India-US Trade Deal: પ્રથમ તબક્કાનો સોદો ટૂંક સમયમાં થવાની શક્યતા, પરંતુ સમયરેખા હજુ અનિર્ણિત
ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે પ્રસ્તાવિત વેપાર કરાર અંગે અનિશ્ચિતતા યથાવત છે, પરંતુ સરકારે સંકેત આપ્યો છે કે વાટાઘાટો યોગ્ય દિશામાં આગળ વધી રહી છે. ગુરુવારે, વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે જણાવ્યું હતું કે ભારત-અમેરિકા વેપાર કરારનો પ્રથમ તબક્કો, જેમાં ભારતીય નિકાસ પર પરસ્પર ટેરિફ ઘટાડવાની અપેક્ષા છે, તેને ટૂંક સમયમાં અંતિમ સ્વરૂપ આપી શકાય છે. જોકે, તેમણે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે હાલમાં કોઈ ચોક્કસ સમયમર્યાદા નક્કી કરી શકાતી નથી.
અગ્રવાલે જણાવ્યું હતું કે ડિસેમ્બરના છેલ્લા અઠવાડિયામાં ભારતીય વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલ અને યુએસ ટ્રેડ રિપ્રેઝન્ટેટિવ (USTR) વચ્ચે વર્ચ્યુઅલ મીટિંગ થઈ હતી. ત્યારથી, બંને દેશોની વાટાઘાટ ટીમો સતત સંપર્કમાં છે અને સર્વસંમતિ પર પહોંચવાનું ચાલુ રાખી રહી છે. તેમણે ભાર મૂક્યો હતો કે બંને પક્ષો આ સોદો પૂર્ણ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.
તેમણે નોંધ્યું હતું કે અમેરિકા હાલમાં મોટાભાગના ભારતીય માલ પર 50 ટકા સુધીના ટેરિફ લાદે છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ છે. આ હોવા છતાં, ભારત અપેક્ષા રાખે છે કે અમેરિકામાં તેની નિકાસ હકારાત્મક રહેશે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ શિપમેન્ટ, જે હાલમાં ટેરિફ-મુક્ત છે, ભારતીય નિકાસનો મુખ્ય ડ્રાઇવર રહે છે, ભલે અન્ય ક્ષેત્રો ઉચ્ચ ડ્યુટીના દબાણનો સામનો કરે છે.
રાજેશ અગ્રવાલે ભારત-અમેરિકા વેપાર વાટાઘાટો નિષ્ફળ જવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે બંને દેશો ઉકેલ શોધવા માટે ગંભીર પ્રયાસો કરી રહ્યા છે. સરકારી માહિતી અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2026 ના એપ્રિલ અને ડિસેમ્બર દરમિયાન ભારતની અમેરિકામાં નિકાસ વાર્ષિક ધોરણે 9.8 ટકા વધી છે, જે દ્વિપક્ષીય વેપારની મજબૂતાઈ દર્શાવે છે.
નિકાસના આંકડાઓનો ઉલ્લેખ કરતા, અગ્રવાલે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે ભારતની કુલ નિકાસ ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં $850 બિલિયનના આંકને વટાવી શકે છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ડિસેમ્બર 2025 માં વેપારી નિકાસ 1.86 ટકા વધીને $38.51 બિલિયન થઈ છે, જે ડિસેમ્બર 2024 માં $37.8 બિલિયન હતી. તેમના મતે, ભારતની નિકાસ વૃદ્ધિએ સકારાત્મક વલણ જાળવી રાખ્યું છે.
ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ નવ મહિનામાં ભારતની કુલ નિકાસ $634.26 બિલિયન રહી છે, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં $607.93 બિલિયન હતી. દરમિયાન, ડિસેમ્બર 2025 માં આયાત વધીને $63.55 બિલિયન થઈ છે, જે એક વર્ષ અગાઉ $58.43 બિલિયન હતી. આના પરિણામે ડિસેમ્બરમાં લગભગ $25 બિલિયનની વેપાર ખાધ થઈ. સત્તાવાર માહિતી અનુસાર, એપ્રિલ અને ડિસેમ્બર વચ્ચે વેપારી નિકાસ 2.44 ટકા વધીને $330.29 બિલિયન થઈ.
ઈરાન સંબંધિત સંભવિત ટેરિફ મુદ્દાઓ અંગે, અગ્રવાલે કહ્યું કે ભારતનો તે દેશ સાથેનો વેપાર મર્યાદિત છે. તેમણે કહ્યું કે સરકાર પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહી છે અને સ્પષ્ટ માહિતી મળતાં જ પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરશે.
દરમિયાન, યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં જાહેરાત કરી હતી કે યુએસ ઈરાન સાથે વેપાર કરતા દેશો પર નવા ટેરિફ લાદશે. તેમણે યુએસ સાથેના તમામ વેપાર પર 25 ટકા ડ્યુટી લાદવાની ધમકી આપી છે. ટ્રમ્પે તેમના ટ્રુથઆઉટ સોશિયલ પ્લેટફોર્મ પર જણાવ્યું હતું કે ઈરાન સાથે વેપાર કરતા કોઈપણ દેશને યુએસ બજાર પર 25 ટકા ટેરિફનો સામનો કરવો પડશે.
જોકે, વ્હાઇટ હાઉસે હજુ સુધી સ્પષ્ટતા કરી નથી કે આ ટેરિફ કેવી રીતે લાગુ કરવામાં આવશે અથવા તેમનો અવકાશ શું હશે. ટ્રમ્પે એ પણ સ્પષ્ટતા કરી નથી કે ઈરાન સાથેનો વેપાર માલ સુધી મર્યાદિત રહેશે કે તેમાં સેવાઓ અને નાણાકીય વ્યવહારોનો પણ સમાવેશ થશે, જેના કારણે ઘણા દેશો માટે પરિસ્થિતિ અસ્પષ્ટ રહી છે.
