Farmers
Farmers: પંજાબ અને હરિયાણા માત્ર કૃષિપ્રધાન રાજ્યો નથી, પરંતુ આ બંને રાજ્યોના ખેડૂતોની આર્થિક સ્થિતિ પણ દેશના અન્ય રાજ્યો કરતાં સારી છે. આ બંને રાજ્યોના ખેડૂતો કમાણી મામલે અનુક્રમે પ્રથમ અને બીજા સ્થાને છે. એક રિપોર્ટ અનુસાર, પંજાબમાં કૃષિ પરિવારોની સરેરાશ માસિક આવક 2016-17માં 23,133 રૂપિયા હતી, જે 2021-22માં વધીને 31,433 રૂપિયા થઈ ગઈ છે. આનો અર્થ એ થયો કે પંજાબના ખેડૂતોની માસિક આવક 4 વર્ષમાં 8,300 રૂપિયા વધી છે. ખાસ વાત એ છે કે પંજાબના ખેડૂતોની માસિક આવક દેશના તમામ રાજ્યો કરતા વધુ છે. અહીંના ખેડૂતો કમાણી મામલે પ્રથમ સ્થાને છે.
તેવી જ રીતે હરિયાણામાં પણ ખેડૂતોની આવક વધી છે. અહીંના ખેડૂત પરિવારોની સરેરાશ માસિક આવક 18,496 રૂપિયાથી લગભગ 40 ટકા વધીને 25,655 રૂપિયા થઈ ગઈ છે. ડેટા અનુસાર, પંજાબ અને હરિયાણા 2016-17 અને 2021-22 બંને દરમિયાન ખેડૂત પરિવારોની સૌથી વધુ સરેરાશ માસિક આવક ધરાવતા ટોચના બે રાજ્યો હતા. ખાસ વાત એ છે કે આ સમયગાળા દરમિયાન પંજાબ અને હરિયાણા પછી સમગ્ર ભારતમાં કેરળ ત્રીજા સ્થાને હતું.
ન્યૂઝ 18ના રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતમાં ખેડૂત પરિવારોની સરેરાશ માસિક આવક પાંચ વર્ષના ગાળામાં 53 ટકા વધી છે. એટલે કે, ખેડૂત પરિવારોની સરેરાશ માસિક આવક હવે 8,931 રૂપિયાથી વધીને 13,661 રૂપિયા થઈ ગઈ છે. જો કે, આ વધારો રાજ્યો વચ્ચે પ્રમાણસર વહેંચાયેલો નથી. જ્યારે કેટલાક રાજ્યોમાં ખેડૂત પરિવારોની સરેરાશ માસિક આવકમાં નોંધપાત્ર ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. તે જ સમયે, ઓછામાં ઓછા ચાર રાજ્યોમાં માસિક આવક હજુ પણ 10,000 રૂપિયાથી ઓછી છે.
આંધ્ર પ્રદેશમાં ખેડૂત પરિવારોની સરેરાશ માસિક આવક 2016-17માં 6,920 રૂપિયાથી વધીને 2021-22માં 12,294 રૂપિયા થઈ ગઈ છે. તે જ સમયે, તમિલનાડુમાં ખેડૂતોની સરેરાશ આવક 9,775 રૂપિયાથી વધીને 16,737 રૂપિયા થઈ ગઈ છે. જ્યારે મહારાષ્ટ્રમાં આ આંકડો 10,268 રૂપિયાથી વધીને 17,208 રૂપિયા થયો છે. ખાસ વાત એ છે કે સિક્કિમમાં 2016-17માં કૃષિ પરિવારોની સરેરાશ માસિક આવક 8,603 રૂપિયા હતી, જે હવે વધીને 14,490 રૂપિયા થઈ ગઈ છે.
તે જ સમયે, 2016-17માં, ઓછામાં ઓછા 18 રાજ્યોમાં કૃષિ પરિવારોની સરેરાશ માસિક આવક 10,000 રૂપિયાથી ઓછી હતી. જ્યારે અન્ય 10 રાજ્યોમાં આ આવક 10,000 રૂપિયાથી વધુ હતી. તે પછી પંજાબ એકમાત્ર રાજ્ય હતું જ્યાં રૂ. 20,000થી વધુ હતી. વર્ષ 2021-22માં પંજાબ સહિત ત્રણ રાજ્યોની માસિક સરેરાશ આવક 20,000 રૂપિયાથી વધુ હતી. તે સમયે પંજાબના ખેડૂતોની માસિક આવક 30,000 રૂપિયાથી વધુ હતી. હરિયાણા (રૂ. 25,655) અને કેરળ (રૂ. 22,757) અનુક્રમે બીજા અને ત્રીજા સ્થાને છે. તે જ સમયે, ઓછામાં ઓછા 21 રાજ્યોમાં, કૃષિ પરિવારોની સરેરાશ માસિક આવક રૂ. 10,000 થી રૂ. 20,000 ની વચ્ચે છે.
જ્યારે માત્ર ચાર રાજ્યોમાં કૃષિ પરિવારોની સરેરાશ માસિક આવક 10,000 રૂપિયાથી ઓછી છે. ઝારખંડમાં કૃષિ પરિવારોની સરેરાશ માસિક આવક રૂ. 6,991 થી રૂ. 9,787 સુધીની છે. ત્રિપુરામાં આ આંકડો રૂ. 7,592 થી રૂ. 9,643 સુધીનો છે, ઓડિશામાં તે રૂ. 7,731 થી રૂ. 9,290 સુધીનો છે અને બિહારમાં આ આંકડો રૂ. 7,175 થી રૂ. 9,252ની વચ્ચે છે. તે જ સમયે, બિહાર 2021-22માં સૌથી ઓછી આવક ધરાવતું રાજ્ય છે, જ્યારે 2016-17માં આ સ્થાન ઉત્તર પ્રદેશ પાસે હતું.
