની વેલ્યુએશન કરતા થોડી ઓછી છે. સ્વિગી અને મીશો જેવી કંપનીઓની જેમ રેઝરપે પણ કોન્ફિડેન્શિયલ રૂટ પસંદ કર્યો છે જેથી તેની નાણાકીય વિગતો શરૂઆતમાં જાહેર ન કરવી પડે.
કંપનીનો આઈપીઓ લાંબા સમયથી પાઇપલાઇનમાં હતો. મે 2025 માં રેઝરપેએ તેનું મુખ્ય મથક અમેરિકાથી શિફ્ટ કરીને ભારત લાવીને ‘રિવર્સ ફ્લિપ’ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી હતી, જેમાં તેને આશરે 150 મિલિયન ડોલરનો ટેક્સ ચૂકવવો પડ્યો હતો. નાણાકીય વર્ષ 2025 માં કંપનીની ઓપરેટિંગ આવક 65% વધીને 3,783 કરોડ રૂપિયા થઈ છે. જોકે, ડોમિસાઇલ શિફ્ટ અને કર્મચારીઓના ખર્ચ (ESOP) ને કારણે કંપનીને 1,209 કરોડ રૂપિયાની નેટ ખોટ પણ થઈ છે. હર્ષિલ માથુર અને શશાંક કુમાર દ્વારા સ્થાપિત આ કંપની હાલમાં પેયુ (PayU) અને પેટીએમ (PayTM) જેવી કંપનીઓ સાથે સ્પર્ધા કરી રહી છે.
વૈશ્વિક સ્તરે પેમેન્ટ સેક્ટરમાં આવેલી મંદીની અસર રેઝરપે પર પણ જોવા મળી રહી છે. કંપની હાલમાં વાર્ષિક 180 અબજ ડોલરના પેમેન્ટ પ્રોસેસ કરી રહી છે, પરંતુ નિષ્ણાતોના મતે હવે રોકાણકારો માત્ર વૃદ્ધિ નહીં પણ કંપની નફો ક્યારે કરશે (Profitability) તેના પર વધુ ધ્યાન આપી રહ્યા છે. ફોનપે (PhonePe) એ તાજેતરમાં તેના આઈપીઓ પ્લાનને મોકૂફ રાખ્યા બાદ રેઝરપેના લિસ્ટિંગ પર બજારની વિશેષ નજર રહેશે. કંપની પેમેન્ટ ગેટવે ઉપરાંત બિઝનેસ બેંકિંગ અને ઇન્ટરનેશનલ ઓપરેશન્સ દ્વારા પોતાની આવક વધારવા માટે પ્રયત્નશીલ છે.
કોન્ફિડેન્શિયલ ફાઈલિંગ: આ પદ્ધતિમાં કંપની તેના દસ્તાવેજો સેબીને આપે છે પણ તે તરત જ જાહેર જનતા માટે ઉપલબ્ધ થતા નથી.
વેલ્યુએશનમાં ફેરફાર: ખાનગી બજારમાં તેજી ઘટતા કંપનીની વેલ્યુએશન $7.5 બિલિયનથી ઘટીને $5-6 બિલિયન થઈ છે.
રિવર્સ ફ્લિપ: ભારતીય શેરબજારમાં લિસ્ટ થવા માટે કંપનીએ પોતાનું રજિસ્ટ્રેશન અમેરિકાથી ભારત ટ્રાન્સફર કર્યું છે.
આવકમાં વૃદ્ધિ: ખોટ હોવા છતાં કંપનીની વાર્ષિક આવકમાં 65% નો જંગી ઉછાળો જોવા મળ્યો છે.
રોકાણકારોની અપેક્ષા: પબ્લિક માર્કેટ હવે એવી કંપનીઓને વધુ પસંદ કરે છે જેમની પાસે નફો મેળવવાનો સ્પષ્ટ રોડમેપ હોય.
