વોટ્સએપ વોઇસ નોટ્સ અને એઆઈ: માનસિક સ્વાસ્થ્ય તપાસ માટે નવી ટેકનોલોજી
હવે, WhatsApp પર મોકલવામાં આવેલી એક સરળ વૉઇસ નોટ પણ તમારા માનસિક સ્વાસ્થ્ય વિશે સંકેતો આપી શકે છે. આ વાત આશ્ચર્યજનક લાગે છે, પરંતુ વૈજ્ઞાનિકોએ એક કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા મોડેલ વિકસાવ્યું છે જે ફક્ત ઑડિઓ રેકોર્ડિંગના આધારે ડિપ્રેશનના લક્ષણો ઓળખી શકે છે.
PLOS મેન્ટલ હેલ્થ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા તાજેતરના સંશોધનમાં આ ટેકનોલોજીનો ખુલાસો થયો છે. આ AI મોડેલ વ્યક્તિ ડિપ્રેશનથી પીડાઈ રહી છે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે વાણી પેટર્નનું વિશ્લેષણ કરે છે.
સ્ત્રીઓમાં વધુ સચોટ, પુરુષોમાં થોડું ઓછું
બ્રાઝિલના સંશોધક વિક્ટર એચ.ઓ. ઓટાનીના નેતૃત્વ હેઠળના આ અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે આ AI મોડેલ સ્ત્રીઓમાં ડિપ્રેશનના કેસોને લગભગ 92 ટકા ચોકસાઈ સાથે ઓળખવામાં સક્ષમ હતું, જ્યારે પુરુષોમાં તેની ચોકસાઈ લગભગ 75 ટકા હતી.
આ મોડેલને ફક્ત એક વ્યક્તિની રોજિંદી દિનચર્યા અથવા કાર્ય વિશે સામાન્ય વાતચીત કરતી ટૂંકી વૉઇસ રેકોર્ડિંગની જરૂર છે.
સંશોધન મુજબ, ડિપ્રેશન દરમિયાન વ્યક્તિના અવાજની ગતિ, પીચ અને ઊર્જામાં સૂક્ષ્મ ફેરફારો થાય છે. AI આ સંકેતોને કેપ્ચર કરીને માનસિક સ્વાસ્થ્યનું મૂલ્યાંકન કરે છે, જે ઘણીવાર માનવ કાનથી શોધવા મુશ્કેલ હોય છે.
આ ટેકનોલોજીના ફાયદા શું હોઈ શકે છે?
આ ટેકનોલોજી ખાસ કરીને એવા દેશો અને પ્રદેશો માટે ઉપયોગી માનવામાં આવે છે જ્યાં માનસિક સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ મર્યાદિત છે અથવા નિષ્ણાતોની પહોંચ મુશ્કેલ છે.
વિશ્વભરમાં ડિપ્રેશનના કેસ ઝડપથી વધી રહ્યા છે, પરંતુ પ્રશિક્ષિત મનોવૈજ્ઞાનિકો અને સંસાધનોના અભાવે, સમયસર નિદાન અને સારવારમાં અવરોધ આવે છે. આવી સ્થિતિમાં, આ AI મોડેલ એક સસ્તું, સરળ અને પ્રારંભિક સ્ક્રીનીંગ સાધન સાબિત થઈ શકે છે.
સંશોધનમાં સામેલ વૈજ્ઞાનિકોએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ ટેકનોલોજી ડોકટરો અથવા માનસિક સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોને બદલી શકતી નથી, પરંતુ તે પ્રારંભિક તબક્કે જોખમોને ઓળખવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. સૌથી અગત્યનું, તેને કોઈ અસ્વસ્થતા પ્રક્રિયાની જરૂર નથી; વ્યક્તિને ફક્ત પોતાનો અવાજ રેકોર્ડ કરવાની જરૂર છે.
