seat belts : કેન્દ્ર સરકારે માર્ગ સલામતીને વેગ આપવા માટે ભારતીય વાહનો માટે નવા સલામતી ધોરણોનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ પ્રસ્તાવ મુજબ, 1 એપ્રિલ, 2025 પછી ઉત્પાદિત તમામ પેસેન્જર કાર (M-1 કેટેગરી)માં પાછળની સીટો માટે સીટ બેલ્ટ રિમાઇન્ડર પણ ફરજિયાત હશે. નવા નિયમનો ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે પાછળની સીટના તમામ મુસાફરો સીટ બેલ્ટ પહેરે, જેથી અકસ્માતની ઘટનામાં ઈજા થવાનું જોખમ ઘટે. આ નિયમો કેન્દ્રીય મોટર વાહન નિયમો (CMVR), 1989 હેઠળ AIS-145-2018 ના ભાગ રૂપે પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યા છે.
આ નિયમો હેઠળ, ખાસ સલામતી સુવિધાઓ જેમ કે સીટ બેલ્ટ, સંયમ પ્રણાલી અને સીટ બેલ્ટ રીમાઇન્ડર્સનો ઉપયોગ જરૂરી રહેશે. મિનિસ્ટ્રી ઑફ રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ એન્ડ હાઈવેઝ (MoRTH)ના ડિસેમ્બર 2023ના અહેવાલ મુજબ, 2022માં 16,715 લોકો સીટ બેલ્ટ ન પહેરવાના કારણે માર્ગ અકસ્માતમાં મૃત્યુ પામ્યા હતા.
વધુમાં, M-1 કેટેગરીના તમામ વાહનો, L-7 (4 વ્યક્તિઓને બેસવા માટે રચાયેલ), M-2 (8 થી વધુ મુસાફરો ધરાવતી બસ, મહત્તમ વજન 3.5 ટન), M-3 (3.5 ટનની હેવી ડ્યુટી બસો) , અને N (3.5 ટન ક્ષમતાના માલસામાનના વાહનો) કેટેગરીના વાહનોમાં પણ 1 એપ્રિલ 2025 અને 1 એપ્રિલ 2026 થી સ્ટાન્ડર્ડ રેસ્ટ્રેંટ સિસ્ટમ્સ અને સેફ્ટી બેલ્ટ એસેમ્બલી હોવી જરૂરી છે.
સેન્ટ્રલ મોટર વ્હીકલ (દસમો સુધારો) નિયમો, 2024 હેઠળ, તમામ વાહનો માટે સલામતી બેલ્ટ પહેરવા અને નિર્ધારિત ધોરણોનું પાલન કરવું ફરજિયાત રહેશે. તેને IS 16694:2018 સ્ટાન્ડર્ડનું પાલન કરવું પડશે, જેમાં સીટ બેલ્ટ અને રિસ્ટ્રેંટ સિસ્ટમની જરૂર પડશે. સંયમ પ્રણાલી એ એક સલામતી પ્રણાલી છે જે કબજેદારની હિલચાલને નિયંત્રિત કરવા અને અકસ્માત દરમિયાન ઈજાને રોકવા માટે રચાયેલ છે. આમાં સામાન્ય રીતે સીટ બેલ્ટ, એરબેગ્સ, સીટ બેલ્ટ પ્રીટેન્શનર્સ અને લોડ લિમિટર્સનો સમાવેશ થઈ શકે છે. તેનો હેતુ અકસ્માત સમયે સલામતી વધારીને ઈજા થવાની શક્યતા ઘટાડવાનો છે.
