નવી સાયબર છેતરપિંડી ચેતવણી: ફક્ત ફિંગરપ્રિન્ટથી પૈસાની ચોરી થઈ રહી છે
સાયબર છેતરપિંડીની પદ્ધતિઓ સતત વિકસિત થઈ રહી છે, અને ગુનેગારો હવે એવી છેતરપિંડી કરી રહ્યા છે જેમાં OTP કે પાસવર્ડની જરૂર નથી. આમ છતાં, બેંક ખાતાઓમાંથી પૈસા ઉપાડવામાં આવે છે, અને પીડિતોને ઘણીવાર તે ખૂબ મોડું ખબર પડે છે. તાજેતરના કેસોએ સરકારને આ નવા ખતરા વિશે ચેતવણી જારી કરવાની ફરજ પાડી છે.
ભારત સરકારની સાયબર સુરક્ષા એજન્સી, I4C એ આધાર સક્ષમ ચુકવણી સિસ્ટમ (AEPS) સાથે જોડાયેલા નવા પ્રકારના બાયોમેટ્રિક છેતરપિંડી અંગે ચેતવણી જારી કરી છે.
નવી AEPS બાયોમેટ્રિક છેતરપિંડી શું છે?
આ પ્રકારની છેતરપિંડીમાં, સાયબર ગુનેગારો પહેલા વપરાશકર્તાની વ્યક્તિગત માહિતી અને આધાર સંબંધિત ડેટા મેળવે છે. આ ઘણીવાર ડાર્ક વેબ અથવા નકલી KYC નેટવર્ક પર લીક થયેલા ડેટાનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે.
એકવાર તેમની પાસે માહિતી આવી જાય, પછી ગુનેગારો તે ડેટાનો ઉપયોગ કરીને નકલી ફિંગરપ્રિન્ટ બનાવે છે. પછી, માઇક્રો-ATM અથવા AEPS-કનેક્ટેડ ડિવાઇસ દ્વારા સીધા બેંક ખાતામાંથી પૈસા ઉપાડવામાં આવે છે.
કોઈ OTP, કોઈ પાસવર્ડ નહીં, છતાં વ્યવહાર પૂર્ણ થાય છે.
આ કૌભાંડનું સૌથી ખતરનાક પાસું એ છે કે તેને OTP કે પાસવર્ડની જરૂર નથી. આ વ્યવહાર ફક્ત બાયોમેટ્રિક ચકાસણીના આધારે પૂર્ણ થાય છે.
ઘણા કિસ્સાઓમાં, ગુનેગારો આ પૈસા ઉપાડવા માટે ખચ્ચર ખાતાઓનો ઉપયોગ કરે છે. આ એવા બેંક ખાતા છે જે કાં તો ભાડે લેવામાં આવે છે અથવા સાયબર ગુના માટે જાણી જોઈને ઉપયોગમાં લેવાય છે, જેના કારણે વાસ્તવિક ગુનેગાર સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ બને છે.
સરકાર અને નિષ્ણાતો તરફથી ચેતવણી
સરકાર અને સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતો કહે છે કે આવી છેતરપિંડી અટકાવવા માટે જાગૃતિ એ સૌથી મહત્વપૂર્ણ સાધન છે. સૌથી મહત્વપૂર્ણ પગલું એ છે કે તમારા આધાર બાયોમેટ્રિક્સને લોક રાખો.
બાયોમેટ્રિક્સ લોક થવાથી, કોઈ પણ વ્યક્તિ AEPS વ્યવહારો કરવા માટે તમારા ફિંગરપ્રિન્ટનો ઉપયોગ કરી શકશે નહીં.
આ બાબતો પર ખાસ ધ્યાન આપો:
- તમારા આધાર બાયોમેટ્રિક અપડેટ ફક્ત અધિકૃત કેન્દ્ર પર જ કરાવો.
- પોસ્ટ ઓફિસ, બેંક અથવા સરકાર દ્વારા માન્ય આધાર કેન્દ્ર સિવાય અન્ય ક્યાંય પણ તમારા બાયોમેટ્રિક્સ આપવાનું ટાળો.
- આધાર સંબંધિત માહિતી કોઈપણ અજાણ્યા વ્યક્તિ અથવા એજન્ટ સાથે શેર કરશો નહીં.
- તમારા બેંક એકાઉન્ટ સ્ટેટમેન્ટ અને ટ્રાન્ઝેક્શન ચેતવણીઓ નિયમિતપણે તપાસો.

સતતતા એ અંતિમ સુરક્ષા છે.
આ નવા AEPS કૌભાંડથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ડિજિટલ સુવિધાની સાથે, સાયબર જોખમો પણ ઝડપથી વધી રહ્યા છે. થોડી બેદરકારી પણ તમારા મહેનતના પૈસા ખર્ચી શકે છે. તેથી, તમારા આધાર અને બેંકિંગ માહિતીને સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત રાખવી અને કોઈપણ શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિને હળવાશથી ન લેવી મહત્વપૂર્ણ છે.
