વૈશ્વિક કટોકટીની અસર: મોંઘા તેલ અને ગેસ ખર્ચમાં વધારો કરશે

તેલના ભાવમાં ૫૦% થી વધુનો વધારો: તેના પરિણામો શું આવશે?

મધ્ય પૂર્વમાં વધતા જતા ભૂરાજકીય તણાવની અસર હવે વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહી છે. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં તીવ્ર ઉછાળો નોંધાયો છે, જેમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલ $112 પ્રતિ બેરલને પાર કરી ગયું છે.

અમેરિકા, ઈરાન અને ઇઝરાયલ વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે, છેલ્લા 30 દિવસમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં આશરે 56 ટકાનો વધારો થયો છે. સંઘર્ષ પહેલા, ભાવ $70 પ્રતિ બેરલની આસપાસ હતા – જે આંકડો હવે આસમાને પહોંચી ગયો છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં કટોકટીની અસર

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને અવરોધિત કરવાના ઈરાનના નિર્ણયની વૈશ્વિક પુરવઠા પર નોંધપાત્ર અસર પડી છે. આ દરિયાઈ માર્ગ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ પરિવહન માર્ગોમાંનો એક છે, જેમાંથી વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠાનો લગભગ 20 ટકા ભાગ પસાર થાય છે.

આ માર્ગમાં કોઈપણ વિક્ષેપ તેલની ઉપલબ્ધતાને સીધી અસર કરે છે, જેના કારણે ભાવમાં ઝડપી વધારો અનિવાર્ય પરિણામ બને છે.

એલએનજી બજાર પર દબાણમાં વધારો

ઊર્જા સંકટ હવે ફક્ત ક્રૂડ ઓઇલ સુધી મર્યાદિત નથી; LNG બજાર પણ તેની અસર અનુભવી રહ્યું છે. ભારત તેની ગેસ જરૂરિયાતોનો આશરે 47 ટકા કતારથી આયાત કરે છે.

કતારમાં ચાલી રહેલા હુમલાઓ અને પુરવઠામાં વિક્ષેપોને કારણે, નિકાસમાં લગભગ 17 ટકાનો ઘટાડો નોંધવામાં આવ્યો છે. આનાથી ભારત સહિત અનેક આયાત-આધારિત દેશો પર દબાણ વધી શકે છે.

ભારત પર શું અસર પડશે?

આવી પરિસ્થિતિઓ ઊર્જા આયાત પર નિર્ભર દેશો માટે નોંધપાત્ર પડકારો ઉભા કરે છે, અને ભારત પણ તેનો અપવાદ નથી.

તેલ અને ગેસના વધતા ભાવ પરિવહન, વીજળી ઉત્પાદન અને ઔદ્યોગિક સંચાલન ખર્ચ પર સીધી અસર કરે છે. આ ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો કરે છે, જે આખરે સરેરાશ ગ્રાહક પર પડે છે.

મોંઘા ઇંધણ ફુગાવાનો ભય વધારે છે, જે સંભવિત રીતે રોજિંદા ચીજવસ્તુઓ અને સેવાઓના ભાવમાં વધારો કરે છે. આ સામાન્ય નાગરિકોના બજેટ પર સીધી અસર કરે છે.

આગળ શું છે?

નિષ્ણાતો માને છે કે જ્યાં સુધી મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ ચાલુ રહેશે, ત્યાં સુધી ઊર્જા બજારમાં અસ્થિરતા ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે. પરિણામે, આગામી દિવસોમાં ક્રૂડ તેલ અને ગેસના ભાવમાં વધુ વધઘટ જોવા મળી શકે છે.