ક્રેડિટ રિપોર્ટ ચોરી નિવારણ: ક્રેડિટ ફ્રીઝ શું છે અને તે શા માટે જરૂરી છે?
ડિજિટલ યુગે વ્યવહારો અને બેંકિંગને ખૂબ સરળ બનાવી દીધું છે, પરંતુ સાયબર ક્રાઇમ અને ડિજિટલ છેતરપિંડીના બનાવો ઝડપથી વધી રહ્યા છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, છેતરપિંડી કરનારાઓ ફક્ત બેંક ખાતા અથવા કાર્ડની વિગતો જ ચોરી કરતા નથી, પરંતુ ક્રેડિટ રિપોર્ટની માહિતીનો ઉપયોગ કરીને છેતરપિંડીવાળી લોન પણ મેળવે છે, જેના કારણે નોંધપાત્ર નાણાકીય નુકસાન થાય છે.
ક્રેડિટ ફ્રીઝ એ આવી ઘટનાઓને રોકવા માટે એક અસરકારક સુરક્ષા માપદંડ છે, પરંતુ તે ઘણીવાર ઘણા લોકો માટે અજાણ હોય છે.
ક્રેડિટ ફ્રીઝ શું છે?
ક્રેડિટ ફ્રીઝ (અથવા સુરક્ષા ફ્રીઝ) એ એક પ્રક્રિયા છે જેમાં તમારો ક્રેડિટ રિપોર્ટ અસ્થાયી રૂપે લોક કરવામાં આવે છે.
જ્યારે આ લોક સક્રિય હોય છે, ત્યારે કોઈ બેંક, ધિરાણકર્તા અથવા નાણાકીય સંસ્થા તમારા ક્રેડિટ રિપોર્ટને ઍક્સેસ કરી શકતી નથી. આનો અર્થ એ છે કે કોઈ પણ નવી લોન અથવા ક્રેડિટ કાર્ડ મેળવવા માટે તમારી ઓળખનો દુરુપયોગ કરી શકશે નહીં.
મહત્વપૂર્ણ રીતે, ક્રેડિટ ફ્રીઝ:
- તમારા ક્રેડિટ ઇતિહાસને અસર કરતું નથી
- તમારા ક્રેડિટ સ્કોરમાં ફેરફાર થતો નથી
ક્રેડિટ રિપોર્ટ ક્યારે ફ્રીઝ કરવો જોઈએ?
ક્રેડિટ ફ્રીઝ ખાસ કરીને ત્યારે મહત્વપૂર્ણ છે જ્યારે:
- તમને શંકા હોય કે તમારી વ્યક્તિગત અથવા નાણાકીય માહિતી લીક થઈ ગઈ છે
- તમારું PAN અથવા આધાર કાર્ડ ચોરાઈ ગયું છે
- તમારો ક્રેડિટ રિપોર્ટ અજાણી લોન અથવા પૂછપરછનો રેકોર્ડ બતાવે છે
- તમને તમારા મોબાઇલ અથવા ઇમેઇલ પર શંકાસ્પદ લોન અથવા કાર્ડ ઑફર્સ મળે છે
આવી પરિસ્થિતિઓમાં, ક્રેડિટ રિપોર્ટ ફ્રીઝને તાત્કાલિક સક્રિય કરવાથી તમારા પૈસા અને ઓળખ બચાવી શકાય છે.
ક્રેડિટ રિપોર્ટ કેવી રીતે ફ્રીઝ કરવો?
ભારતમાં ક્રેડિટ રિપોર્ટ ચાર મુખ્ય ક્રેડિટ બ્યુરો દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવે છે. તમે ક્રેડિટ ફ્રીઝ માટે ઑનલાઇન અરજી કરી શકો છો. આ માટે જરૂરી છે:
- સરકારી ID પ્રૂફ (આધાર, PAN, વગેરે)
- ઓળખ અને મોબાઇલ નંબર ચકાસણી
જરૂરી હોવું જોઈએ.
એકવાર ફ્રીઝ લાગુ થઈ જાય, પછી તમારે લોન માટે અરજી કરતા પહેલા અથવા નવા ક્રેડિટ કાર્ડ માટે અરજી કરતા પહેલા તેને અનફ્રીઝ કરવું આવશ્યક છે.
