સાયબર ક્રાઇમ એલર્ટ: ઇન્ટરનેટ વિના બેંક છેતરપિંડી કેવી રીતે થઈ રહી છે
જેમ જેમ ડિજિટલ સેવાઓનો વ્યાપ વધી રહ્યો છે, તેમ તેમ સાયબર છેતરપિંડીની પદ્ધતિઓ વધુ આધુનિક બની રહી છે. તેના જવાબમાં, ભારતની સાયબર ક્રાઇમ એજન્સીઓએ USSD કોલ ફોરવર્ડિંગ કૌભાંડો અંગે ગંભીર ચેતવણી જારી કરી છે. આ ચેતવણી ભારતીય સાયબર ક્રાઇમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર (I4C) હેઠળના નેશનલ સાયબર ક્રાઇમ થ્રેટ એનાલિટિક્સ યુનિટ દ્વારા જારી કરવામાં આવી હતી.
આ કૌભાંડમાં, છેતરપિંડી કરનારાઓ લોકોને તેમના મોબાઇલ ફોન પર કોલ ફોરવર્ડિંગ સક્રિય કરવા માટે છેતરપિંડી કરે છે અને પછી ગુપ્ત રીતે બેંક એકાઉન્ટ્સ, સોશિયલ મીડિયા અને મેસેજિંગ એપ્લિકેશન્સમાં પ્રવેશ મેળવે છે. નોંધપાત્ર રીતે, આ સમગ્ર છેતરપિંડી ઇન્ટરનેટ ઍક્સેસ વિના પણ થઈ શકે છે.
છેતરપિંડી કરનારાઓ કુરિયર્સ અથવા ડિલિવરી એજન્ટ્સ તરીકે પોતાને રજૂ કરે છે
સલાહકાર અનુસાર, સ્કેમર્સ ઘણીવાર કુરિયર્સ અથવા ડિલિવરી એજન્ટ્સ તરીકે પોતાને ફોન કરે છે. તેઓ પાર્સલમાં સમસ્યા, સરનામાંની પુષ્ટિ અથવા ફરીથી ડિલિવરીમાં સમસ્યા જેવા બહાના બનાવે છે. વાતચીત દરમિયાન, તેઓ પીડિતને વિચાર્યા વિના તેમની સૂચનાઓનું પાલન કરવા દબાણ કરે છે.
કોલ ફોરવર્ડિંગ USSD કોડ સાથે સક્રિય થાય છે.
પછી, કોલ અથવા મેસેજ દ્વારા, તમને USSD કોડ ડાયલ કરવાનું કહેવામાં આવે છે, જે ઘણીવાર 21 થી શરૂ થાય છે. આ કોડ સ્કેમરના નિયંત્રણમાં હોય છે. એકવાર કોડ ડાયલ થઈ જાય પછી, ફોનની કોલ ફોરવર્ડિંગ સેટિંગ્સ બદલાઈ જાય છે, અને બધા ઇનકમિંગ કોલ્સ સ્કેમરના નંબર પર રીડાયરેક્ટ થાય છે.
આમાં બેંક વેરિફિકેશન કોલ્સ, OTP વિનંતીઓ અને WhatsApp અથવા ટેલિગ્રામ જેવી એપ્લિકેશનોમાંથી સુરક્ષા કોલ્સનો સમાવેશ થાય છે. આ કોલ્સ દ્વારા, સ્કેમર્સ વ્યવહારોને મંજૂરી આપે છે, પાસવર્ડ રીસેટ કરે છે અથવા આખું એકાઉન્ટ લોક કરે છે. નુકસાન પહેલાથી જ થઈ જાય ત્યાં સુધી પીડિત અજાણ રહે છે.
સાયબર નિષ્ણાત સલાહ
સાયબર નિષ્ણાત પ્રો. ત્રિવેણી સિંહના મતે, સ્કેમર્સ હંમેશા ઉતાવળમાં કામ કરે છે. જો કોઈ USSD કોડ ડાયલ કરવા, OTP આપવા અથવા કોલ ટ્રાન્સફર કરવાનો આગ્રહ રાખે છે, તો તરત જ સાવધ રહો. આવી સ્થિતિમાં, સૌથી સુરક્ષિત વિકલ્પ કોલ ડિસ્કનેક્ટ કરવાનો છે.
વધુમાં, તમારા ફોનની કોલ ફોરવર્ડિંગ સેટિંગ્સ નિયમિતપણે તપાસવાનું ભૂલશો નહીં. જો તમને કોઈ અજાણ્યો નંબર દેખાય, તો તેને તાત્કાલિક અક્ષમ કરો.
તમારે શું સાવચેતી રાખવી જોઈએ?
- અજાણ્યા વ્યક્તિ દ્વારા મોકલવામાં આવેલા USSD કોડ ક્યારેય ડાયલ કરશો નહીં.
- ખાસ કરીને 21, 61, અથવા 67 થી શરૂ થતા કોડ ટાળો.
- જો કોલ ફોરવર્ડિંગ ભૂલથી ચાલુ થઈ જાય, તો તરત જ ##002# ડાયલ કરીને તેને બંધ કરો.
- જો તમને છેતરપિંડીની શંકા હોય, તો 1930 હેલ્પલાઇન અથવા cybercrime.gov.in પર ફરિયાદ નોંધાવો.
