મોબાઇલ નંબર વેલિડેશન પ્લેટફોર્મ છેતરપિંડી અટકાવશે
ભારતમાં સાયબર છેતરપિંડીના વધતા કેસોને રોકવા માટે, ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ (DoT) એ નવા સાયબર સુરક્ષા નિયમો લાગુ કર્યા છે. આ નિયમો ફક્ત એરટેલ, જિયો, BSNL અને Vi (Vodafone Idea) જેવી મોટી ટેલિકોમ કંપનીઓને જ લાગુ નહીં પડે, પરંતુ નાણાકીય અને વીમા સંસ્થાઓને પણ અસર કરશે. જો કે, કેટલાક ટેક નિષ્ણાતોએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે નોન-ટેલિકોમ કંપનીઓને DoTના કાર્યક્ષેત્ર હેઠળ લાવવાથી યુઝરની ગોપનીયતા પર અસર પડી શકે છે.
DoTનું નવું પગલું
ઇકોનોમિક ટાઇમ્સમાં પ્રકાશિત થયેલા અહેવાલ મુજબ, DoT અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે આ નવા નિયમોનો હેતુ ટેલિકોમ ઓપરેટરોને બેંકો, વીમા કંપનીઓ અને અન્ય નાણાકીય સંસ્થાઓ સાથે એકીકૃત કરવાનો છે. જો કે, DoT ની નિયમનકારી સત્તા ફક્ત લાઇસન્સ પ્રાપ્ત ટેલિકોમ ઓપરેટરો સુધી મર્યાદિત છે, અને આ નિયમો બિન-લાઇસન્સ પ્રાપ્ત કંપનીઓને લાગુ પડશે નહીં.
મોબાઇલ નંબર વેલિડેશન (MNV) પ્લેટફોર્મ
નવા નિયમોનો મુખ્ય ઘટક મોબાઇલ નંબર વેલિડેશન (MNV) પ્લેટફોર્મ છે, જેને DoT ટૂંક સમયમાં લોન્ચ કરવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે.
- આ પ્લેટફોર્મ ચકાસશે કે શું મોબાઇલ નંબર ખરેખર તે વ્યક્તિની માલિકીનો છે જેનું નામ KYC રેકોર્ડમાં સૂચિબદ્ધ છે.
- આ પ્લેટફોર્મ દ્વારા બેંકો, ફિનટેક કંપનીઓ અને વીમા સંસ્થાઓ નવા ખાતા ખોલતી વખતે ગ્રાહકોના મોબાઇલ નંબર ચકાસી શકશે.
- આ ખાતરી કરશે કે બેંક ખાતા અથવા વીમા પૉલિસી સાથે સંકળાયેલ મોબાઇલ નંબર યોગ્ય વ્યક્તિનો છે, અને છેતરપિંડી અને સાયબર છેતરપિંડીમાં ઘટાડો કરશે.
તે સાયબર છેતરપિંડી કેવી રીતે અટકાવશે?
અત્યાર સુધી, ભારતમાં એવી કોઈ કાનૂની વ્યવસ્થા નહોતી જે ખાતરી કરી શકે કે મોબાઇલ નંબર ખરેખર ખાતાધારકનો છે.
- MNV પ્લેટફોર્મ દ્વારા, બેંકો અને અન્ય સંસ્થાઓ ટેલિકોમ કંપનીઓ પાસેથી સીધા જ મોબાઇલ નંબરની માન્યતા ચકાસી શકશે.
- આનાથી છેતરપિંડીભર્યા વ્યવહારો, નકલી સિમ કાર્ડ અને નકલી ખાતા ખોલવા જેવી ઘટનાઓમાં ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે.
કઈ કંપનીઓ લાગુ પડતી નથી?
DoT એ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ નિયમો ઈ-કોમર્સ, ફૂડ ડિલિવરી અથવા અન્ય ઓનલાઈન બિઝનેસ પ્લેટફોર્મ પર લાગુ થશે નહીં. તેમનો કાર્યક્ષેત્ર ફક્ત તે સંસ્થાઓ સુધી મર્યાદિત રહેશે જે ટેલિકોમ નેટવર્ક અને નાણાકીય સેવાઓ સાથે સીધા જોડાયેલા છે.
