Gratuity Rules: જો તમે બે વાર સરકારી નોકરી કરી હોય, તો શું તમને બે ગ્રેચ્યુટી મળશે? સરકારે એક મોટી સ્પષ્ટતા જારી કરી છે.
કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે, ગ્રેચ્યુઇટી માત્ર નાણાકીય લાભ નથી, પરંતુ નિવૃત્તિ પછી નાણાકીય સુરક્ષાનું એક મહત્વપૂર્ણ તત્વ છે. જોકે, ઘણા કર્મચારીઓના મનમાં એક પ્રશ્ન છે: જો તેમણે તેમની કારકિર્દી દરમિયાન બે અલગ અલગ સરકારી સંસ્થાઓ માટે કામ કર્યું હોય, તો શું તેમને બે વાર ગ્રેચ્યુઇટીનો લાભ મળશે? આ મૂંઝવણને દૂર કરવા માટે, કેન્દ્ર સરકારના પેન્શન અને પેન્શનરોના કલ્યાણ વિભાગે એક મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતા જારી કરી છે.
રાષ્ટ્રીય પેન્શન પ્રણાલી (NPS) હેઠળ આવરી લેવામાં આવતા કર્મચારીઓ માટે જારી કરાયેલ આ આદેશ સ્પષ્ટ કરે છે કે કયા સંજોગોમાં ગ્રેચ્યુઇટી મર્યાદા લાગુ થશે અને કયા સંજોગોમાં કર્મચારીને સંપૂર્ણ લાભ મળશે. આ સ્પષ્ટતા ‘CCS (NPS હેઠળ ગ્રેચ્યુઇટીની ચુકવણી) સુધારા નિયમો, 2025’ હેઠળ જારી કરવામાં આવી છે.
જો તેઓ સરકારી સેવામાં ફરી જોડાય તો શું થશે?
સરકારે મેમોરેન્ડમમાં નિયમ 4A ટાંકીને સ્પષ્ટતા કરી કે આ જોગવાઈ ‘ડબલ બેનિફિટ’ અટકાવવા માટે કરવામાં આવી હતી. જો કોઈ કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારી નિવૃત્તિ પછી ગ્રેચ્યુઇટી મેળવે છે અને પછી કેન્દ્ર સરકારના પદ પર ફરીથી નોકરી કરે છે, તો તેમને બીજી મુદત માટે અલગ ગ્રેચ્યુઇટી ચૂકવવામાં આવશે નહીં. આનો અર્થ એ છે કે એકવાર તેમને કેન્દ્ર સરકાર તરફથી ગ્રેચ્યુઇટી મળી ગયા પછી, જો તેઓ તે જ સિસ્ટમમાં ફરીથી જોડાય તો તેઓ ડબલ ગ્રેચ્યુઇટીનો દાવો કરી શકશે નહીં.
PSU અથવા રાજ્ય સરકારમાંથી કેન્દ્ર સરકારમાં જોડાનારા કર્મચારીઓ માટેના નિયમો
આ આદેશ એવા કર્મચારીઓ માટે એક અલગ જોગવાઈ કરે છે જેમણે જાહેર ક્ષેત્રના એકમ (PSU), સ્વાયત્ત સંસ્થા અથવા રાજ્ય સરકારની સેવા છોડી દીધી છે અને યોગ્ય પરવાનગી સાથે કેન્દ્ર સરકારમાં જોડાયા છે. આવા કર્મચારીઓ તેમની પાછલી સંસ્થામાંથી મળેલી ગ્રેચ્યુઇટી જાળવી રાખવા માટે હકદાર રહેશે અને કેન્દ્ર સરકાર સાથેની તેમની સેવા માટે ગ્રેચ્યુઇટી પણ મેળવશે.
જોકે, સરકારે કુલ રકમની મર્યાદા નક્કી કરી છે. નિયમો અનુસાર, બંને જગ્યાએથી મળેલી કુલ ગ્રેચ્યુઇટી કર્મચારીને મળતી રકમ કરતાં વધુ ન હોઈ શકે જો તેઓ કેન્દ્ર સરકારમાં તેમનો સંપૂર્ણ સેવા સમયગાળો સતત પૂર્ણ કરે. આ જ ફોર્મ્યુલા રાજ્ય સરકારોમાંથી કેન્દ્ર સરકારમાં જતા કર્મચારીઓને પણ લાગુ પડશે.
ભૂતપૂર્વ સૈનિકો માટે મોટી રાહત
આ સમગ્ર મામલામાં સૌથી મોટી રાહત ભૂતપૂર્વ સૈનિકોને આપવામાં આવી છે. સરકાર સમક્ષ આ પ્રશ્ન હતો કે શું ગ્રેચ્યુઇટી મર્યાદા લશ્કરી સેવા પછી સિવિલ સેવામાં જોડાનારાઓને લાગુ પડશે. ખર્ચ વિભાગ સાથે પરામર્શ કર્યા પછી, સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ મર્યાદા ભૂતપૂર્વ સૈનિકોને લાગુ પડશે નહીં.
આનો અર્થ એ થયો કે જો કોઈ કર્મચારીએ અગાઉ લશ્કરમાં સેવા આપી હોય અને ગ્રેચ્યુઇટી મેળવી હોય, તો તેમને સિવિલ સેવામાં જોડાતા જ સંપૂર્ણ સિવિલ સેવા ગ્રેચ્યુઇટી મળશે. લશ્કરી ગ્રેચ્યુઇટીને કારણે સિવિલ સેવા ગ્રેચ્યુઇટીમાં કોઈ ઘટાડો થશે નહીં.
