ડિજિટલ પેમેન્ટ્સમાં તેજી: UPI વ્યવહારો નવા ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચ્યા
માર્ચ 2026 માં યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ (UPI) એ તહેવારોની મોસમ અને નાણાકીય વર્ષના અંતને કારણે વ્યવહારો માટે એક નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો. નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયાના તાજેતરના ડેટા અનુસાર, આ મહિને UPI દ્વારા કુલ ₹29.53 લાખ કરોડના વ્યવહારો પ્રક્રિયા કરવામાં આવ્યા હતા, જેનું પ્રમાણ 22.64 અબજ સુધી પહોંચ્યું હતું.
આ રેકોર્ડ ઘણી રીતે મહત્વપૂર્ણ છે. માર્ચ 2026 માં, UPI પર સરેરાશ 730 મિલિયન દૈનિક વ્યવહારો નોંધાયા હતા, જે ફેબ્રુઆરી 2026 માં 728 મિલિયન હતા. હોળી અને ઈદ જેવા મુખ્ય તહેવારોએ પણ આ સમયગાળા દરમિયાન ડિજિટલ ચુકવણીને વેગ આપ્યો હતો.
વાર્ષિક અને માસિક ધોરણે મજબૂત વૃદ્ધિ
માર્ચ 2026 માં કુલ વ્યવહાર મૂલ્ય ₹29.53 લાખ કરોડ હતું, જે ગયા વર્ષના સમાન મહિનામાં ₹24.77 લાખ કરોડ હતું. આ વાર્ષિક ધોરણે આશરે 19 ટકાનો વધારો દર્શાવે છે.
ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬માં, આ આંકડો ₹૨૬.૮૪ લાખ કરોડ હતો, જે માર્ચમાં આશરે ૧૦ ટકાનો વધારો દર્શાવે છે.
વોલ્યુમમાં પણ નવો રેકોર્ડ સ્થાપિત થયો
માર્ચ ૨૦૨૬ વ્યવહારોની સંખ્યાની દ્રષ્ટિએ પણ આગળ રહ્યું. આ મહિને કુલ ૨૨.૬૪ અબજ વ્યવહારો નોંધાયા હતા. તેની સરખામણીમાં, ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬માં આ સંખ્યા ૨૦.૩૯ અબજ હતી, જ્યારે તે પહેલાં તે લગભગ ૧૮.૩ અબજ હતી.
પેનિયરબાયના એમડી અને સીઈઓ આનંદ કુમાર બજાજના મતે, ભારતમાં ડિજિટલ ચુકવણીનો ઝડપી વિસ્તરણ દર્શાવે છે કે રીઅલ-ટાઇમ ચુકવણી પ્રણાલીઓ હવે લોકોના રોજિંદા જીવનનો અભિન્ન ભાગ બની ગઈ છે. તેમણે કહ્યું કે માર્ચના ડેટા દર્શાવે છે કે યુપીઆઈ દેશમાં સૌથી વિશ્વસનીય અને અનુકૂળ ચુકવણી પદ્ધતિઓમાંની એક છે.
ડિજિટલ ચુકવણીમાં યુપીઆઈનું પ્રભુત્વ
આજે, ભારતમાં કુલ ડિજિટલ વ્યવહારોમાં યુપીઆઈનો હિસ્સો લગભગ ૮૫ ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે. તેની અસર વૈશ્વિક સ્તરે પણ અનુભવાઈ રહી છે, જ્યાં રીઅલ-ટાઇમ ડિજિટલ ચુકવણીમાં તેનું યોગદાન ઝડપથી વધી રહ્યું છે.
UPI હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વિસ્તરી રહ્યું છે અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત, સિંગાપોર, ભૂતાન, નેપાળ, શ્રીલંકા, ફ્રાન્સ અને મોરેશિયસ સહિત અનેક દેશોમાં સક્રિય છે. ખાસ કરીને ફ્રાન્સમાં તેની શરૂઆતને યુરોપમાં UPIના પ્રવેશ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
UPI સિસ્ટમ કેવી રીતે કાર્ય કરે છે
UPI ભારતીય રિઝર્વ બેંક, ભારતીય બેંકો સંગઠન અને NPCI ની સંયુક્ત પહેલ તરીકે સંચાલિત થાય છે. આ પ્લેટફોર્મ વ્યક્તિઓ અને વેપારીઓ વચ્ચે રીઅલ-ટાઇમ ચુકવણીની સુવિધા આપે છે, જે રોજિંદા વ્યવહારોને પહેલા કરતાં વધુ સરળ અને ઝડપી બનાવે છે.
