8મા પગાર પંચની અપડેટ: વિલંબ શા માટે અને પગાર કેટલો વધશે?
લગભગ ૫૦ લાખ કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને ૬૫ લાખથી વધુ પેન્શનરો લાંબા સમયથી આઠમા પગાર પંચની રાહ જોઈ રહ્યા છે. એવું માનવામાં આવે છે કે નવા પગાર પંચ લાગુ થતાં જ પગાર અને પેન્શનમાં વધારો થશે, પરંતુ સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ રહે છે કે આઠમું પગાર પંચ ક્યારે લાગુ થશે અને વધેલા પગાર અને પેન્શન ક્યારે મળશે.
આઠમું પગાર પંચ ક્યારે લાગુ થશે?
પગાર પંચ લાગુ થયા પછી, કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોના પગારમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટરના આધારે વધારો કરવામાં આવે છે. આઠમું પગાર પંચ ૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ ના રોજ લાગુ થવાનું હતું, પરંતુ જાન્યુઆરી સમાપ્ત થવા જઈ રહ્યું છે, અને પગાર કે પેન્શનમાં કોઈ સુધારો કરવામાં આવ્યો નથી.
રેટિંગ એજન્સી ICRA ના અહેવાલ મુજબ, આઠમા પગાર પંચના અમલમાં વિલંબ ૨૦૨૬-૨૭ ના બજેટ અને આગામી વર્ષોમાં સરકારની નાણાકીય સ્થિતિને અસર કરશે.
સરકારી તિજોરી પર દબાણ કેમ વધશે?
ICRA જણાવે છે કે પગાર પંચની અસર તાત્કાલિક નહીં દેખાય, પરંતુ નાણાકીય વર્ષ 28 માં વધુ દેખાશે. આનું કારણ એ છે કે, જ્યારે પણ આ કમિશન લાગુ કરવામાં આવશે, ત્યારે સરકારે તેને 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી અસરકારક ગણવું પડશે, અને 15 મહિના કે તેથી વધુ સમયના બાકી ચૂકવવા પડશે.
અંદાજ મુજબ:
નાણાકીય વર્ષ 28 માં ફક્ત પગાર પર સરકારી ખર્ચ 40 થી 50 ટકા વધી શકે છે.
તુલનાત્મક રીતે, 7મા પગાર પંચમાં ફક્ત 6 મહિનાનો વિલંબ થયો હતો, પરંતુ તેમ છતાં, પગાર ખર્ચમાં આશરે 20 ટકાનો વધારો થયો હતો.
8મા પગાર પંચમાં કેમ વિલંબ થઈ રહ્યો છે?
સરકારે જાન્યુઆરી 2025 માં 8મા પગાર પંચની રચના કરી હતી અને તેનો અહેવાલ તૈયાર કરવા માટે 18 મહિનાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે. પરિણામે, અહેવાલ 2027 ના મધ્ય સુધીમાં જાહેર થવાની ધારણા છે.
અહેવાલ જાહેર થયા પછી:
- સરકાર ભલામણોનો અભ્યાસ કરશે.
- સંબંધિત મંત્રાલયો પાસેથી વિચારણા માંગવામાં આવશે.
- આ કમિશનનો અમલ અંતિમ મંજૂરી પછી જ કરવામાં આવશે.
આ કારણોસર, એવું માનવામાં આવે છે કે આઠમું પગાર પંચ 2027 ના અંત સુધીમાં અથવા 2028 ની શરૂઆતમાં લાગુ થઈ શકે છે. જોકે, જ્યારે પણ તે લાગુ થશે, ત્યારે કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને બાકી રકમ ચૂકવવામાં આવશે.
પગાર કેટલો વધી શકે છે?
હાલમાં, આઠમા પગાર પંચ માટે ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. એવું માનવામાં આવે છે કે તે 2.13 અને 2.86 ની વચ્ચે હોઈ શકે છે.
તુલના માટે, 7મા પગાર પંચમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.57 હતો.
જો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર વધે તો:
- લઘુત્તમ મૂળભૂત પગાર ₹18,000 થી વધીને ₹41,000 અને ₹51,480 ની વચ્ચે થઈ શકે છે.

ફિટમેન્ટ ફેક્ટર શું છે?
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ એક ગુણક છે જેનો ઉપયોગ હાલના મૂળભૂત પગારમાં વધારો કરવા માટે થાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે:
જો કોઈ કર્મચારીનો વર્તમાન મૂળ પગાર ₹18,000 છે અને ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.78 છે, તો નવો મૂળ પગાર આ પ્રમાણે હશે:
18,000 × 2.78 = ₹50,040.
