GDP: ગ્રામીણ બજારની વાપસી અને સરકારી ખર્ચથી GDP વૃદ્ધિમાં વધારો થયો.

GDP: બીજા ક્વાર્ટરમાં GDPનો અંદાજ: ભારત ૮% વૃદ્ધિના માર્ગ પર, RBI ફરી આગાહી ચૂકી ગયું

ભારતનો GDP વૃદ્ધિ દર ફરી એકવાર અપેક્ષાઓ કરતાં વધી ગયો છે. નાણાકીય વર્ષ 2026 ના બીજા ત્રિમાસિક ગાળા (જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર) ના ડેટા શુક્રવારે જાહેર થવાના છે, અને અર્થશાસ્ત્રીઓનો અંદાજ છે કે GDP વૃદ્ધિ દર 7% થી 8% ની વચ્ચે રહેશે – જે RBI ના 7% અંદાજ કરતા વધારે છે. પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં GDP વૃદ્ધિ દર 7.8% હતો, જે પાંચ ત્રિમાસિક ગાળામાં સૌથી વધુ છે.

GDP ની “ઝડપી ગતિ” નું વાસ્તવિક કારણ શું છે?

આ વખતે, ચર્ચા ફક્ત વાસ્તવિક GDP વિશે નથી, પરંતુ નોમિનલ GDP વિશે પણ છે, જે કિંમતોમાં ઘટાડો કર્યા વિના માપવામાં આવે છે. પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં નોમિનલ વૃદ્ધિ દર 8.8% હતો – જે ત્રણ ત્રિમાસિક ગાળામાં સૌથી નીચો સ્તર છે. નિષ્ણાતો માને છે કે તે બીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં વધુ ઘટીને 8% ની આસપાસ થઈ શકે છે.

આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ઉચ્ચ વૃદ્ધિનો મોટો ભાગ આંકડાકીય પરિબળો દ્વારા પ્રેરિત છે; વાસ્તવિક માંગ એટલી મજબૂત નથી.

નિષ્ણાતો આ માટે મુખ્ય કારણો આપે છે:

મોટા સરકારી મૂડી ખર્ચ

• અનુકૂળ આધાર અસર, એટલે કે, પાછલા નબળા ત્રિમાસિક ગાળાની અસર
• ડિફ્લેક્ટર (ફુગાવા-સુધારણા) ઘટાડો
• યુએસ ટેરિફની અસર હજુ સુધી ડેટામાં સંપૂર્ણપણે પ્રતિબિંબિત થઈ નથી
• યુએસ 50% ટેરિફની અસર આ ત્રિમાસિક ગાળામાં મર્યાદિત હતી કારણ કે કંપનીઓને પૂર્વ-આયોજિત શિપમેન્ટને કારણે કામચલાઉ રાહત મળી હતી.

ગ્રામીણ અર્થતંત્રના પુનરુત્થાને નવું જીવન આપ્યું છે

અર્થશાસ્ત્રીઓ માને છે કે વધતી વપરાશ માંગએ Q2 વૃદ્ધિમાં સૌથી વધુ ફાળો આપ્યો છે.

ઇન્ફોમેરિક્સ રેટિંગ્સના મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રી મનોરંજન શર્માના મતે:

શહેરી વિસ્તારોમાં તહેવારોની માંગમાં તીવ્ર વધારો

ઘણા વર્ષોની સુસ્તી પછી ગ્રામીણ વપરાશમાં પુનઃપ્રાપ્તિ

વપરાશ ભારતના GDPમાં 55%–60% ફાળો આપે છે, અને મજબૂત વપરાશનું પુનરુત્થાન અર્થતંત્ર માટે એક મોટી રાહત છે.

યુનિયન બેંક ઓફ ઈન્ડિયાનો અંદાજ છે કે Q2FY26 GDP વૃદ્ધિ 7.5% રહેશે, જ્યારે GVA વૃદ્ધિ 7.3% રહેશે.

SBI મ્યુચ્યુઅલ ફંડના મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રી નમ્રતા મિત્તલ માને છે કે GDP 8% સુધી પહોંચી શકે છે – જે RBIના અંદાજ કરતાં ઘણો વધારે છે. તેણી કહે છે કે સરકારી ખર્ચ આ વૃદ્ધિનો મુખ્ય આધાર રહેશે.

બીજા અર્ધવાર્ષિક માટે ચેતવણી

નિષ્ણાતોએ સંકેત આપ્યો છે કે નાણાકીય વર્ષના બીજા અર્ધવાર્ષિક (H2FY26) માં GDP વૃદ્ધિ ધીમી પડી શકે છે.

આ માટે ત્રણ મુખ્ય કારણો ટાંકવામાં આવી રહ્યા છે:

હાલના આંકડાકીય લાભ ડ્રાઇવિંગ વૃદ્ધિ દૂર થઈ જશે.

ભારત-યુએસ વેપાર વાટાઘાટોમાં વિલંબ.

યુએસ ટેરિફની સંપૂર્ણ અસર આગામી ત્રિમાસિક ગાળામાં દેખાશે.

આ કારણોસર, નોમિનલ GDP માં ઘટાડો નીતિ નિર્માતાઓ માટે એક મોટી ચિંતા બની શકે છે.

Q2FY26 GDP ડેટા શુક્રવાર, 28 નવેમ્બરના રોજ જાહેર કરવામાં આવશે.