Skin Cancer: ત્વચા કેન્સર ફક્ત સૂર્યપ્રકાશથી જ થતું નથી, તે શરીરના છુપાયેલા ભાગો પર પણ થઈ શકે છે.
લોકો ઘણીવાર ત્વચાના કેન્સરને ફક્ત સૂર્યપ્રકાશ, સનબર્ન અને છછુંદરમાં થતા ફેરફારો સાથે જોડે છે. સામાન્ય ગેરસમજ એ છે કે ત્વચાને સૂર્યપ્રકાશથી બચાવવાથી જોખમ ઓછું થાય છે. જો કે, સત્ય એ છે કે ત્વચાનું કેન્સર, ખાસ કરીને મેલાનોમા, શરીરના એવા ભાગોમાં પણ વિકસી શકે છે જે સંપૂર્ણપણે સૂર્યની પહોંચની બહાર હોય છે.
આ જ કારણ છે કે આ છુપાયેલા મેલાનોમાને વધુ ખતરનાક માનવામાં આવે છે. તે લાંબા સમય સુધી શોધી શકાતા નથી, અને લક્ષણો દેખાય ત્યાં સુધીમાં, રોગ ગંભીર બની શકે છે.
નિવારણની સૌથી અસરકારક પદ્ધતિ શું છે?
ત્વચાના કેન્સરને રોકવા માટેનું પ્રથમ અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ પગલું નિયમિત સ્વ-પરીક્ષણ છે. સમસ્યા એ છે કે મોટાભાગના લોકો ફક્ત ચહેરો, હાથ અને ગરદન જેવા ખુલ્લા વિસ્તારો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. જો કે, ઘણા ગંભીર કેસો એવા વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે જેને ઘણીવાર અવગણવામાં આવે છે.
ડોક્ટરોના મતે, સૂર્યપ્રકાશથી ડીએનએ નુકસાન, આનુવંશિક પરિબળો અને નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ, આ બધા ત્વચાના કેન્સરનું જોખમ વધારી શકે છે. તેથી, ફક્ત સનસ્ક્રીન પર આધાર રાખવો પૂરતો નથી.
ત્વચા કેન્સરના લક્ષણો ક્યાં દેખાઈ શકે છે?
કાન: બાહ્ય કાનમાં ત્વચાનું કેન્સર શુષ્ક, ભીંગડાવાળું ત્વચા અથવા ધીમે ધીમે વધતા સફેદ ગાંઠ તરીકે દેખાઈ શકે છે. ઘણીવાર, લોકો તેને અવગણે છે કારણ કે તે પીડારહિત છે. જો સારવારમાં વિલંબ થાય છે, તો તે આંતરિક કાન અને હાડકાંમાં ફેલાઈ શકે છે.
નખની નીચે: નખ અથવા પગના નખ નીચે કાળા અથવા ઘાટા નિશાન સબંગ્યુઅલ મેલાનોમાનું ચિહ્ન હોઈ શકે છે. આને ઘણીવાર ઈજા અથવા ફંગલ ચેપ માનવામાં આવે છે.
જનનાંગ વિસ્તાર: પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બંનેમાં જનનાંગ ત્વચા પર અસામાન્ય જખમ અથવા વિકૃતિકરણ ત્વચાના કેન્સરનું ચિહ્ન હોઈ શકે છે. આ વિસ્તારોની તપાસ કરવી સમાન રીતે મહત્વપૂર્ણ છે.
આંખો અને પોપચા: આંખના સફેદ ભાગ પર અથવા કીકીની નજીક કાળા ફોલ્લીઓ આંખના મેલાનોમાનું ચિહ્ન હોઈ શકે છે. પોપચા પર સખત, ઝડપથી વધતા ગાંઠને પણ ગંભીરતાથી લેવું જોઈએ.
મોં અને જીભ: મોંની અંદર, જીભ પર અથવા પેઢા પર ગઠ્ઠો, ન રૂઝાતા ચાંદા, નિષ્ક્રિયતા અથવા સખત સફેદ ફોલ્લીઓ જોખમી સંકેત હોઈ શકે છે. ધૂમ્રપાન કરનારાઓ અને દારૂના દુરૂપયોગ કરનારાઓને વધુ જોખમ હોવાનું દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
આ વિસ્તારો પણ જોખમમાં છે
- પગ અને હથેળીના તળિયા: કાળી ત્વચાવાળા લોકોને સૂર્યના સંપર્કમાં ન આવ્યા પણ અહીં ત્વચા કેન્સર થઈ શકે છે.
- ખોપરી ઉપરની ચામડી: વાળ પાતળા થવા અથવા ટાલ પડવાને કારણે ખોપરી ઉપરની ચામડીનું કેન્સર છુપાયેલું રહી શકે છે.
- હોઠ: પુરુષોમાં હોઠનું ત્વચા કેન્સર વધુ સામાન્ય છે અને તે ધૂમ્રપાન, દારૂ અને HPV ચેપ સાથે જોડાયેલું છે.
- ટેટૂવાળા વિસ્તારો: ટેટૂને કારણે છછુંદર અથવા ફોલ્લીઓમાં થતા ફેરફારોને અવગણી શકાય છે, જેના કારણે મોડું નિદાન થાય છે.
નિષ્ણાતો શું સલાહ આપે છે?
નિષ્ણાતો કહે છે કે ત્વચાના કેન્સરનો કૌટુંબિક ઇતિહાસ ધરાવતા લોકો, ખૂબ જ ગોરી ત્વચા ધરાવતા લોકો, મોટી સંખ્યામાં છછુંદર ધરાવતા લોકો અથવા લાંબા સમય સુધી બહાર કામ કરતા લોકોએ વધુ સતર્ક રહેવું જોઈએ.
