Heart Attack Risk: આ જોખમ પ્રમાણભૂત લિપિડ પ્રોફાઇલમાં દેખાતું નથી; ડોકટરો પરીક્ષણની ભલામણ કરી રહ્યા છે.
હૃદયની તપાસ દરમિયાન, લોકો સામાન્ય રીતે ફક્ત LDL, HDL અને ટ્રાઇગ્લિસરાઇડ્સ જેવા કોલેસ્ટ્રોલ સ્તરો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. મોટાભાગના નિયમિત આરોગ્ય તપાસમાં પણ આ જ પરિમાણો તપાસવામાં આવે છે. જો કે, કાર્ડિયોલોજિસ્ટ્સ નિર્દેશ કરે છે કે લિપોપ્રોટીન(a) અથવા Lp(a) તરીકે ઓળખાતા એક મહત્વપૂર્ણ પરિબળને ઘણીવાર અવગણવામાં આવે છે. આ કોલેસ્ટ્રોલ સાથે સંકળાયેલ એક ચોક્કસ કણ છે જેને વારંવાર પ્રમાણભૂત લિપિડ પ્રોફાઇલ્સમાંથી બાકાત રાખવામાં આવે છે, છતાં તે હૃદય રોગના જોખમને નોંધપાત્ર રીતે વધારી શકે છે.
યુવાન ઉંમરે હૃદયરોગના હુમલાનું વધતું જોખમ
તાજેતરના વર્ષોમાં, ભારતમાં ડોકટરોએ ચિંતાજનક વલણ જોયું છે. ઘણા વ્યક્તિઓ જેમના કોલેસ્ટ્રોલ રિપોર્ટ સામાન્ય દેખાય છે તેઓ 30 થી 40 વર્ષની વય વચ્ચે હૃદયરોગના હુમલાનો ભોગ બની રહ્યા છે. નિષ્ણાતોના મતે, આનુવંશિક પરિબળો દ્વારા સંચાલિત Lp(a) સ્તરમાં વધારો આ ઘટના પાછળનું મુખ્ય કારણ હોઈ શકે છે. કારણ કે આ સ્તરો મુખ્યત્વે આનુવંશિક પરિબળોથી પ્રભાવિત હોય છે, આહાર અને કસરત તેમના પર મર્યાદિત અસર કરે છે.
Lp(a) શું છે અને તે કેમ ખતરનાક છે?
Lp(a) એ મૂળભૂત રીતે LDL કોલેસ્ટ્રોલ જેવું જ એક કણ છે, પરંતુ તેમાં એક વધારાનું જોડાયેલ પ્રોટીન હોય છે. આ ચોક્કસ પ્રોટીન જ તેને શરીરમાં અલગ રીતે વર્તે છે. જ્યારે તેનું સ્તર વધે છે, ત્યારે તે ધમનીઓમાં પ્લેક બનાવવાની પ્રક્રિયાને વેગ આપી શકે છે. વધુમાં, તે રક્ત વાહિનીઓમાં બળતરા વધારે છે અને લોહીના ગંઠાવાનું નિર્માણ થવાની સંભાવના વધારે છે. આ જ કારણ છે કે Lp(a) નું ઉચ્ચ સ્તર હૃદયરોગના હુમલા અને સ્ટ્રોકનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધારી શકે છે.
ભારતમાં વધતી ચિંતા અને તપાસની જરૂરિયાત
નિષ્ણાતો જણાવે છે કે સમગ્ર ભારતમાં અકાળ હૃદય રોગના કિસ્સાઓ ઝડપથી વધી રહ્યા છે. અસંખ્ય અહેવાલો સૂચવે છે કે દેશમાં કુલ મૃત્યુનો નોંધપાત્ર હિસ્સો હૃદયરોગના રોગો સાથે જોડાયેલો છે. ખાસ કરીને ચિંતાજનક આંકડા એ છે કે, પશ્ચિમી દેશોની તુલનામાં, ભારતીયો જીવનમાં 10 થી 15 વર્ષ વહેલા હૃદયરોગનો હુમલો અનુભવી રહ્યા છે. આનુવંશિક વલણ, ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર, બેઠાડુ જીવનશૈલી અને છુપાયેલા લિપિડ માર્કર્સ – જેમ કે Lp(a) – આ માટે જવાબદાર હોવાનું માનવામાં આવે છે.
ડોકટરોના મતે, પ્રમાણભૂત કોલેસ્ટ્રોલ પરીક્ષણો Lp(a) માટે સ્ક્રીનીંગ કરતા નથી; પરિણામે, ઘણા લોકોના રિપોર્ટ સામાન્ય દેખાય છે, ભલે તેમના શરીરમાં અંતર્ગત જોખમો ચાલુ રહે. નિષ્ણાતો ભલામણ કરે છે કે નાની ઉંમરે હાર્ટ એટેક અથવા સ્ટ્રોકનો કૌટુંબિક ઇતિહાસ ધરાવતા વ્યક્તિઓએ સમયસર સંભવિત જોખમો શોધવા માટે ચોક્કસપણે આ પરીક્ષણ કરાવવું જોઈએ.
