IPO નિયમોમાં ફેરફાર: મોટી કંપનીઓ હવે તેમના માત્ર 2.5% શેર વેચીને લિસ્ટ થઈ શકે છે
ભારતમાં મોટી કંપનીઓ માટે શેરબજારમાં લિસ્ટિંગ હવે પહેલા કરતા વધુ સરળ બની ગયું છે. સરકારે પ્રારંભિક જાહેર ઓફરિંગ (IPO) ને સંચાલિત કરતા નિયમોમાં સુધારો કરીને મોટી કંપનીઓને રાહત આપી છે. નવા નિયમો હેઠળ, લિસ્ટિંગ પછી ₹5 લાખ કરોડથી વધુની સંભવિત બજાર મૂડી ધરાવતી કંપનીઓએ સામાન્ય જનતાને તેમની ચૂકવેલ મૂડીનો માત્ર 2.5 ટકા ઓફર કરવો જરૂરી છે.
અગાઉ, ઘણી મોટી કંપનીઓને IPO લોન્ચ કરવામાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો કારણ કે તેમને જાહેર રોકાણકારોને તેમના શેરનો નોંધપાત્ર રીતે વધુ ટકાવારી ઓફર કરવાની જરૂર હતી. આ નવા નિયમોની રજૂઆત સાથે, આવી કંપનીઓ માટે માર્કેટ લિસ્ટિંગનો માર્ગ નોંધપાત્ર રીતે સરળ બનવાની અપેક્ષા છે.
નવા નિયમોમાં કયા મુખ્ય ફેરફારો રજૂ કરવામાં આવ્યા છે?
1. લઘુત્તમ જાહેર શેરહોલ્ડિંગ
નવા નિયમો હેઠળ, કંપનીઓએ તેમના દરેક વર્ગના ઇક્વિટી શેરના ઓછામાં ઓછા 2.5 ટકા સામાન્ય જનતાને ઉપલબ્ધ કરાવવા જરૂરી છે. વધુમાં, સરકારે સમય જતાં જાહેર શેરહોલ્ડિંગ ધીમે ધીમે વધારવા માટે એક ચોક્કસ સમયરેખા સ્થાપિત કરી છે.
2. જાહેર શેરહોલ્ડિંગ વધારવા માટેની સમયરેખા
જો કોઈ કંપનીનું જાહેર શેરહોલ્ડિંગ લિસ્ટિંગ સમયે 15 ટકાથી ઓછું હોય, તો તેણે આ હિસ્સો વધારવો જોઈએ:
- 5 વર્ષમાં 15 ટકા; અને
- 10 વર્ષમાં 25 ટકા.
તેનાથી વિપરીત, જે કંપનીઓ પહેલાથી જ તેમના IPO સમયે 15 ટકાથી વધુ જાહેર શેરહોલ્ડિંગ ધરાવે છે, તેમના માટે આગામી 5 વર્ષમાં આ હિસ્સો વધારીને 25 ટકા કરવો ફરજિયાત છે.
3. મોટી કંપનીઓ માટે ચોક્કસ નિયમો
₹1 લાખ કરોડથી ₹5 લાખ કરોડની વચ્ચેના બજાર મૂડીકરણ ધરાવતી કંપનીઓએ તેમના IPO સમયે તેમના શેરનો ઓછામાં ઓછો 2.75 ટકા સામાન્ય જનતાને જારી કરવો જરૂરી છે.
4. મધ્યમ કદની કંપનીઓ માટે નિયમો
₹50,000 કરોડથી ₹1 લાખ કરોડની વચ્ચેના બજાર મૂડીકરણ ધરાવતી કંપનીઓએ તેમના IPO દરમિયાન તેમના શેરનો ઓછામાં ઓછો 8 ટકા જાહેર જનતાને જારી કરવો જરૂરી છે, જેનાથી બજારમાં રોકાણકારોની પૂરતી ભાગીદારી સુનિશ્ચિત થાય છે. 5. SVR શેર્સ અંગે નવી જોગવાઈ
જો કોઈ કંપની સુપિરિયર વોટિંગ રાઇટ્સ (SVR) સાથે ઇક્વિટી શેર ધરાવે છે અને તેના સામાન્ય શેર્સને શેરબજારમાં લિસ્ટ કરવા માંગે છે, તો આવા SVR શેર્સને તેમની સાથે લિસ્ટ કરવા ફરજિયાત રહેશે.
કઈ કંપનીઓને સૌથી વધુ ફાયદો થશે?
સરકારે સત્તાવાર રીતે આ નિયમો લાગુ કર્યા છે. બજાર નિષ્ણાતો માને છે કે, આ નિર્ણયને પગલે, ઘણી મોટી કંપનીઓ તેમના IPO લોન્ચ કરે તેવી શક્યતા વધી શકે છે.
ખાસ કરીને, નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) અને રિલાયન્સ જિયો જેવી મોટી કંપનીઓ માટે, શેરબજારમાં લિસ્ટિંગનો માર્ગ હવે પહેલા કરતાં નોંધપાત્ર રીતે સરળ માનવામાં આવે છે.
