GST on Cigarettes: GST કાઉન્સિલનો મોટો નિર્ણય: બીડી સસ્તી, સિગારેટ પર 40% ટેક્સ
બીડી-સિગારેટ પર GST માળખામાં ફેરફાર
૩-૪ સપ્ટેમ્બરના રોજ યોજાયેલી GST કાઉન્સિલની બેઠકમાં, તમાકુ ઉત્પાદનો પરના કર માળખામાં મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. આ પછી, સિગારેટ અને ગુટખા મોંઘા થશે, જ્યારે બીડી થોડી સસ્તી થઈ શકે છે.
બીડી પર રાહત, સિગારેટ પર બોજ
- અત્યાર સુધી, બીડી પર ૨૮% GST લાગતો હતો, જે ઘટાડીને ૧૮% કરવામાં આવ્યો છે.
- બીડી બનાવવામાં વપરાતા તેંદુના પાન પરનો કર ૧૮% થી ઘટાડીને ૫% કરવામાં આવ્યો છે.
- ઉલટું, સિગારેટ અને ગુટખા જેવા ઉત્પાદનો પરનો GST ૨૮% થી વધારીને ૪૦% કરવામાં આવ્યો છે.
બીડી પરનો GST કેમ ઘટાડવામાં આવ્યો?
બીડી ઉદ્યોગમાં ૭૦ લાખથી વધુ લોકો રોજગારી આપે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે કર રાહતનો હેતુ સ્થાનિક બીડી ઉદ્યોગો અને તેમાં કામ કરતા કામદારોને બચાવવાનો છે. જો કે, ટીકાકારો કહે છે કે બીડી સ્વાસ્થ્ય માટે એટલી જ હાનિકારક છે, અને તેના વધુ પડતા સેવનથી સમાજના ગરીબ વર્ગમાં ગંભીર રોગો થાય છે.
કેટલાક લોકો તેને રાજકીય ચાલ માની રહ્યા છે અને તેને બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણી સાથે જોડી રહ્યા છે. તે જ સમયે, સોશિયલ મીડિયા પર મજાક પણ કરવામાં આવી રહી છે કે “સરકારે સામાન્ય માણસ માટે બીડી સસ્તી કરી દીધી છે.
RSS અને અન્ય સંગઠનોની માંગ
RSS સહિત ઘણા સામાજિક સંગઠનો લાંબા સમયથી બીડી પરના કરમાં ઘટાડો કરવાની માંગ કરી રહ્યા હતા. તેમનો દલીલ હતો કે રજિસ્ટર્ડ બીડી ઉદ્યોગ 28% GST થી પ્રભાવિત થયો છે અને લાખો કામદારોની આજીવિકા પર અસર પડી છે.
નવા દર ક્યારે લાગુ થશે?
સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે નવા દર 22 સપ્ટેમ્બરથી અમલમાં આવશે. જોકે, સિગારેટ, ગુટખા, બીડી અને પાન મસાલા જેવા ઉત્પાદનો પર વળતર ઉપકર હાલ પૂરતો ચાલુ રહેશે. આ ઉપકર 2026 સુધી વસૂલવામાં આવશે જેથી કોવિડ-19 દરમિયાન રાજ્યોને આપવામાં આવેલી 2.69 લાખ કરોડ રૂપિયાની લોન ચૂકવી શકાય.
