PIB Fact Check: RBI નો ગોલ્ડ રિઝર્વ વધ્યો છે કે ઘટ્યો? જાણો વાયરલ અફવા પાછળનું ગણિત
સોશિયલ મીડિયા પર હાલમાં એક ગેરમાર્ગે દોરનારો દાવો ખૂબ જ ઝડપથી વાયરલ થઈ રહ્યો છે. આ દાવામાં એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ આશરે 12 અબજ ડોલરની કિંમતનું સોનું વેચી દીધું છે. આ સમાચાર વાયુવેગે ફેલાતા લોકોમાં ચિંતા અને અસમંજસનું વાતાવરણ સર્જાયું છે.
શું છે વાયરલ દાવો?
વાયરલ થઈ રહેલી પોસ્ટમાં બ્લૂમબર્ગના એક રિપોર્ટનો હવાલો આપીને દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ભારતીય કેન્દ્રીય બેંકે પોતાના વિદેશી મુદ્રા ભંડારને સુરક્ષિત રાખવા માટે તેના ગોલ્ડ રિઝર્વનો એક મોટો હિસ્સો વેચી દીધો છે. આ પોસ્ટમાં સ્પષ્ટપણે લખવામાં આવ્યું છે કે RBI એ લગભગ 12 અબજ અમેરિકી ડોલરનું સોનું વેચીને રોકડમાં રૂપાંતરિત કર્યું છે.
A news report published by @Bloomberg states that RBI may have sold gold amounting to approximately USD 12 billion.#PIBFactCheck
❌ This claim is FAKE
✔️ According to @RBI, the share of gold in India’s foreign exchange reserves rose from 13.92% at end-September 2025 to 16.70%… pic.twitter.com/eVjxPxEv1i
— PIB Fact Check (@PIBFactCheck) June 3, 2026
PIB ફેક્ટ ચેકનો ખુલાસો
આ મામલાની ગંભીરતાને જોતા, પ્રેસ ઇન્ફોર્મેશન બ્યુરો (PIB) ની ફેક્ટ ચેક ટીમે આ દાવાની તપાસ કરી. PIB ફેક્ટ ચેકે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ‘RBI દ્વારા 12 અબજ ડોલરનું સોનું વેચવાનો’ દાવો સંપૂર્ણપણે પાયાવિહોણો અને નકલી છે. તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે કેન્દ્રીય બેંકના સત્તાવાર આંકડા આ દાવાને સમર્થન આપતા નથી. તેથી, સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાવવામાં આવેલી આ માહિતી માત્ર એક અફવા અને ભ્રામક છે.
શું કહે છે RBI ના સત્તાવાર આંકડા?
વાસ્તવમાં, RBI ના ડેટા દર્શાવે છે કે ભારતના વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં સોનાની ભાગીદારી ઘટવાને બદલે સતત વધી રહી છે. રિઝર્વ બેંકના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો:
સપ્ટેમ્બર 2025 ના અંતમાં: વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં સોનાનો હિસ્સો 13.92% હતો.
31 માર્ચ 2026 સુધીમાં: આ હિસ્સો વધીને 16.70% પર પહોંચી ગયો.
22 મે 2026 સુધીમાં: આ આંકડો વધીને 16.85% સુધી પહોંચ્યો છે.
આ આંકડાઓ સાબિત કરે છે કે જો RBI એ મોટા પાયે સોનું વેચ્યું હોત, તો વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં સોનાનો હિસ્સો ઘટતો જોવા મળત. પરંતુ અહીં સ્થિતિ બિલકુલ ઉલ્ટી છે, જે દર્શાવે છે કે ભારત સરકાર અને RBI સતત સોનાના ભંડારને મજબૂત બનાવી રહ્યા છે.
