ફુગાવાને માપવાની પદ્ધતિ બદલાશે, હવે ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ પરથી પણ ડેટા એકત્રિત કરવામાં આવશે.
સરકારે છૂટક ફુગાવાની ગણતરીઓને વધુ વિશ્વસનીય, સચોટ અને આધુનિક બનાવવા માટે એક મોટું પગલું સૂચવ્યું છે. આ પહેલ હેઠળ, પરંપરાગત ભૌતિક સ્ટોર્સ, તેમજ ઓનલાઈન સ્ત્રોતો અને ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ્સમાંથી ભાવ ડેટા હવે ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક (CPI) માં સમાવવામાં આવશે.
આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય (MoSPI) હાલમાં બદલાતા વપરાશ પેટર્ન અને ડિજિટલ અર્થતંત્રને વધુ સારી રીતે પ્રતિબિંબિત કરવા માટે CPI, ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન સૂચકાંક (IIP) અને કુલ સ્થાનિક ઉત્પાદન (GDP) માટે આધાર વર્ષ સુધારવાની પ્રક્રિયામાં છે.
નવી શ્રેણીનો ડેટા ક્યારે બહાર પાડવામાં આવશે?
મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, CPI ડેટાની નવી શ્રેણી 12 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ પ્રકાશિત થવાની ધારણા છે, જેમાં 2024 ને આધાર વર્ષ તરીકે ગણવામાં આવશે.
રાષ્ટ્રીય ખાતા (GDP) ડેટા 27 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ પ્રકાશિત કરવામાં આવશે, જેમાં નાણાકીય વર્ષ 2022-23 ને આધાર વર્ષ તરીકે રાખવામાં આવશે.
વધુમાં, નવી IIP ડેટા શ્રેણી 28 મે, 2026 ના રોજ પ્રકાશિત કરવાનો પ્રસ્તાવ છે, જેમાં 2022-23 ને બેઝ યર તરીકે રાખવામાં આવશે.
આ સંદર્ભમાં, મંત્રાલયે મંગળવારે CPI, GDP અને IIP માટે બેઝ યરના સુધારા અંગે એક પરામર્શ વર્કશોપનું આયોજન કર્યું હતું.
ભાવ ડેટા ઈ-કોમર્સમાંથી એકત્રિત કરવામાં આવશે
મંત્રાલયે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે વર્તમાન CPI શ્રેણીમાં કિંમતો મુખ્યત્વે ભૌતિક સ્ટોર્સમાંથી એકત્રિત કરવામાં આવે છે, નવી સિસ્ટમ હેઠળ, ભાવ ડેટા 2.5 મિલિયનથી વધુ વસ્તી ધરાવતા 12 પસંદગીના શહેરોમાં ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ પરથી પણ એકત્રિત કરવામાં આવશે.
- આ ઉપરાંત, રેલ ભાડા માટે રેલવે,
- ઈંધણના ભાવ માટે પેટ્રોલિયમ મંત્રાલય,
- અને પોસ્ટલ ચાર્જ માટે પોસ્ટ વિભાગ સાથે સંકલન દ્વારા વહીવટી ડેટા મેળવવામાં આવશે.
ડિજિટલ અને વેબ-આધારિત ડેટા પર ભાર
MoSPI એ જણાવ્યું હતું કે હવાઈ ભાડા, ટેલિકોમ્યુનિકેશન સેવાઓ અને OTT પ્લેટફોર્મ માટે કિંમત ડેટા વેબ-આધારિત પદ્ધતિઓ દ્વારા ઓનલાઈન સ્ત્રોતોમાંથી એકત્રિત કરવાનો પ્રસ્તાવ છે. મંત્રાલય માને છે કે આ વૈકલ્પિક અને ડિજિટલ ડેટા સ્ત્રોતોને અપનાવવાથી CPI ની પ્રતિનિધિત્વ, વિશ્વસનીયતા, ચોકસાઈ અને એકંદર ગુણવત્તામાં નોંધપાત્ર સુધારો થશે.
મંત્રાલય બદલાતા વપરાશ વર્તન અને ડિજિટલ શોપિંગ વલણોને વધુ સારી રીતે સમજવા અને પ્રતિબિંબિત કરવા માટે CPI ના વ્યાપને શહેરી અને ગ્રામીણ બંને બજારોમાં પણ વિસ્તારી રહ્યું છે.
