India EU Summit 2026: ભારત-EU મુક્ત વેપાર કરાર પૂર્ણ થયો, 18 વર્ષની વાટાઘાટો પછી એક ઐતિહાસિક કરાર
૨૭ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૭ ના રોજ, ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) વચ્ચે મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) ને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું. તેને અત્યાર સુધીના સૌથી મોટા અને સૌથી વ્યાપક વેપાર કરારોમાંનો એક માનવામાં આવે છે, અને તેને “બધા સોદાઓની માતા” કહેવામાં આવે છે.
કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પિયુષ ગોયલે આ પ્રસંગે જણાવ્યું હતું કે આ કરાર ફક્ત વેપાર પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ ભારત અને EU વચ્ચે ઊંડા અને લાંબા ગાળાના વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનો પાયો નાખે છે. તેમણે કહ્યું, “હું મારા ૧.૪ અબજ ભારતીય ભાઈઓ અને બહેનોને અભિનંદન આપું છું. આ ફક્ત FTA નથી, પરંતુ ભારત-EU સંબંધોમાં એક રમત-પરિવર્તનશીલ ભાગીદારી છે, જે આગામી દાયકાઓમાં ગહન પરિવર્તન લાવશે.”
વૈશ્વિક વસ્તીના એક તૃતીયાંશ ભાગને સીધો લાભ થશે
પિયુષ ગોયલના મતે, આ કરાર બે આર્થિક ક્ષેત્રો વચ્ચે છે જે વૈશ્વિક વેપારનો આશરે ૨૫% હિસ્સો ધરાવે છે. તેની અસર આયાત અને નિકાસ સુધી મર્યાદિત રહેશે નહીં, પરંતુ સંરક્ષણ સહયોગ, રોકાણ, વિજ્ઞાન, નવીનતા અને નાણાકીય બજારોના એકીકરણ સુધી વિસ્તરશે.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ ભાગીદારી વિશ્વની લગભગ એક તૃતીયાંશ વસ્તી માટે સહિયારી સમૃદ્ધિ અને સારા ભવિષ્ય માટે તકો ઊભી કરશે.
શ્રમ-સઘન ક્ષેત્રોને નોંધપાત્ર લાભ થશે
મંત્રીએ આ FTA ને “મુશ્કેલ પરંતુ અત્યંત ફાયદાકારક યાત્રા” તરીકે વર્ણવ્યું. તેમના મતે, આ કરાર ભારતના 1.4 અબજ લોકો માટે તકોના નવા દરવાજા ખોલશે.
ખાસ કરીને, કાપડ, કૃષિ, ચામડું, હેન્ડલૂમ અને MSME જેવા શ્રમ-સઘન ક્ષેત્રોને યુરોપિયન બજારોમાં સરળ અને સ્પર્ધાત્મક પ્રવેશ મળશે, જેનાથી રોજગાર અને ઉત્પાદન બંનેમાં વધારો થશે.
16મી ભારત-EU સમિટમાં જાહેરાત
આ ઐતિહાસિક કરારની જાહેરાત 16મી ભારત-EU સમિટમાં કરવામાં આવી હતી, જેમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, યુરોપિયન કમિશનના પ્રમુખ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયેન અને યુરોપિયન કાઉન્સિલના પ્રમુખ એન્ટોનિયો કોસ્ટાએ હાજરી આપી હતી.
યુરોપિયન નેતાએ ભારતના પ્રજાસત્તાક દિવસની ઉજવણીમાં મુખ્ય અતિથિ તરીકે પણ હાજરી આપી હતી, જે આ ભાગીદારીના વ્યૂહાત્મક મહત્વને વધુ ભાર મૂકે છે.
FTA ના મુખ્ય ફાયદા
- EU માંથી ભારતમાં પ્રવેશતા આશરે 97% માલ પર ટેરિફ ઘટાડો અથવા નાબૂદી
- ભારતથી EU માં નિકાસ થતા આશરે 99% ઉત્પાદનો માટે ટેરિફ રાહત
- કાર, વાઇન, ચોકલેટ, પાસ્તા, દવાઓ અને ઓટો પાર્ટ્સ જેવા ઉત્પાદનો સસ્તા થશે
- દ્વિપક્ષીય વેપારમાં ઝડપી વૃદ્ધિ અને નવી રોજગારીની તકો
- રોકાણ, પુરવઠા શૃંખલાઓ અને ઔદ્યોગિક સહયોગને મજબૂત બનાવવો
લગભગ 18 વર્ષની વાટાઘાટો પછી પૂર્ણ થયેલ આ કરારને ભારતનો અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો અને સૌથી વ્યાપક મુક્ત વેપાર સોદો માનવામાં આવે છે. પિયુષ ગોયલે જણાવ્યું હતું કે તે સ્પષ્ટ જીત-જીત કરાર છે અને ટૂંક સમયમાં તેનો અમલ થવાની અપેક્ષા છે.
