Union Bank of India: યુનિયન બેંક અને બેંક ઓફ ઈન્ડિયાના મર્જરની તૈયારીઓ પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે, જે 2026 સુધીમાં દેશની ત્રીજી સૌથી મોટી બેંક બની શકે છે.
મર્જર પૂર્ણ થયા પછી, સંયુક્ત એન્ટિટી દેશની સૌથી મોટી જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોમાંની એક હશે. નાણાકીય વર્ષ 2025 ના ડેટાના આધારે, તેની કુલ સંપત્તિનું કદ આશરે ₹25.4 લાખ કરોડ હશે. આનાથી તે SBI અને HDFC બેંક પછી દેશમાં ત્રીજા ક્રમે રહેલી બીજી સૌથી મોટી જાહેર ક્ષેત્રની બેંક બનશે.
આ પગલું સરકારની વ્યૂહરચના સાથે જોડાયેલું છે
એક વરિષ્ઠ બેંકિંગ અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, સરકારનો હેતુ હાલની 12 જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની સંખ્યા ઘટાડીને ચારથી પાંચ મોટી અને મજબૂત બેંકો કરવાનો છે. યુનિયન બેંક ઓફ ઇન્ડિયા અને બેંક ઓફ ઇન્ડિયાનું પ્રસ્તાવિત મર્જર આ લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચના માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

બજાર મૂડીકરણને મજબૂત બનાવવું
મર્જ થયેલી બેંક બજાર મૂડીકરણની દ્રષ્ટિએ પણ મજબૂત સ્થિતિમાં હશે. વર્તમાન ભાવે, સંયુક્ત બેંકનું માર્કેટ કેપ આશરે ₹2.13 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી શકે છે, જે તેને છઠ્ઠા સ્થાને મૂકીને બેંક ઓફ બરોડા, કેનેરા બેંક અને પંજાબ નેશનલ બેંક જેવી મુખ્ય બેંકોને પાછળ છોડી દે છે. હાલમાં, યુનિયન બેંક પાંચમા સ્થાને છે, અને બેંક ઓફ ઇન્ડિયા છઠ્ઠા સ્થાને છે.
મર્જર સામે મુખ્ય પડકારો
આ મર્જર માટે સૌથી મોટો પડકાર ટેકનોલોજી એકીકરણ છે, કારણ કે બંને બેંકોની મુખ્ય બેંકિંગ સિસ્ટમ અલગ છે. ડિજિટલ આર્કિટેક્ચરનું એકીકરણ એક જટિલ અને સમય માંગી લે તેવી પ્રક્રિયા હોઈ શકે છે. વધુમાં, શાખા નેટવર્કનું પુનર્ગઠન, માનવ સંસાધન વ્યવસ્થાપન અને કાર્યકારી સંસ્કૃતિઓનું સંરેખણ પણ નોંધપાત્ર પડકારો ઉભા કરશે.

મજબૂત નાણાકીય સ્થિતિ મુખ્ય ટેકો સાબિત કરે છે
તાજેતરના ક્વાર્ટરમાં બંને બેંકોની સંપત્તિ ગુણવત્તામાં નોંધપાત્ર સુધારો થયો છે. ઓછી સ્લિપેજ, તણાવગ્રસ્ત ખાતાઓમાંથી સારી પુનઃપ્રાપ્તિ અને મજબૂત મૂડી બફર જેવા સકારાત્મક સંકેતોએ એવી માન્યતા તરફ દોરી છે કે વાતાવરણ મર્જર માટે અનુકૂળ છે.
મુખ્ય બેંક મર્જર પહેલાં પણ થયા છે
2017 અને 2020 ની વચ્ચે, સરકારે 10 PSU બેંકોને ચાર મોટી બેંકોમાં મર્જ કરી, જેનાથી જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની સંખ્યા 27 થી ઘટાડીને 12 થઈ ગઈ. નીતિ નિર્માતાઓએ સતત સંકેત આપ્યો છે કે ઓછી પરંતુ મજબૂત બેંકો બનાવવા માટે વધુ પગલાં લેવામાં આવશે. હવે સમગ્ર બેંકિંગ ક્ષેત્ર આ મર્જર ક્યારે અને કઈ શરતો પર પૂર્ણ થશે તેના પર નજર રાખી રહ્યું છે.
