CBSE : સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ સેકન્ડરી એજ્યુકેશન (CBSE) એ ડમી વિદ્યાર્થીઓ અને અયોગ્ય ઉમેદવારોને પ્રવેશ આપવા બદલ દિલ્હીની પાંચ સહિત 20 શાળાઓનું જોડાણ રદ કર્યું છે. બોર્ડના સચિવ હિમાંશુ ગુપ્તાએ શુક્રવારે આ માહિતી આપી હતી. બોર્ડે ત્રણ શાળાઓમાં ગ્રેડનું સ્તર પણ ઘટાડી દીધું છે. ગુપ્તાએ જણાવ્યું હતું કે, “દેશભરની CBSE શાળાઓમાં કરાયેલી ઓચિંતી તપાસ દરમિયાન એ જાણવા માટે કે CBSE શાળાઓ એફિલિએશન અને એક્ઝામિનેશન પેટા-કાયદામાં સમાવિષ્ટ જોગવાઈઓ અને ધોરણો અનુસાર ચલાવવામાં આવી રહી છે કે કેમ, તે જાણવા મળ્યું હતું કે કેટલીક શાળાઓ ડમી વિદ્યાર્થીઓનો ઉપયોગ કરી રહી છે. અને તેઓ અયોગ્ય ઉમેદવારોને પ્રવેશ અપાવવામાં વિવિધ પ્રકારની ગેરરીતિ આચરતા હતા અને રેકોર્ડમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો ન હતો.” તેમણે કહ્યું, ”સંપૂર્ણ તપાસ બાદ 20 શાળાઓની માન્યતા રદ કરવાનો અને ત્રણના ગ્રેડને ડાઉનગ્રેડ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. લેવામાં આવી છે.”
બિનસંબંધિત શાળાઓમાં, પાંચ દિલ્હીમાં, ત્રણ ઉત્તર પ્રદેશમાં, બે કેરળ, રાજસ્થાન, છત્તીસગઢ અને મહારાષ્ટ્રમાં અને એક-એક જમ્મુ અને કાશ્મીર, ઉત્તરાખંડ, આસામ અને મધ્ય પ્રદેશમાં છે. ‘ડાઉનગ્રેડેડ’ શાળાઓમાં દિલ્હી, પંજાબ અને આસામની શાળાઓનો સમાવેશ થાય છે. અસંબદ્ધ શાળાઓમાં દિલ્હીની સિદ્ધાર્થ પબ્લિક સ્કૂલ, ભારત માતા સરસ્વતી બાલ મંદિર, નેશનલ પબ્લિક સ્કૂલ, ચાંદ રામ પબ્લિક સિનિયર સેકન્ડરી સ્કૂલ અને મેરીગોલ્ડ પબ્લિક સ્કૂલ, જ્યારે ઉત્તર પ્રદેશની લોયલ પબ્લિક સ્કૂલ (બુલંદશહર), ટ્રિનિટી વર્લ્ડ સ્કૂલ (ગૌતમ બુદ્ધ નગર), ક્રેસન્ટનો સમાવેશ થાય છે. કોન્વેન્ટ સ્કૂલ (ગાઝીપુર). તેમાં રાજસ્થાનના સીકર સ્થિત પ્રિન્સ UCH માધ્યમિક શાળા અને જોધપુર સ્થિત ગ્લોબલ ઈન્ડિયન ઈન્ટરનેશનલ સ્કૂલનો પણ સમાવેશ થાય છે.
છત્તીસગઢના રાયપુરમાં દ્રોણાચાર્ય પબ્લિક સ્કૂલ અને વિકૉન સ્કૂલ, મહારાષ્ટ્રમાં રાહુલ ઇન્ટરનેશનલ સ્કૂલ (થાણે) અને પાયોનિયર પબ્લિક સ્કૂલ (પુણે), કેરળમાં પીવીએસ પબ્લિક સ્કૂલ (મલપ્પુરમ) અને મધર ટેરેસા મેમોરિયલ સેન્ટ્રલ સ્કૂલ (તિરુવનંતપુરમ), ગુવાહાટી, આસામમાં એસ.એ.આઈ. RNS એકેડમી, મધ્ય પ્રદેશમાં સરદાર પટેલ પબ્લિક સ્કૂલ (ભોપાલ), જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં કરતાર પબ્લિક સ્કૂલ (કઠુઆ) અને ઉત્તરાખંડમાં જ્ઞાન આઈન્સ્ટાઈન ઈન્ટરનેશનલ સ્કૂલ (દેહરાદૂન) પણ આ યાદીમાં છે. ડાઉનગ્રેડ કરાયેલી શાળાઓમાં દિલ્હીની વિવેકાનંદ સ્કૂલ, પંજાબના ભટિંડામાં શ્રી દશમેશ સિનિયર સેકન્ડરી પબ્લિક સ્કૂલ અને આસામના બારપેટામાં શ્રી રામ એકેડમીનો સમાવેશ થાય છે.
એન્જિનિયરિંગ અને મેડિકલ પ્રવેશ પરીક્ષાની તૈયારી કરતા કરોડો વિદ્યાર્થીઓ ડમી શાળાઓમાં પ્રવેશ લેવાનું પસંદ કરે છે, જેથી તેઓ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી પર સંપૂર્ણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકે. તેઓ વર્ગોમાં હાજરી આપતા નથી અને સીધા જ બોર્ડની પરીક્ષા આપે છે. તાજેતરમાં, ‘પીટીઆઈ-ભાષા’ને આપેલા એક ઇન્ટરવ્યુમાં, કેન્દ્રીય શિક્ષણ પ્રધાન ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને પણ કહ્યું હતું કે ડમી શાળાઓના મુદ્દાને હવે અવગણી શકાય નહીં. પ્રધાને કહ્યું હતું કે, “જોકે આવા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા વિદ્યાર્થીઓની કુલ સંખ્યાની સરખામણીમાં બહુ વધારે નથી… પરંતુ આ મુદ્દા પર ગંભીર ચર્ચા અને વિચાર-વિમર્શનો સમય આવી ગયો છે.”
