સ્થૂળતા માત્ર ખાંડ માટે જોખમ નથી, તે કિડની માટે પણ જોખમ છે.
આજે વિશ્વની વસ્તીના લગભગ 10 ટકા લોકોને કિડનીનો રોગ થાય છે. તે સામાન્ય રીતે ડાયાબિટીસ અને હાઈ બ્લડ પ્રેશર સાથે સંકળાયેલું છે, પરંતુ તેના કારણો તેના કરતા ઘણા વ્યાપક છે. સ્થૂળતા, ધૂમ્રપાન, પર્યાવરણીય સંપર્ક, ઓવર-ધ-કાઉન્ટર પેઇનકિલર્સ અને ચોક્કસ પૂરવણીઓ પણ ધીમે ધીમે કિડનીને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
સ્થૂળતા કિડનીને કેવી રીતે અસર કરે છે?
કિડનીનો રોગ ઘણીવાર ધીમે ધીમે અને સ્પષ્ટ લક્ષણો વિના આગળ વધે છે. શરૂઆતમાં, કોઈ દુખાવો કે અસ્વસ્થતા ન હોઈ શકે, પરંતુ કિડનીની ફિલ્ટરિંગ ક્ષમતા ધીમે ધીમે ઘટતી જાય છે.
નિષ્ણાતોના મતે, ક્રોનિક કિડની રોગ ફક્ત ડાયાબિટીસ અને હાઈ બ્લડ પ્રેશર સુધી મર્યાદિત નથી. જીવનશૈલી, પર્યાવરણીય અને આનુવંશિક પરિબળો પણ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે.
સ્થૂળતા સીધા કિડની પર દબાણ લાવે છે. જ્યારે શરીરનું વજન વધે છે, ત્યારે કિડનીને વધુ લોહી ફિલ્ટર કરવું પડે છે. આ વધારાનું કામ કિડનીના નાના ફિલ્ટરિંગ યુનિટ પર દબાણ વધારે છે અને સમય જતાં ડાઘ પડી શકે છે. આને સ્થૂળતા સંબંધિત કિડની તણાવ કહેવામાં આવે છે. આજકાલ, આ સમસ્યા યુવાન લોકોમાં પણ જોવા મળી રહી છે.
નિયમિત કસરત, સંતુલિત આહાર અને વજન નિયંત્રણ કિડનીને સુરક્ષિત રાખવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
ધૂમ્રપાન અને પર્યાવરણીય જોખમો
ધૂમ્રપાન એ કિડની માટે એક મોટો ખતરો છે પરંતુ ઘણીવાર અવગણવામાં આવે છે. સિગારેટમાં રહેલા નિકોટિન અને અન્ય ઝેરી પદાર્થો કિડનીની રક્તવાહિનીઓને નુકસાન પહોંચાડે છે. પહેલાથી જ કિડનીની સમસ્યાઓ ધરાવતા લોકોમાં, ધૂમ્રપાન રોગની પ્રગતિને વેગ આપી શકે છે.
બીજી ચિંતા અજાણ્યા કારણનો ક્રોનિક કિડની રોગ છે. ડાયાબિટીસ અથવા હાઈ બ્લડ પ્રેશર વિના પણ આ રોગ જોવા મળી રહ્યો છે, ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં કામ કરતા ખેડૂતો અને મજૂરોમાં. વારંવાર ડિહાઇડ્રેશન, ભારે ગરમીમાં કામ કરવું, જંતુનાશકો અને રસાયણોના સંપર્કમાં આવવું અને પાણીમાં ભારે ધાતુઓની હાજરી શક્ય કારણો માનવામાં આવે છે. આવા વિસ્તારોમાં નિયમિત આરોગ્ય તપાસ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
તમારે શું ખાસ ધ્યાન આપવું જોઈએ?
ડૉક્ટરના પ્રિસ્ક્રિપ્શન વિના પેઇનકિલર્સ, ખાસ કરીને NSAIDs નો લાંબા ગાળાનો ઉપયોગ કાયમી કિડનીને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. તેવી જ રીતે, કેટલાક હર્બલ અથવા પરંપરાગત ઉત્પાદનોમાં ભારે ધાતુઓ અથવા અસુરક્ષિત ઘટકો હોવાનું જાણવા મળ્યું છે, જે કિડની પર પ્રતિકૂળ અસર કરી શકે છે.
બોડીબિલ્ડિંગ અથવા ઝડપી વજન ઘટાડવા માટે લેવામાં આવતા પૂરવણીઓ પણ જોખમ વધારી શકે છે, ખાસ કરીને જો કિડનીનું કાર્ય પહેલાથી જ જોખમમાં હોય.
નીચેની સ્થિતિઓ પણ જોખમ વધારે છે:
- પુનરાવર્તિત પેશાબની નળીઓનો વિસ્તાર ચેપ
- કિડની પથરી
- પારિવારિક ઇતિહાસ
- સ્વયંપ્રતિરક્ષા રોગો
નિષ્ણાતો નિયમિત રક્ત અને પેશાબ પરીક્ષણોની ભલામણ કરે છે. કિડનીના ગંભીર અને કાયમી નુકસાનને રોકવા માટે વહેલા નિદાન એ સૌથી અસરકારક રીત છે.
