Lord Kartikeya ક્યારે મોરને પોતાનું વાહન બનાવ્યું?
Lord Kartikeya: મોર પર બેઠેલા ભગવાન કાર્તિકેય તેમના જ્ઞાન, શક્તિ, વિજય અને મન અને ઇન્દ્રિયો પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણનું પ્રતીક છે. તે આપણને શીખવે છે કે જીવનના તમામ પડકારોને ફક્ત અહંકારનો ત્યાગ કરીને અને જ્ઞાન અને શાણપણનો સહારો લઈને જ દૂર કરી શકાય છે.
Lord Kartikeya: ભગવાન કાર્તિકેય, જેને સ્કંદ, મુરુગન, સુબ્રમણ્યમ અને ષદાનન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીના મોટા પુત્ર અને દેવતાઓના સેનાપતિ છે. તેમનું વાહન મોર છે, અને તેની પાછળ ઘણી પૌરાણિક વાર્તાઓ અને ઊંડા પ્રતીકાત્મક અર્થ છુપાયેલા છે. મોરને ભગવાન કાર્તિકેયનું વાહન બનાવવા અંગે ઘણી રસપ્રદ વાર્તાઓ પ્રચલિત છે.
પાછળની પૌરાણિક વાર્તા
પૌરાણિક કથાઓ મુજબ, તાડકાસુર નામનો એક ખૂબ જ શક્તિશાળી અસુર હતો, જેને ભગવાન બ્રહ્માથી આ ਵਰદાન મળ્યું હતું કે તેનું વધ માત્ર ભગવાન શિવના પુત્ર દ્વારા જ થઈ શકે. દેવેતાઓની પ્રાર્થના પછી ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીના પુત્ર કાર્તિકેયનો જન્મ થયો.
જ્યારે ભગવાન કાર્તિકેયે અસુરો સામે યુદ્ધ શરૂ કર્યું, ત્યારે તેમને ક્રૌંચ નામના એક માયાવી અને ઘમંડી રાક્ષસનો સામનો કરવો પડ્યો. ક્રૌંચ પોતાની માયાજાળના કારણે વિશાળ પર્વતના રૂપમાં પરિવર્તિત થઈ જતો અને દેવેતાઓને હેરાન કરતો. ભગવાન કાર્તિકેયે પોતાના દિવ્ય શસ્ત્ર “શક્તિવેલ” (ભાલા) વડે ક્રૌંચ પર પ્રહાર કર્યો, જેને કારણે પર્વત બે ભાગમાં વિભાજિત થઈ ગયો.
ક્રૌંચનું રૂપાંતરણ મોર અને મરઘામાં
ક્રૌંચનો અહંકાર હજી જિંદો હતો. ત્યારે ભગવાન કાર્તિકેયે પોતાની દયા અને જ્ઞાનથી ક્રૌંચના એક ભાગને મોરમાં અને બીજાને મરઘામાં રૂપાંતરિત કર્યો. ભગવાને મોરને કહ્યું કે હવે તું મારું વાહન બનશ. મોરે પોતાનું અહંકાર છોડી ભગવાનની સેવા સ્વીકારી. મરઘાને ભગવાનની ધ્વજાના ભાગરૂપે સ્થાન મળ્યું, જે દરેક સવાર લોકોને કર્મ કરવાનું સ્મરણ કરાવે છે.
આ અંતર્યે સંદેશો શું છે?
આ કથા એ દર્શાવે છે કે ભગવાન કાર્તિકેય માત્ર દુષ્ટતાનું નાશ જ કરતા નથી, પણ અહંકાર અને મનની ચંચળતા ઉપર પણ વિજય મેળવી શકે છે. મોર, જે તેની સુંદરતા અને નૃત્ય માટે જાણીતી છે, તે ભગવાનના વાહન રૂપે એક વિશિષ્ટ સંદેશ આપે છે — શિસ્ત અને આત્મનિયંત્રણ.
બીજી માન્યતા અનુસાર: ઈન્દ્રનો ઉપહાર
કેટલીક માન્યતાઓ અનુસાર, દેવરાજ ઈન્દ્રે ભગવાન કાર્તિકેયના પરાક્રમથી પ્રસન્ન થઈને તેમને એક દિવ્ય મોર ભેટ આપ્યો હતો. તે મોર પર સવાર થઈ કાર્તિકેયે અનેક યુદ્ધોમાં વિજય મેળવ્યો. તેથી તે મોર તેમનું સ્થાયી વાહન બની ગયું.
મોર અને તેના દિવ્ય લક્ષણો
મોરના નાની પગડીઓ કે તેના નાચ પાછળની પવિત્રતા તેને દેવીય બનાવે છે. મોરનું વાહન હોવું એ દર્શાવે છે કે કાર્તિકેય એવા દેવીય શક્તિઓના પ્રતિનિધિ છે, જે મન, ઇન્દ્રિયો અને અહંકાર પર નિયંત્રણ મેળવીને નકારાત્મકતાને હારી શકે છે.