India-EU FTA: યુએસ ટેરિફ આંચકા વચ્ચે ભારત-EU FTA શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) વચ્ચે મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) ની જાહેરાત મંગળવારે કરવામાં આવી હતી. આ કરારને ભારતની સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને વ્યૂહાત્મક આર્થિક ભાગીદારીમાં એક મુખ્ય સીમાચિહ્નરૂપ માનવામાં આવે છે. આ FTA ને આધુનિક, નિયમો-આધારિત અને ભવિષ્ય માટે તૈયાર વેપાર ભાગીદારી તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.
એવા સમયે જ્યારે યુએસ રાષ્ટ્રપતિની ટેરિફ નીતિઓએ વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં અસ્થિરતા ઉભી કરી છે, ત્યારે ભારત અને EU વચ્ચેનો આ વેપાર કરાર આર્થિક સ્થિરતા અને વૈકલ્પિક બજારો માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ કરાર વિશ્વની ચોથી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા ભારત અને બીજા સૌથી મોટા અર્થતંત્ર યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે ઊંડા બજાર એકીકરણનો માર્ગ મોકળો કરે છે.
વેપાર અને નવીનતાને એક નવું પરિમાણ મળશે
આશરે ₹2091.6 લાખ કરોડ (આશરે $24 ટ્રિલિયન) ના સંયુક્ત બજાર સાથે, આ FTA વેપાર, રોકાણ અને નવીનતા માટે વિશાળ સંભાવનાઓ ખોલે છે. આ કરાર ભારત અને EU માં આશરે 2 અબજ લોકોને નવી આર્થિક તકો પૂરી પાડી શકે છે.
FTA હેઠળ, ભારતના 99 ટકાથી વધુ નિકાસને વેપાર મૂલ્ય દ્વારા યુરોપિયન બજારમાં સુધારેલ અને સ્થિર પ્રવેશ મળશે. વધુમાં, સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોમાં નીતિગત સ્વતંત્રતા જાળવી રાખીને ભારતની વિકાસલક્ષી પ્રાથમિકતાઓનું રક્ષણ કરવા માટે જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે.
દ્વિપક્ષીય માલ વેપારમાં સતત વૃદ્ધિ
ભારત અને EU વચ્ચે દ્વિપક્ષીય માલ વેપારમાં વર્ષોથી સતત વધારો જોવા મળ્યો છે. નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં બંને દેશો વચ્ચેનો કુલ માલ વેપાર આશરે ₹11.5 લાખ કરોડ ($136.54 બિલિયન) સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. આમાંથી, ભારતે EUને આશરે ₹6.4 લાખ કરોડ ($75.85 બિલિયન) ની નિકાસ કરી હતી.
સંબંધો ફક્ત માલ પૂરતા મર્યાદિત નથી, પરંતુ સેવા ક્ષેત્ર પણ મજબૂત છે. 2024 માં, ભારત અને EU વચ્ચે સેવા વેપાર આશરે ₹7.2 લાખ કરોડ ($83.10 બિલિયન) સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે.
વૃદ્ધિ માટે વિશાળ અવકાશ
હાલના મજબૂત વેપાર સંબંધો હોવા છતાં, બંને અર્થતંત્રોના કદ અને બજાર સંભાવનાને ધ્યાનમાં રાખીને વિસ્તરણ માટે નોંધપાત્ર અવકાશ રહે છે. નવો FTA આ સંભાવનાને સાકાર કરવા માટે એક મજબૂત માળખું પૂરું પાડે છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે આ કરાર ભારત અને EU ને મુખ્ય આર્થિક ભાગીદારો તરીકે સ્થાપિત કરવામાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવી શકે છે અને આગામી વર્ષોમાં દ્વિપક્ષીય વેપાર અને રોકાણને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જઈ શકે છે.
